به گزارش سرویس مجله خانواده ساعدنیوز، بی خوابی در بارداری یکی از شایعترین چالشهایی است که بسیاری از مادران باردار با آن مواجه میشوند. این اختلال معمولا در اوایل بارداری آغاز میشود و تا روزهای پایانی ادامه دارد. آمارها نشان میدهد که حدود 25 درصد از زنان در اوایل بارداری و 80 درصد از آنها تا پایان 3 ماهه سوم بارداری به بی خوابی دچار میشوند. تغییرات فیزیکی، هورمونی، عاطفی و روانی متعددی در این دوران رخ میدهد که باعث میشود خواب شبانه برای بسیاری از زنان باردار به یک دغدغه بزرگ تبدیل شود.
بیخوابی یکی از شایعترین مشکلات در دوران بارداری است که به دلیل تغییرات مختلفی که در بدن ایجاد میشود، رخ میدهد. به خاطر داشته باشید که اگر بیخوابی در این دوران با علائم دیگری مثل تب یا دردهای آزاردهنده همراه باشد، بهتر است هر چه سریعتر با پزشک متخصص مشورت کنید. اگر نمیدانید علت تب در بارداری چیست و چطور درمان میشود، بهتر است روی لینک این مقاله کلیک کنید.
در ادامه این بخش به این سوال پاسخ میدهیم که دلیل بی خوابی در بارداری چیست و چرا در برخی افراد شدیدتر است.
از مهمترین دلایل اختلال در خواب در این دوران میتوان به تغییرات هورمونی و همچنین اضطراب و نگرانی اشاره کرد.
افزایش ناگهانی هورمونهای بارداری مانند پروژسترون و استروژن بر کیفیت خواب تاثیر میگذارد. پروژسترون ممکن است باعث خوابآلودگی در روز و اختلال در خواب شبانه شود. از طرف دیگر افزایش استروژن باعث افزایش دمای بدن و بروز ناراحتی هنگام خواب میشود.
با بزرگ شدن رحم و فشار بر مثانه، نیاز به دفع ادرار افزایش پیدا میکند و همین مسئله موجب میشود تا فرد در طول خواب چندین بار برای دفع ادرار بیدار شود.
تهوعهای صبحگاهی، به ویژه در ماههای اول بارداری میتواند باعث بیداریهای مکرر شود. از طرفی، یبوست در بارداری که بسیار شایع است، موجب احساس ناراحتی شکمی و اختلال خواب میشود.
نگرانی درباره سلامت جنین، زایمان و تغییرات آینده زندگی نیز میتواند برای مادران جوان اضطرابآور باشد و ذهن را حتی در زمان خواب فعال نگه دارد. این اضطراب یکی از مهمترین دلایل اختلال خواب در بارداری است.
گرفتگی پا، دردهای پشت و لگن، و تغییر وضعیت خواب در اثر بزرگ شدن شکم باعث بیخوابی و بیداریهای مکرر در طول شب میشود.
بی خوابی در ماههای مختلف بارداری به دلایل متفاوتی ایجاد میشود. اگر نمیدانید بی خوابی در بارداری نشانه چیست و در کدام ماهها شدیدتر است، بهتر است در ادامه با ما همراه باشید.
بی خوابی در هفته های اول بارداری یکی از شکایات رایج زنان در سه ماهه اول است. در این دوران، بدن به سرعت در حال تغییر و تطبیق با شرایط جدید بارداری است. در پاسخ به این سوال که آیا بی خوابی در اوایل بارداری طبیعی است با نه باید بگوییم که بیخوابی در این دوران کاملا طبیعی است و بیشتر زنان آن را تجربه میکنند، اما در صورت تداوم یا شدید شدن این حالت، بهتر است با پزشک مشورت کنید.
افزایش هورمون پروژسترون در سه ماهه اول، موجب ایجاد حس خوابآلودگی در روز و بیخوابی در شب میشود. همچنین تهوع، احساس ناراحتی در دستگاه گوارش، تکرر ادرار و اضطراب از دلایل اصلی بی خوابی در اوایل بارداری هستند. در این دوران بدن احساس خستگی دارد، اما ذهن اغلب فعال است و این عدم همخوانی میان ذهن و بدن موجب اختلال در خواب میشود.
سه ماهه دوم بارداری معمولا با آرامشی نسبی همراه است، اما برخی زنان همچنان از بیخوابی شکایت دارند. این مشکل ممکن است در ماههای پنجم و ششم شدت پیدا کند. بی خوابی در ماه پنجم بارداری معمولا به دلیل بزرگ شدن رحم و افزایش حرکات جنین اتفاق میافتد. از طرف دیگر خوابیدن به پهلو و گرفتگی عضلات نیز از مهمترین دلایل بیخوابی در این دوره هستند.
بی خوابی در ماه ششم بارداری معمولا به دلیل سوزش سر دل، گرفتگی پا و دردهای عضلانی میشوند که خواب را مختل میکند. در این ماه، جنین فعالتر است و حرکات او در شب ممکن است موجب بیداریهای مکرر مادر شود.
در سه ماهه سوم بارداری، اختلال خواب به اوج خود میرسد. این دوره همراه با افزایش وزن، محدود شدن فضای بدن و اضطراب پیش از زایمان است. بی خوابی در ماه هفتم بارداری معمولا به دلیل بزرگ شدن جنین و فشار بیشتری که بر اندامهای داخلی وارد میکند ایجاد میشود. در این دوران تنفس سختتر میشود و بسیاری از زنان باردار دچار بیخوابی میشوند.
بی خوابی در ماه هشتم بارداری نیز به دلیل سوزش معده، انقباضات براکستون هیکس، حرکات شدید جنین و دشواری در یافتن وضعیت مناسب برای خواب ایجاد میشود.
در اواخر بارداری و نزدیک به زمان زایمان، معمولا اکثر مادران دچار اضطراب شدید میشوند. از طرف دیگر فشار رحم بر ریه و معده، مانع خواب راحت میشود. بیخوابی در اواخر بارداری ممکن است به اختلال خواب مداوم منجر شود.
بیخوابی در بارداری میتواند به شکلهای مختلفی بروز کند. در ادامه این بخش به مهمترین علائم اختلال در خواب در این دوران اشاره شده است.
از مهمترین علائم بیخوابی در این دوران میتوان به دشواری در به خواب رفتن و بیکیفیت بودن خواب اشاره کرد.
دشواری در به خواب رفتن در شب
بیدار شدن مکرر در طول شب
خواب سبک و بیکیفیت
بیدار شدن زودهنگام در صبح
احساس خستگی مفرط در طول روز
کاهش تمرکز و بدخلقی
برای درمان بیخوابی در بارداری روشهای مختلفی وجود دارد که بسته به علت، شرایط جسمی و روانی مادر، میتوان از آنها استفاده کرد. در ادامه به مهمترین روشهای موثر برای رفع بی خوابی در بارداری اشاره شده است.
استفاده از روشهای آرامسازی مانند یوگا، تنفس عمیق، ماساژ، دوش آب گرم قبل از خواب، کاهش مصرف کافئین و همچنین داشتن برنامه منظم خواب برای درمان کمخوابی بسیار موثر است. همچنین، خوابیدن در محیطی آرام، تاریک و خنک میتواند به بهبود کیفیت خواب کمک کند.
برای رفع بی خوابی صبح در بارداری میتوانید از دمنوشهای آرامش بخش و همچنین مقداری زنجبیل یا نعنا استفاده کنید تا حالت تهوع صبحگاهی شما کاهش پیدا کند.
در طب سنتی برای درمان بیخوابی از دمنوشهایی مانند بابونه، اسطوخودوس، بادرنجبویه و سنبلالطیب به عنوان آرامبخش استفاده میشود. استفاده از رایحهدرمانی و طب فشاری نیز میتواند برای بهبود کیفیت خواب مفید باشد. به خاطر داشته باشید که قبل از مصرف هر نوع داروی گیاهی باید با پزشک مشورت کنید.
مصرف برخی از دمنوشها به بهبود کیفیت خواب در حاملگی کمک میکند.
اگر اضطراب موجب بیخوابی شده باشد، کمک گرفتن از مشاورههای روانشناختی میتواند به مدیریت استرس و بهبود اختلال خواب کمک زیادی کند.
در موارد شدید ممکن است پزشک متخصص از داروهای خوابآور بیخطر در بارداری استفاده کند. به خاطر داشته باشید که مصرف خودسرانه دارو در این دوران بههیچعنوان توصیه نمیشود.
بیخوابی مزمن در بارداری میتواند سلامت مادر و جنین را تحت تاثیر قرار دهد و عوارضی را برای آنها ایجاد کند. در این بخش به عوارض اختلال در خواب در دوران حاملگی اشاره شده است.
افزایش خطر افسردگی بارداری
کاهش تمرکز و افزایش احتمال تصادف یا آسیب
افزایش فشارخون و احتمال پرهاکلامپسی
زایمان زودرس
رشد نامطلوب جنین
افزایش خستگی و ناتوانی در انجام کارهای روزمره
بیخوابی موجب کاهش تمرکز و رشد نامطلوب جنین میشود.
برخی از نظریههای غیرعلمی معتقد هستند که جنسیت جنین میتواند بر الگوی خواب مادر تاثیر بگذارد. در برخی باورها بیخوابی بیشتر نشاندهنده جنین دختر است. با این حال هیچ تحقیقات علمی معتبری در این زمینه وجود ندارد و تغییرات خواب بیشتر به عوامل فیزیولوژیک و روانی مرتبط هستند.
بی خوابی در بارداری یکی از مشکلات شایع است که باید با برنامهریزی درست و ایجاد تغییراتی هوشمندانه در این دوران کنترل شود. استفاده از تکنیکهای طبیعی و طب سنتی، همراه با مراقبتهای پزشکی در صورت نیاز میتواند در کاهش اختلال خواب موثر باشد.
ساعدنیوز در فضای مجازی
