به گزارش سایت خبری ساعد نیوز به نقل از خبرآنلاین، قیمت دلار این روزها رکوردهای تازه ای را تجربه کرده و سدهای مقاومتی یکی پس از دیگری شکسته می شود. دلار هر چند در صرافی های بانکی به نزدیکی ۱۹ هزار تومان رسیده است اما در بازار آزاد این سد را شکسته و بالاتر از ۱۹ هزار تومان معامله می شود.
در حالی که برخی انتظارات تورمی را عامل رشد دلار می دانند و در عین حال به جو روانی ناشی از قطعنامه جدید شورای حکام اشاره می کنند، مسئولان بانک مرکزی از بازگشت وضعیت به حالت عادی سخن می گویند و معتقدند شرایط به زودی دستخوش می شود.
نکته مهم در این میان بررسی دلایلی است که افزیش قیمت دلار در بازار را موجب شده است. گذشته از عوامل پیش گفته یعنی انتظارات تورمی و جو روانی قطعنامه شورای جکام، دلایل عینی و اقتصادی دیگری نیز عامل تغییرات قیمتی در بازار ارز بوده اند. شاید یکی از مهمترین دلایل را باید در رفتار صادرکنندگان غیرنفتی جستجو کرد آنجا که هم از بانک مرکزی اخطار می گیرند هم از وزارت صنعت، معدن و تجارت. ارزهای حاصل از صادرات غیر نفتی گویا حالا طبق روال همیشه به کشور باز نمی گردند این مهم خود در کنار تحریم های نفتی فشار اقتصادی ناشی از کرونا، مشکلی ویژه تر را متوجه اقتصادی ایران کرده است.
دیگر سو رفتار کره جنوبی در بلوکه کردن منابع ارزی ایران که به گفته حسین تنهایی، رییس اتاق بازرگانی ایران و کره در حدود ۶.۵ تا ۹ میلیارد دلار برآورد می شود، بازار ارز را تحت تاثیر قرار داده است. در این میان اما چه عواملی سبب شده است مسئولان بانک مرکزی و در راس آن عبدالناصر همتی، رییس کل بانک مرکزی خبر از بازگشت وضعیت در بازار ارز بدهند؟
قیمت دلار واقعی نیست
هر چند رییس کل بانک مرکزی قیمت واقعی دلار را صراحتا اعلام نکرده است اما می گوید طبق داده های اقتصادی قیمت کنونی ارز در بازار واقعی نیست و قیمت ها پایین تر از این محدوده قرار می گیرند.
قیمت در هر بازار تحت تاثیر عرضه تقاضا تعیین می شود. به این ترتیب کمبود ارز حتی به صورت مصنوعی می تواند در تعیین قیمت بالاتر برای آن موثر واقع شود.
جدا از این مولفه استناد وی به ابزارهایی است که نهاد تحت صدی اش برای مدیریت بازار ارز در اختیار دارد. ابزارهایی که البته هیچ گاه به طور شفاف درباره آنها سخنی گفته نشده است اما در یک سال و اندی گذشته با استفاده از آن ها بانک مرکزی مهار بازار ارز را در دستور کار قرار داده است. همتی تاکید دارد نهاد تحت تصدی اش پس از وقایع آبان ۹۸، ورود ایران به لیست سیاه FATF و حتی افت شدید قیمت نفت توانسته است نسبت به اعاده ثبات اقدام کند. حالا نه تنها وی این بحران را موقتی می داند بلکه همکارانش در راهرویهای ساختمان بلندمرتبه میردادماد نیز می گویند وضعیت در بازار ارز عادی خواهد شد.
دیگر سوی شهر، در میدان فردوسی اما آنها که هنوز به رغم تمام محدودیت ها در خیابان مشغول معامله ارز هستند، از بالاتر رفتن قیمت ها سخن می گویند و بر طبل گرانی می کوبند. رفتار بازارهای موازی ارز نیز نشان از رشد قیمت ها دارد. رصد بازار مسکن، خودر و طلا و سکه گواه این مدعاست.
صادرکنندگان دلارها را برمی گردانند؟
همتی تاکید دارد صادرکنندگان باید تتمه ارزهای صادراتی شان را به کشور بازگردانند، این تاکید از سوی سایر دستگاه های اجرایی نیز دیده می شود. پایان تیرماه مهلتی است که از سوی همتی برای بازگرداندن ارزهای صادراتی مشخص شده است. اعلام اسامی متخلفین و ابطال کارت بازرگانی و ... اقداماتی است که پس از بی توجهی صادرکنندگان اجرایی خواهد شد. حالا اما هر چند کره جنوبی وضعیت خاصی را ایجاد کرده است، مذاکرات با عراق، شرایط تازه ای را پیش روی بازار ارز قرار می دهد. آل اسحاق رییس اتاق بازرگانی ایران و عراق گفته است این توافق می تواند زمینه را برای بازپرداخت بدهی برقی عراق به ایران نیز فراهم کند.
عراق چقدر به ایران بدهکار است؟
یحیی آل اسحاق درباره جزییات این بدهی به ایلنا گفته است: آقای همتی اخیراً همراه هیئتی برای مذاکراه درباره نحوه تسویه حساب ها و مبادلات مالی و ارزی به عراق رفته است. در این سفر نحوه تسویه حساب بدهی عراق به ایران که ناشی از صادرات برق و انرژی به این کشور است، مشخص شد. این بدهی به علت صادرات مداوم برق ایران به عراق مرتباً تغییر می کند اما اکنون در حد ۳ تا ۴ میلیارد دلار است.
او ادامه داد: ایران برای حل و فصل تسویه حساب ها توافقاتی انجام داده و سیستمی را ایجاد کرده است. طی توافقات سفر همتی به عراق مقرر شد تا از محل مطالبات ایران در حوزه برق و انرژی از عراق، خریدهای ایران از طریق بانک مرکزی به فروشنده تسویه شود. ارز مورد نیاز برای کالاهای خریداری شده توسط ایران را عراق می پردازد و کالا بدون دخالت عراق و از مبداء فروشنده به کشور می آید، مبالغ درواقع از طلب ایران پرداخت می شود.
آل اسحاق تصریح کرد: پرداخت پول از طریق واحدی است که TBI عراق آن را به عهده دارد.ما در اولین فرصت سفارشات کالایی خود را خواهیم داد و مقداری از طلب مان را از طریق واردات کالاهای غیرتحریمی وصول خواهیم کرد. متاسفانه نمی توانیم کالاهای تحریمی را به این طریق وارد کنیم.
به نظر می رسد شمارش معکوس برای عادی سازی وضعیت رد بازار ارز آغاز شده است، بازرداخت بدهی عراق به ایران در نار تلاش برای آزادسازی منابع ایران در دیگر کشورها و بازگشت ارزهای حاصل از صادرات غیر نفتی سه مولفه ای است که بازار ارز را تحت تاثیر قرار خواهند داد.