معرفی جاذبه های گردشگری و جاهای دیدنی شوشتر

سازه های آبی شوشتر

یکی از بزرگ ترین مجموعه های صنعتی در دوران پیش از انقلاب صنعتی، «سازه های آبی شوشتر» است که قدمت آن ها به دوران هخامنشیان بازمی گردد. مجموعه ای ارزشمند که با گذشت دوران مختلف، امروزه نیز مورد استفاده قرار گرفته و از طرف سازمان جهانی یونسکو به «شاهکار نبوغ و خلاقیت»، ملقب شده است.

قطعا سازه های آبی شوشتر، نمایی از علم و هنرمندی ایرانیان در دوران مختلف تاریخ است که در قرن سوم میلادی که مقارن با حکومت ساسانیان بوده، پیشرفت و نوسازی قابل توجهی را به خود دیده است. صخره های دیدنی که از روی آن ها آب به آبگیر پایین دست سرازیر می شود، یکی از تماشایی ترین بخش های این سازه های آبی است که با عبور از دشت های جنوبی شوشتر و رونق بخشیدن به کشاورزی و باغبانی منطقه، هزاران سال آب مورد نیاز این ناحیه از کشور را تامین کرده و تا دهه های اخیر نیز مورد استفاده قرار می گرفت.

آرامگاه یعقوب لیث صفاری

در ۱۰ کیلومتری مسیر دزفول به شوشتر و در میان خرابه های شهر جندی شاپور که یکی از محوطه های تاریخی ایران محسوب می شود، یکی از جاذبه های گردشگری تاریخی استان خوزستان قرار دارد که به «آرامگاه یعقوب لیث صفاری»، شناخته می شود. این آرامگاه کهن که قدمت آن به دوران سلجوقیان تا حکومت قاجاریان بازمی گردد، دارای یک گنبد مخروطی شکل دندانه دار و از بهترین نوع گنبدهای مخروطی شکل در خوزستان است که در بخش شمال شرقی روستای شاه آباد این استان جنوب غربی کشور، ساخته شده است. سازه ی اصلی بنای بقعه از خشت خام بوده و نقش های برجسته، ملات گچ و خاک نیز در ساخت آن مشاهده می شود.

منطقه حفاظت شده کرایی

در ۲۵ کیلومتری از جنوب شرقی شهرستان شوشتر، یکی از مناطق گردشگری تاریخی و طبیعی استان خوزستان قرار دارد که به «منطقه ی حفاظت شده ی کرایی»، نامگذاری شده است. وسعت این منطقه نزدیک به ۴۰ هزار هکتار است که رشته کوه سیاه یا کوه شه در آن قرار گرفته است. پوشش گیاهی منطقه ی کرایی از نوع مرتعی و در انواع مختلف است که می توان به بادام کوهی، انجیر کوهی، کلخنگ، رملیک، سریم، گز، کاسنی، لگومینوز، بارهنگ، بومادران، پونه و درخت کنار اشاره کرد. جانورانی همچون قوچ، میش، گرگ، تشی، تیهو، کبک، پلنگ و هو نیز در این منطقه زندگی می کنند. همچنین در این منطقه می توان آثار باستانی مانند خرابه های قلعه گره و مقابر چند امامزاده را مشاهده کرد. چشمه های کرایی مانند راهدار، خرسی، چاه کرا، کرایی قدیم و آبگرمک نیز از جاذبه های طبیعی منطقه ی کرایی است که تماشای آن ها برای علاقه مندان به طبیعت گردی، مناسب است.

پل بند لشکر

«پل بند لشکر»، یکی دیگر از آثار تاریخی و جاذبه های گردشگری شهرستان شوشتر است که قدمت آن به دوران حکومت ساسانیان بازمی گردد. این سازه ی تاریخی با مصالحی چون ماسه سنگ و ملات ساروج ساخته شده و دارای طولی بالغ بر ۱۲۴ متر است. ارتفاع این پل در قسمت های مختلف، متغیر است اما به طور میانگین دارای بلندایی حدود ۸ متر و ۳۵ سانتی متر است.

در دوران حکومت صفویان پل بند لشکر مورد تعمیر و بازسازی قرار گرفته است، به همین دلیل طاق ها و نوع ساخت آن ها متعلق به این دوره است. پل بند لشکر روی نهر داریون احداث شده و دارای ۱۳ دهانه است. این سازه ی ارزشمند ایران کهن که در گذشته شوشتر را به یکی از شهرهای مهم به نام «عسکر مکرم»، متصل می ساخت و یکی از دروازه های شوشتر به حساب می آمد. حضور آثاری تاریخی همچون قسمت هایی از چند آسیاب سنگی قدیمی و نیز بقعه ی امامزاده عبدالله (ع) در نزدیکی این پل قدیمی، این منطقه از شوشتر را به یکی از مکان های دیدنی این شهرستان تبدیل کرده است.

نهر داریون شوشتر

«نهر داریون»، یکی دیگر از دیدنی های شگفت انگیز و قابل توجه شهرستان شوشتر است که قدمت آن به دوران حکومت داریوش هخامنشی بازمی گردد. جالب است بدانید که این نهر در شهر شوشتر از «رود شطیط» جدا می شود و دوباره پس از پیمودن مسیری، به آن متصل می شود. در زیر قلعه سلاسل، سر دهانه ی نهر قرار گرفته و در دوران گذشته، آن را از داخل قلعه و با کمک میراب ها، کنترل می کردند.

در مورد قدمت نهر داریون با استناد از متون تاریخی، می توان قرن پنجم قبل از میلاد را که همان دوران حکومت داریوش اول است، درنظر گرفت. در مورد وجه تسمیه این سازه ی آبی کهن، برخی از مورخان و باستان شناسان معتقد هستند که این نام برگرفته از نام داریوش است. «دارا» و «داریوش»، دیگر نام های نهر داریون است که بعضا مورد استفاده قرار می گیرد. این اثر ملی ایران، در سال ۲۰۰۹ میلادی به ثبت میراث جهانی یونسکو رسید.

برج کلاه فرنگی شوشتر

در مرکز شهرستان شوشتر، در کنار رود کارون و در نزدیکی یکی دیگر از آثار تاریخی کشور به نام «بند میزان»، عمارتی تاریخی و ارزشمند قرار گرفته است که از آن به «برج کلاه فرنگی شوشتر»، یاد می شود. قدمت این برج متعلق به دوران حکومت قاجاریان است که سازندگان آن را به صورت هشت ضلعی طراحی و ساخته اند. جالب است بدانید که فاصله ی بخش زیرین این بنای تاریخی که برج روی آن قرار دارد، با سطح زمین برابر با ۴ متر است. حال با احتساب ارتفاع هفت متری برج، کلاه فرنگی شوشتر دارای بلندایی برابر با ۱۱ متر خواهد بود. ساکنین بومی شوشتر معتقد هستند که در زمان حکومت قیصر روم یا شاپور ساسانی، از آن به عنوان مقر دیده بانی استفاده می شد که امر نظارت بر امور و فعالیت کارگران که در بند میزان مشغول به کار بوده اند، صورت می گرفت.

خانه مستوفی شوشتر

«خانه مستوفی» از عمارات تاریخی شهرستان شوشتر و یکی از آثار ارزشمند ایران کهن است که کارشناسان بناهای تاریخی، قدمت آن را به دوران حکومت پادشاهان قاجار نسبت داده اند. این بنای ارزشمند تاریخی متعلق به یکی از تجار مشهور شوشتر به نام «محمدعلی مستوفی» است که براساس سبک معماری مرسوم در اواخر پادشاهی قاجاریه و در زمان مظفرالدین شاه، در بافت قدیمی این شهرستان ساخته شده است. معمار این عمارت، طرح نخستین آن را به شکل عمارتی متشکل از دو بخش داخلی و بیرونی طراحی کرده است. این خانه ی تاریخی بهره مند از چشم اندازی بسیار زیبا و منحصربه فرد نسبت به رود شطیط و پل بند قدیمی شادروان است که خود نمونه ی بارزی از هنر و استادی معماران و هنرمندان در ایران کهن به شمار می رود. امروزه با دایر شدن بخش های مختلفی از جمله موزه خانه ی مستوفی، رستوران، مرکز صنایع دستی و عکاسخانه در این مجموعه ی تاریخی، آن را به عنوان یکی از جاذبه های گردشگری شوشتر می شناسند.

قلعه سلاسل شوشتر

در شمال شوشتر و روی صخره بسیار بزرگ، یکی دیگر از آثار تاریخی این شهرستان قرار دارد که از آن به «قلعه ی سلاسل»، یاد می شود. برخی از کارشناسان ساخت این دژ مستحکم و تاریخی را در دوران حکومت ساسانیان عنوان کرده و براین باور هستند که احتمالا همزمان با سال «پل بند شادروان»، احداث شده است. قلعه سلاسل در دوران مختلف بارها مورد تعمیر و بازسازی قرار گرفته است. گفته می شود که در گرداگرد آن و از شرق تا غرب، خندقی جهت جلوگیری از نفوذ دشمن و نیز تامین آب مورد نیاز قلعه، کنده شده بود.

بخش غربی قلعه نیز توسط رود، احاطه شده و همین امر استحکام بسیار آن و نیز دسترسی آسان به آب نهر داریون را فراهم کرده بود. نهر داریون از زیر قلعه عبور می کرد و آب نهر نیز به کمک پلکان هایی که داخل قلعه تعبیه شده بود، در دسترس قرار می گرفت. از دیگر بخش های قلعه می توان به نقارخانه، دروازه، سربازخانه، نانوایی، آشپزخانه، حمام، شودان و باغچه اشاره کرد. برخی می گویند که سلاسل نام یکی از غلامان فارس است که برج و باروی قلعه را ساخته است. برخی دیگر سلاسل را به معنای زنجیر عنوان می کنند که در گذشته قایق هایی به هم متصل شده همانند زنجیر در امتداد رودخانه ی شطیط و روی رود قرار داشت و چون آن قایق ها در کنار قلعه بود، قلعه نیز به سلاسل، شهرت یافت. گروهی دیگر نیز سلاسل را برگرفته از نام «ابن ابی سلاسل»، که در اوایل قرن ۴ هجری قمری آن را بازسازی و تعمیر کرده است، می دانند.

پل بند شادروان

در شمال غربی شوشتر و روی رودخانه ی «کارون» یا «شطیط»، یکی از دیدنی های تاریخی استان خوزستان قرار گرفته است که مردم آن را به نام «پل بند شادروان»، می شناسند. این اثر تاریخی که به ثبت ملی نیز رسیده است، از دید برخی از کارشناسان لقب کهن ترین پل ایران را نیز به خود اختصاص داده و قدمت آن به دوران حکومت ساسانیان و سلطنت شاپور ساسانی، بازمی گردد.

این پل جمعا از ۸۷ دهانه ساخته شده که ۴۴ دهانه ی آن بزرگ و بقیه کوچک است. البته امروزه تنها ۳۷ دهانه ی آن برجای مانده است که ۹ دهانه در بخش شمال قرار و ۲۸ دهانه در بخش جنوبی پل است. جالب است بدانید که در مورد ساخت این پل بند کهن، روایات جالبی وجود دارد. گفته می شود پس از پیروزی سپاه شاپور ساسانی بر رومیان، ۷۰ هزار اسیر رومی به دستور پادشاه ایرانی، به ساخت این پل بند در ازای آزادی خود مشغول می شوند. از بند میزان تا بند شادروان، کف رودخانه از سنگ های تراش خورده ی منظم پوشیده و فرش شده است. شادروان نیز به معنای فرش و بساط گرانمایه و منقش است به همین دلیل این پل بند به پل بند شادروان شهرت یافته است.

خانه معین التجار شوشتر

از دیگر جاذبه های گردشگری در شهرستان شوشتر، منزلی است قدیمی که قدمت ساخت آن به دوران حکومت قاجاریان بازمی گردد. این عمارت کهن که یکی از ارزشمندترین بناهای ساخته شده در شوشتر است و در بخش انتهایی خیابان امام در محله ی درب عباس این منطقه قرار دارد، به نام «منزل معین التجار»، شناخته می شود. سازندگان این منزل تاریخی، آن را به صورت تک ایوانی و در دو طبقه احداث کرده اند.

«خانه معین التجار» خانه ای قاجاری است که بعدها به اداره دارایی شهرستان شوشتر تغییر یافته و امروزه به عنوان مدرسه غیر انتفاعی مورد استفاده قرار می گیرد

باغ خان شوشتر

«باغ خان»، مجموعه ای است تاریخی و متعلق به دوران حکومت قاجاریان که در فاصله ای کمتر از ۱ کیلومتر از محوطه ی تاریخی «آبشارهای شوشتر»، در بخش غربی «رود گرگر» و در نزدیکی بافت فدیمی شهر تاریخی شوشتر، قرار دارد. محوطه ی باغ بالغ بر ۱۶۰۰ متر مربع وسعت دارد که با قرارگیری درختان به صورت منظم و با قاعده و نظمی خاص، گذرگاه هایی برای تردد و عبور ایجاد شده که خود به زیبایی و جمال باغ افزوده است. درختانی همچون انجیر، انار، پرتقال، نارنج، لیموترش، موز، توت و گل هایی همچون رز، محمدی، شاه پسند، لاله عباسی و گل کاغذی از جمله گیاهانی است که در این باغ تاریخی، وجود دارد و فضایی دلچسب و دیدنی را ایجاد کرده است. جالب است بدانید که نام این باغ برگرفته از نام «محمد زمان خان مرعشی» از خان های دوران قاجار است.

خانه گازر شوشتر

یکی دیگر از دیدنی های شوشتر، عمارتی است تاریخی به نام «خانه گازر»، که سال ساخت آن به دوران حکومت قاجاریان بازمی گردد. کارشناسان این بنای کهن را دومین خانه از لحاظ اهمیت و ارزش در بین عمارات تاریخی شوشتر معرفی کرده اند که در گذشته به عنوان منزلی مسکونی مورد استفاده قرار می گرفت. امروزه این بنا به سه بخش تقسیم شده است و می توان در آن معماری بومی و منطقه ای را به خوبی مشاهده کرد. گفته می شود که خانه گازر ابتدا یکی از خانه های مسکونی از مجموعه ی افضل بوده است؛ اما پس از سال ها به تملک شخصی به نام گازر قرار گرفته و از آن پس به این نام شهرت می یابد.

مسجد جامع شوشتر

«مسجد جامع شوشتر»، یکی دیگر از جاذبه های گردشگری و از مکان های مذهبی در این شهرستان است که باستان شناسان با توجه به وجود کتیبه ای کهن، دوران ساخت آن را به زمان ولایت امام حسن عسگری (ع)، نسبت می دهند. این بنای تاریخی با معماری بسیار زیبا و تحسین برانگیز که تزئینات انجام شده در آن فوق العاده و چشم نواز است، ساخته شده و از مکان های ارزشمند تاریخی و مذهبی شوشتر، محسوب می شود. گچبری های هنرمندانه، کنده کاری ها و آجرکاری هایی که با استادی تمام به صورت شلوغ و پرنقش و نگار انجام شده است، این مکان دیدنی را زیبا و تحسین برانگیز ساخته و همواره میزبان گردشگران و مسافران از سراسر ایران است.

امامزاده عبدالله شوشتر

امامزاده عبدالله شوشتر در بالای تپه ای در جنوب شهر شوشتر قرار دارد و دارای چشم انداز بسیار زیبایی است. ساختمان اصلی آن از به دوران سلجوقی و به سال ۶۲۹ هجری قمری نسبت می دهند. این بقعه محل دفن یکی از فرزندان امام زین العابدین (ع) است. ضریح آن در زمان ناصر الدین شاه قاجار به و به سال ۱۲۲۸ خورشیدی به سبک اواخر دوره صفوی ساخته شد. گچ بریهای داخل بنا به سبک قاجار است. گنبد امامزاده عبدالله شوشتر به شیوه گنبدسازی منطقه، از نوع رک مضرس است. ارتفاع ایوان ورودی بنا نه متر و عمق آن پنج متر است.

بازار سنتی شوشتر

سف به شهر تاریخی شوشتر بسیار جذاب است . این شهر جاهای دیدنی و جاذبه های گردشگری فراوانی دارد .حتما شما هم دوست دارید اگر به این شهر باستانی سفر کردید، سری هم به مراکز خرید آن بزنید
بازار سنتی شوشتر متعلق به دوران قاجار بوده و همچون بیشتر بازارهای سنتی و تاریخی، سرپوشیده است. در بخشی اصلی این بازار که مثل یک صلیب به نظر می رسد؛ انواع خوراکی های خوشمزه را می توانید پیدا کنید؛ از ماست و موسیر و کشک و قره قروت گرفته تا ترشیجات، کلوچه ها، شیرینی ها و نان های محلی استان خوزستان.