به گزارش سرویس فرهنگ و هنر ساعدنیوز، داستان این فیلم کمدی پرحادثه در مورد رفاقت، بلوف، عشق و ... است و دو خلافکار خرده پا از وجود گنجی با کلید عقاب دو سر که میراث تزار روسیه است، با خبر می شوند. هر دو در تلاش برای به دست آوردن گنج با اتفاقاتی روبه رو می شوند.
کمتر فیلمی طی سال های اخیر دیده ایم که به اندازه سن پطرزبورگ بتواند تماشاگرش را بخنداند. البته تفاوت سن پطرزبورگ با دیگر نمونه های کمدی در این است که خنده تماشاگران این فیلم، به جهت استفاده درست سازندگانش از عناصر نمایشی است و نه این گونه که به سیاق سال های اخیر، با دست انداختن و ارائه چند تا شوخی و جوک اس ام اسی بخواهند تماشاگر را به زور وادار به خنده کنند. بنابراین سن پطرزبورگ، می تواند یک نمونه آموزنده و کمیاب از سینمای کمدی سالم و استاندارد باشد. به همان اندازه که برای تماشاگر عام مفرح است، می تواند موجبات رضایت منتقدان و تماشاگران جدی تر سینما را هم فراهم کند. در زیر به بخش هایی از این فیلم می پردازیم تا ببینیم کدام معیارها می توانند باعث تفکیک کمدی های ساده انگارانه و مبتذل با کمدی های شاخص و موفق باشند….
پیمان قاسمخانی را سال هاست که به واسطه کارهای سینمایی و تلویزیونی اش می شناسیم. از نگارش فیلمنامه هایی مثل «نان، عشق و موتور هزار» و «مارمولک» تا همکاری درخشانش با مهران مدیری در «پاورچین». یکی از آخرین فیلمنامه های او «نقاب» بود که در جریان ساخت تغییر کرد و با اعتراض این نویسنده مواجه شد. به این ترتیب قاسمخانی کارش را در تلویزیون ادامه داد و با مدیری و رامبد جوان همکاری کرد و اکنون هم پس از نوشتن «سن پطرزبورگ»، فیلم «ورود آقایان ممنوع» را آماده نمایش دارد. هنر وی در نوشتن فیلمنامه های کمدی است. تا حالا کار جدی ای از او مشاهده نشده که به اندازه کمدی هایش قابل توجه و بحث انگیز باشد اما همین خصیصه، نه تنها جایگاه او را محدود می کند بلکه این نویسنده را در موقعیتی منحصربه فرد قرار می دهد. در میان فیلمنامه نویسان ما کمتر کسی است که به اندازه قاسمخانی در اسکلت بندی فیلمنامه، پیشبرد داستان و قصه گویی و البته نگارش دیالوگ های هوشمندانه متبحر باشد. در سن پطرزبورگ آنچه بیش از همه تماشاگر را سر ذوق می آورد، رویکرد متفاوت و مبتکرانه پیمان قاسمخانی در شوخی نویسی است. او در کارش موقعیت آفرینی می کند؛ به این ترتیب که با کاشت یک شوخی در صحنه های بعدی آن را درو می کند و این مهم را به حافظه و قابلیت های درک تماشاگر باهوشش می سپارد و مثلاً این طور نیست که مستقیم برود سر اصل موضوع و بخواهد تماشاگرش را در لحظه بخنداند.مثلاً در همان اوایل فیلم، بنیان شوخی میان 2 خلافکار خرده پا را می افکند (اشاره به واژه هایی که یکی از خلافکاران در زندان از آن سابقه خوبی ندارد!) و سپس در صحنه های بعدی از این شوخی به عنوان یک ترجیع بند استفاده می کند و تماشاگری که تجربه آن مقدمه چینی اولیه را دارد، به سرعت متوجه منظور فیلمنامه نویس می شود و از این شوخی ها که شکل های جدیدی از شوخی اولیه هستند لذت می برد. همچنین باید از اشراف قاسمخانی بر کشمکش های موجود در جامعه و میان افراد گفت که آن نیز نقشی پیش برنده و مؤثر در سن پطرزبورگ دارد. مثلاً اساس تقابل میان یک خلافکار به اصطلاح سوسول بالاشهری گوش بر با یک خلافکار پایین شهری و سنتی، منجر به موقعیت های بامزه ای می شود که ریشه در خاستگاه طبقاتی و تفاوت نگرش شان دارد. کل صحنه های مثلثی میان این دو و خواهر کریم که نقش آن را شیلا خداداد بازی می کند، نمایشگر این موقعیت است.دیگر قابلیت قاسمخانی، نوشتن شوخی های موقعیت ساز و پرتعلیق است. در صحنه ای که کریم (محسن طنابنده) مشغول مکالمه تلفنی با دوستش است، پیرمردی دائما در گوشه کادر حرکت می کند و گاهی با گفتن متلکی وانمود می کند که طرف پشت خط، فرزند اوست. در نهایت کریم راضی می شود و گوشی را به پیرمرد می دهد که مثلاً با پسرش صحبت کند اما پیرمرد در واکنشی عجیب و بامزه می گوید که حاضر به صحبت با او نیست! چنین موقعیت هایی حاصل درک درست نویسنده از مقوله موقعیت سازی در سینماست و قاسمخانی به عنوان نویسنده سهمی بزرگ در موفقیت این فیلم دارد.نکته شاخص دیگر در سن پطرزبورگ، انتخاب درست بازیگران و عوامل این فیلم است. بهروز افخمی کارگردان کارکشته و قدیمی سینمای ایران، پس از چند تجربه ناموفق و ناکام، با ساختن این فیلم گام تازه ای را در عرصه کارگردانی برداشته است. با توجه به این که افخمی را به عنوان یک کمدی ساز نمی شناسیم، نتیجه کارش در سن پطرزبورگ امیدوارکننده است. همچنین باید از دو بازیگر اصلی این فیلم یاد کرد که نقشی مؤثر و تعیین کننده در باورپذیری قصه این فیلم دارند. محسن طنابنده که بار اصلی فیلم بر دوش اوست، الحق بازیگر توانایی است. او پیش از سن پطرزبورگ در «هفت دقیقه تا پاییز» و «استشهادی برای خدا» ثابت می کند که بی دلیل بازیگر موفقی شناخته نشده و جوایزی هم که گرفته به دلیل توانایی هایش است.البته نباید فراموش کرد که نویسنده بودن طنابنده نیز در کارش تأثیری مهم دارد. یک نویسنده خیلی خوب می داند که دیالوگ ها را باید چگونه گفت و خیلی بیشتر از شخصیت پردازی سر در می آورد. طنابنده بازیگری است که بدون کمترین نمایشگری و حرکت های بیهوده و ادا و اصول، کار خودش را به بهترین شکل انجام می دهد و در سه فیلمی که از او نام بردیم، ایفاگر سه نقش کاملاً متفاوت و حتی متضاد است. دیگر بازیگر فیلم، پیمان قاسمخانی است. قاسم خانی قبلاً یک بار با مرحوم خسرو شکیبایی در «عاشقانه» اثر علیرضا داوودنژاد همبازی شده بود و سن پطرزبورگ، دومین تجربه بازیگری اوست که باید گفت از عهده این وظیفه اش نیز بخوبی برآمده است. دیگر بازیگران فیلم نیز به تناسب انتخاب شده اند؛ بهاره رهنما، اندیشه فولادوند، شیلا خداداد، امید روحانی، سروش صحت و… آنها به دلیل این که در جای درستی قرار گرفته اند، بازدهی مناسبی در کار دارند.درباره نحوه چینش بازیگران سن پطرزبورگ، این نکته نیز حائز اهمیت است که دیگر نباید چندان دلخوش به بازیگرانی بود که فقط به خاطر یک تجربه موفق تلویزیونی، سال هاست که در فیلم های کمدی ایفاگر نقش های مشابه و تکراری هستند. در کنار این بازیگران، باید از ناصر طهماسب دوبلور و گوینده نام آشنا یاد کرد که به عنوان راوی در فیلم حضور دارد و با صدایش مایه های مستند فیلم را تقویت می کند.به راستی در شرایط کنونی چگونه می توان یک کمدی پرفروش ساخت بدون آن که به دام ابتذال افتاد؟ این پرسشی است که سازندگان سن پطرزبورگ بخوبی به آن جواب می دهند. این فیلم فقط برای خنداندن مردم ساخته نشده است؛ لابه لای شوخی های آن می توان نگاه جامعه شناختی نویسنده و کارگردانش را مشاهده کرد که در به تصویر کشیدن آدم هایی از جنس امروز چه تحقیقات جالبی داشته اند. جایی که یکی از خلافکاران برای خام کردن خانمی نوکیسه، خودش را فوق تخصص جراحی زیبایی معرفی می کند و خیلی زود اعتمادش را جلب می کند یا نحوه رابطه همین شخصیت با نامزدش، سراسر بار نمادین و چندوجهی دارد. به اینها باید تلاشی را که سازندگان این فیلم در صحنه پردازی ها به خرج داده اند، نیز افزود. در کدام کمدی روی پرده در سال های اخیر دیده ایم که آن سکانس شلوغ تالار وحدت با همه مشکلات و دست وپاگیر بودنش هنگام فیلمبرداری به عنوان یک لوکیشن محوری مورد استفاده قرار بگیرد با آن همه سیاهی لشکر. اینهاست که باعث می شود فیلمی مانند سن پطرزبورگ، یک اتفاق در سینمای کمدی ایران باشد.
بهروز افخمی متولد 3 آبان 1335 در تهران، کارگردان و فیلم نامه نویس اهل ایران است. او نماینده اصلاح طلب (حزب مشارکت) مردم تهران در ششمین دوره مجلس شورای اسلامی بوده است. همچنین در رأی گیری مجلهٔ نقد سینما از 55 فیلم شناس ایرانی در سال 1381، افخمی یکی از ده فیلم ساز برتر تاریخ سینمای ایران شناخته شده است. وی همسر مرجان شیرمحمدی است.
امین حیایی، محسن تنابنده، بهاره رهنما، اندیشه فولادوند، امید روحانی، پیمان قاسم خانی، شیلا خداداد، کیانوش گرامی، سروش صحت، سیامک انصاری، نیما تبریزی، نعیمه نظام دوست، اردشیر کاظمی، بابک برزویه، مجید شهریاری، علی اصغر طبسی، فتح اله، یوسف قربانی، مهدی دانایی مقدم
ژانر :اجتماعی، کمدی
زبان : فارسی
امتیاز IMDb: امتیاز 7.35 از 10
