دره باغی
دره باغی در استان آذربایجان غربی واقع است. دره باغی در ۵ کیلومتری ماکو در روستای قلعه جوق و رودخانه زنگمار در بالادست خود از پس از سد بارون و در ادامه مسیر خود از میان دره باغی میگذرد. فاصله دریاچه سد از روستای قلعهجوق در حدود ۱۰ کیلومتر است، رودخانه زنگمار این مسیر را از میان دره های عمیق میپیماید تا نهایتا از میان مزارع روستای قلعهجوق عبور کرده و دره پایان میگیرد. رودخانه زنگمار از مهمترین عوامل موثر بر اقلیم منطقه ماکو به حساب میآید، این رودخانه از کوههای جنوبی دهستان بیه جیک سرچشمه گرفته و پس از طی مسیری طولانی و گذر از دره ژرف و زیبای میان کوه قره داغ، بسوی شمال حرکت کرده و در نزدیکی روستای قلعهجوق با رودخانه قرهسو مخلوط شده و بسوی ماکو، پلدشت، شمال آذربایجان و در نهایت رودخانه ارس حرکت میکند.
دره رند ( سو دره سی )
دره رند که در میان اهالی به «سو دره سی» نیز شناخته میشود در استان آذربایجان غربی و در شمال شرقی شهرستان ماکو واقع است. چشم انداز جذاب به تبع جریان داشتن رودخانه ساری سو در این دره به همراه آبشارهای متعدد فصلی و دائمی، طبقهای و منفرد، بلند و کوتاه و همچنین نمای ارتفاعات صخرهای مجاور و پوشش گیاهی درختان بید مناظر منحصر به فردی را در این پهنه ایجاد کرده است. این رودخانه از دریاچهای به نام بلیک گلو در خاک ترکیه سرچشمه گرفته و از طریق تالاب یاریم قیه بازرگان در نزدیکی بازرگان وارد ایران میشود و پس از عبور از روستای رند به رودخانه زنگبار میریزد.
«دامداماج» کلاهکی سنگی است که در انتهای غربی دره رند واقع است. از دیواره آن آب گوارایی بصورت چکانی سرازیر است و در زیر کلاهک سنگی آن چندین غار تونلی قرار دارد. داخل غارها سرد و مرطوب است و قطرههای آب از سقف آنها به پایین میریزد.
کلیسای مریم مقدس
کلیسای مریم مقدس در استان آذربایجان غربی در شهر ماکو در ۱۲ کیلومتری شمال غرب قره کلیسا واقع شده و به نام کلیسای زور زور نیز معروف است. بنای اولیه این کلیسا در دره بستر رودخانه قرهسو و به ارتفاع پنجاه متر بالاتر از سطح دریا قرار داشت، اما به علت اینکه پس از آبگیری سد بارون ممکن بود این بنا در عمق دریاچه پشت سد قرار بگیرد، توسط سازمان میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری و همینطور همکاری شورای خلیفهگری ارامنه آذربایجان، به طور کلی به ارتفاعات کنار دریاچه منتقل و در آن نقطه مجددا بازسازی شد.
دریاچه سد بارون
سد بارون یکی از بزرگترین سدهای آذربایجان غربی در ۱۲ کیلومتری جنوب شهرستان ماکو روی رودخانه زنگمار در نزدیکی روستای بارون است. دریاچه پشت این سد از مناظر زیبایی برخوردار و مناسب ماهیگیری است. قرارگیری این سد در کنار کلیسای زور زور سالانه گردشگران زیادی را جذب آن میکند.
آبشار قلعه جوق
آبشار قلعه جوق در پنج کیلومتری جنوب غرب ماکو در حاشیه روستای قلعه جوق در میان کوه های زیبای این منطقه جای گرفته است. ارتفاع این آبشار نزدیک به هشتاد متر است و مقدار آب آن زیاد نیست، اما شکل قرارگیری آن بسیار زیبا است و فضای اطراف آن کاملا بکر و طبیعی باقی مانده است.
پل قلعه جوق
پل قلعه جوق یکی از آثار ملی به ثبت رسیده در ایران است که در جنوب ماکو بر روی رودخانه زنگمار قرار دارد. قدمت این پل زیبا به دورانصفویه میرسید و در گذشته ارتباط ساکنین قلعه جوق با ماکو را فراهم میساخته است.
کاخ موزه باغچه جوق
کاخ موزه باغچه جوق یا کاخ سردار ماکو در جنوبشرقی روستای باغچه جوق و در شش کیلومتری ماکو و در دو کیلومتری غرب جاده اصلی بازرگان جای گرفته است. این کاخ باشکوه و مجلل به دستور «تیمور تیموری» ملقب به «اقبالالسلطنه ماکوئی»، یکی از حکام مقتدر و یکی از سردارهای «مظفرالدینشاه» احداث شده است. معماری این بنا تلفیقی از معماری سنتی ایرانی و غربی خصوصا معماری کشور روسیه در اواخر سده نوزدهم میلادی است.
تالاب آق گل
تالاب آق گل در شمالشرقی ماکو در مجاورت رودخانه ارس واقع شده است. این تالاب، تالابی فصلی است که در بهار و زمستانها پر آب بوده و در تابستان و اوایل پاییز خشک میشود.
کلیسای گئورک مقدس
کلیسای گئورک مقدس در نزدیکی روستای مرگن بین ماکو و قره ضیاءالدین، در جنوبشرقی روستای شوط جای گرفته است. این کلیسای جذاب در قرن شانزدهم میلادی با سنگهای خوشتراش بنا شده است. اطراف این کلیسا سنگ صلیبهایی حجاری شده و قبرستان ارامنه در آن قرار دارد. ویرانههای خانههای بسیاری نیز نزدیک این روستا دیده میشود که حکایت از روستای پرجمعیت و آباد در گذشته دارد که به علت مهاجرت ارامنه از این مکان در قرن نوزدهم میلادی متروکه شده است.
پل قره کورپو
پل قره کورپو یا پل سیاه یکی از آثار ملی به ثبت رسیده در ایران است که در شمال ماکو، روی رودخانه قرهسو، نزدیک به صد متر مانده به محل اتصال این رودخانه با رودخانه زنگمار احداث شده است. قدمت ساخت این پل به دوران صفویه میرسد و دارای سه دهانه است. تزیینات خاص معماری و دقت در اجرای سنگهای تراشیده شده در این اثر قابل توجه است.
قره کلیسا
قره کلیسا یا کلیسای تادئوس مقدس، قدیمیترین کلیسای ارامنه جهان در استان آذربایجان غربی در شهر ماکو و در روستای قرهکلیسا است. در میان ارمنیان این کلیسا به «تادئوس مقدس» شهرت دارد که گفته میشود در سال ۳۰۰ میلادی، پس از رسمی شدن دین مسیحیت، به دلیل زنده نگه داشتن یاد «طاطاووس مقدس»، مسیحیان مبارز سال ۴۰ میلادی و دیگر مسیحیان کشتهشده در سال ۶۶ میلادی احداث شده است. برخی بر این باورند که پیکر «طاطاووس مقدس» نیز در زیر زمین این کلیسا مدفون شده است.
روستای گردشگری رند
روستای گردشگری رند در ۱۵ کیلومتری منطقه آزاد تجاری و صنعتی ماکو واقع شده است. این روستای سرسبز و زیبا در دامنه کوه قرار دارد و وجود چشمههای جوشان آبمعدنی، به این روستا شهرت فراوانی بخشیده است. روستای رند در سال ۱۳۹۳ از سوی مسئولین منطقه آزاد ماکو بهعنوان روستای نمونه گردشگری منطقه آزاد تجاری و صنعتی ماکو انتخاب شد.
منطقه شکار ممنوع آغگل
منطقه شکار ممنوع آغگل در استان آذربایجان غربی در شهر ماکو قرار گرفته است. این منطقه باتوجه به شرایط طبیعی از قدیم تا حال زیستگاه گونههای مختلفی از حیاتوحش بوده است و به همین دلیل مورد توجه گردشگران زیادی قرار میگیرد.
تالاب بورآلان
تالاب بورآلان در ۱۵۰ کیلومتری شهر مرزی پلدشت در امتداد مرز مشترک ایران، ترکیه و ارمنستان در موازات رودخانه قرهسو جای گرفته است. این تالاب از جمله تالابهای مهم ماکو و استان آذربایجان غربی به شمار میرود. تالاب بورآلان با ۲۵۰ هکتار مساحت و وجود چشمههای آبگرم، بهعنوان یکی از زیستگاههای اصلی و زمستان گذران ۶۴ گونه پرنده دارای اهمیت زیست محیطی زیادی است.
دخمه سنگی فرهاد
دخمه سنگی فرهاد یا بام فرهاد در هفت کیلومتری غرب شهر ماکو در مجاورت روستای سنگر واقع شده است. این اثر تاریخی از آثار مربوط به اقوام «اورارتو» در قرن هشتم پیش از میلاد بوده است. دخمه فرهاد دارای دو اتاق تو در تو است که در دل کوه و درون صخرهای بزرگ تراشیده شدهاند و با راه پلهای سنگی به کوه متصل میشوند.
عمارت کلاه فرنگی ماکو
عمارت کلاه فرنگی ماکو در قسمت شرقی خیابان امام این شهر واقع شده است. بخش بزرگی از این عمارت متعلق به «علی قلی خان بیات ماکوئی» بوده است و قدمت آن به اواخر حکومت قاجار میرسد. گچبری، آینهکاری و شیشههای رنگی ارسی این بنای زیبا، شباهت بسیاری باتالار آینه در کاخ گلستان دارد.
بازار بزرگ مرزی منطقه آزاد ماکو
بازار بزرگ مرزی منطقه آزاد ماکو در پنج کیلومتری جاده ماکو به بازرگان در سمت چپ جاده قرار دارد. حدود پانصد باب مغازه با برندهای برتر ترکیه، انواع مواد غذایی، پوشاک و لوازم خانگی در این بازار قرار دارد. قیمت مناسب اجناس این بازار نسبت به نقاط دیگر کشور، گردشگران زیادی را مجذوب میکند.
آبگرم باش کندی
چشمه آبگرم باش کندی در فاصله دو کیلومتری روستای باش کندی و ۱۳ کیلومتری جاده ماکو بازرگان واقع شده است .
در این ناحیه دره وسیعی وجود دارد که غربی شرقی است و چشمه آبگرم در سمت راست بستر رودخانه و دامنه ارتفاعات آهکی جنوب دره قرار گرفته است .آب و گاز از چند نقطه از کناره حوضچه از زمین می جوشد .
آبدهی چشمه حدود ۶ لیتر در ثانیه می باشد . قاعده حوضچه مثلثی شکل ۶ متر و اضلاع دو طرف هریک ۹ متر می باشد و عمق حوضچه ۴۰ سانتی متر است .سمت چپ بستر رودخانه و مقابل این حوضچه و از چندین نقطه دیگر نیز آب یا حبابهای گاز دار خارج می شود و باتلاقی را تشکیل داده است .
این آب در ردیف آبهای معدنی بیکربنات کلسیم گازدار و گرم است .
خانه سفر قلی خان ماکو
در داخل حصار قلعه شهر ماكو خانه ای قدیمی قرار دارد كه نگاه هر رهگذری را به خود جلب می كند ،خانه سفر قلی خان از خشت خام ولی با قدمت حدود ۱۶۰ سال كه به دوران قاجار باز می گردد.این خانه از آن علی اكبر خان نوه پسری علی خان است كه یادگاری از روزگار سپری شده قدیم ی باشد.
