نام : محمدتقی
نام خانوادگی : جواهری گیلانی
تاریخ تولد : 1329
تحصیلات : کارشناسی اقتصاد
رشته هنری : بازیگری، نویسندگی و..

محمدتقی جواهری گیلانی؛ مشهور به شمس لنگرودی، شاعر و پژوهشگر، در سال 1329 در محلۀ آسید عبدالله لنگرود به دنیا آمد.
وی در خانوادهای مذهبی بزرگ شد. پدرش آیت الله جعفر شمس لنگرودی از روحانیان و امام جمعۀ لنگرود بود. این شاعر پرکار، دوره دبستان و دبیرستان را در لنگرود و دورۀ دانشگاه را در رشت گذراند.

در مهر ماه سال 1349 تحصیل در رشته اقتصاد را در مدرسه عالی بازرگانی رشت آغاز می کند. شمس جوان که در لنگرود مجبور به حفظ شان روحانی پدر بود، با حضور در فضای توأم با مدارا و فرهنگی رشت، جهان دیگری را تجربه می کند. در همین ایام در حالی که سخت تحت تأثیر زندگی و شعر بودلر بود در دبیرستان های رشت نیز تدریس می کرد تا در بهمن ماه سال 1353 توانست با درجه کارشناسی اقتصاد از مدرسه عالی بازرگانی رشت فارغ التحصیل شود.
محمد شمس لنگرودی در سال 1358 با فرزانه داوری ازدواج کرد. حاصل این ازدواج ، الیانا است که در سال 1367 متولد شد.

لنگرودی سرودن شعر را از دهه 1350 آغاز کرد و نخستین دفتر شعرش با نام «رفتار تشنگی» در سال 1355 منتشر شد. وی پس از انتشار مجموعههای«خاکستر و بانو» و «جشن ناپیدا» در اواسط دهه 1360 به شهرت رسید.
در سالهای پرتب و تاب دهه 1360 از او چهار مجموعه شعر منتشر شد؛ سپس حدود 10 سال را با سکوت در شعر گذراند و سرانجام در سال 1379، مجموعه شعر «نتهایی برای بلبل چوبی» را به بازار کتاب عرضه کرد.
این شاعر در دهه 1380 «سالهای سکوت و کمکاری» را جبران میکند؛ در این سالها هشت مجموعه شعر از او منتشر شد که برخی از آنها عبارتند از: «پنجاهوسه ترانه عاشقانه»، «رسمکردن دستهای تو» و «شب، نقاب عمومی است».
وی که در دانشگاه، تاریخ هنر درس میدهد، کتابی با نام رباعی محبوب من منتشر کرده که مجموعهای از بهترین رباعیات از رودکی تا نیما به شمار میآید.
نام شمس لنگرودی پس از انتشار مجموعه های «خاکستر و بانو» و «جشن ناپیدا» در اواسط دههٔ 1360 مطرح شد و پس از چاپ «قصیدهٔ لبخند چاک چاک» به شهرت رسید؛ سپس ده سالی را با سکوت در شعر می گذراند و سرانجام در سال 1379، مجموعه شعر «نت هایی برای بلبل چوبی» را روانه بازار کتاب می کند. این شاعر در دههٔ 1380 سال های سکوت و کم کاری را جبران می کند؛ در این سال ها هشت مجموعه شعر از او منتشر می شود که از آن جمله است: «پنجاه وسه ترانهٔ عاشقانه»، «رسم کردن دست های تو» و «شب، نقاب عمومی است». از این میان، مجموعه شعر «22 مرثیه در تیرماه» از طریق رسانه های اینترنتی منتشر شده است. شمس لنگرودی در سال 1389 در فیلم فلامینگو شماره 13 به کارگردانی حمیدرضا علیقلیان در نقش یک شاعر ظاهر شد. در سال 1392 در فیلم پنج تا پنج به کارگردانی تارا اوتادی همراه با رضا کیانیان بازی کرد و پس از آن در سال 1393 در فیلم سینمایی احتمال باران اسیدی به کارگردانی بهتاش صناعی ها مجدداً به ایفای نقش پرداخت که برای بازی در این فیلم کاندیدای دریافت جایزه بهترین بازیگر نقش اول مرد در نهمین جشن انجمن منتقدان سینمای ایران شد. در اسفندماه 1393، شمس لنگرودی طی نامه کوتاهی از جشنواره شعر فجر که در آن نامزد دریافت جایزه شده بود کناره گیری کرد.
برخی از آثار محمد شمس لنگرودی:
رفتار تشنگی
در مهتابی دنیا نشر چشمه
خاکستر و بانو نشر چشمه
جشن ناپیدا نشر چشمه
قصیده لبخند چاک چاک نشر مرکز
نتهایی برای بلبل چوبی نشر سالی
پنجاه و سه ترانه عاشقانه انتشارات آهنگ دیگر
باغبان جهنم انتشارات آهنگ دیگر
ملاح خیابانها انتشارات آهنگ دیگر
توفانی پنهان شده در نسیم گزیده شعرها با مقدمه و انتخاب بهاءالدین مرشدی نشر چشمه
مجموعه اشعار انتشارات نگاه
هیچ کس از فردایش با من سخن نگفت گزیده شعرها با انتخاب و مقدمه آزاده کاظمی
22 مرثیه در تیر ماه؛ شامل اشعاری مرتبط با رویدادهای پس از انتخابات 1388
مرا ببخش خیابان بلندم گزیده شعرها با انتخاب غلامرضا بروسان
لب خوانیهای قزل آلای من انتشارات آهنگ دیگر
رسم کردن دستهای تو انتشارات آهنگ دیگر
می میرم به جرم آن که هنوز زنده بودم نشر چشمه
چوپانی سایهها گزیده شعرها با انتخاب کریم رجب زاده
شب نقاب عمومی است انتشارات نگاه
رژه بر خاک پوک
تاریخ تحلیلی شعر نو
گردباد شور جنون
مکتب بازگشت
از جان گذشته به مقصود میرسد
رباعی محبوب من
روزی که برف سرخ ببارد
درباره شمس لنگرودی
بازتاب زندگی ناتمام، مجموعه مصاحبه هابه کوشش مژگان معقولی
تاریخ شفاهی، زندگی نامه شمس لنگرودی با مصاحبه کیوان باژن
شبی که مریم گم شد
رومی و بومی
دوباره زندگی (1396)
رفتن (1395)
احتمال باران اسیدی (1393)
پنج تا پنج (1392)
فلامینگو شماره 13 (1389)
سخت مثل آب، فیلم مستندی نود دقیقه ای دربارهٔ زندگی و شعر شمس لنگرودی به کارگردانی آرش سنجابی و تهیه کنندگی سعید اردهالی
بازتاب زندگی ناتمام، مجموعه مصاحبه هابه کوشش مژگان معقولی
تاریخ شفاهی زندگی نامهٔ شمس لنگرودی از سری کتاب های تاریخ شفاهی ایران زیر نظر محمد هاشم اکبریانی، مصاحبه کننده: کیوان باژن، نشر ثالث 1387
شمس لنگرودی در اینستاگرام از طریق صفحه شخصی خود با نام کاربری shamselangeroodi در ارتباط است.






