به گزارش سرویس مجله خانوااده ساعدنیوز، صدفکار مهمت آقا (Sedefkar Mehmed Agha) کسی بود که معماری اصلی مسجد سلطان احمد استانبول را بر عهده داشت. اگر سابقه رفتن به استانبول و گشت و گذار در این شهر توریستی را داشته باشید، حتما می دانید که مسجد سلطان احمد در نزدیکی عمارت ایاصوفیه استانبول واقع شده است که این عمارت در حقیقت یک کلیسا بوده است. معماران مسلمان عثمانی برای اینکه توانایی خود را به رخ بکشند، تصمیم گرفتند مسجدی زیبا برای عبادت مسلمانان در نزدیکی ایاصوفیه بسازند. البته عمارت کلیسای ایاصوفیه بزرگتر از مسجد سلطان احمد است و کنار هم قرار گرفتن این دو جاذبه، باعث بیشتر شدن تعداد بازدیدکنندگان از آن ها شده است.
مهمترین تصمیم سلطان احمد برای نشان دادن اقتدار و قدرت خود و ادامه راه اجدادش، ساختن مسجد آبی استانبول بود. در واقع بیشتر عمر پادشاهی سلطان احمد، صرف ساختن این مسجد شد. او به معماران دستور داده بود تا بنای مسجد را در نهایت شکوه، زیبایی و عظمت بسازند. اگر به معماری و بخش های مختلف چه در داخل و چه خارج مسجد دقت کنید، متوجه دقت و ظرافت در ساخت آن می شوید. معماران تصمیم گرفتند تا بنای مسجد را به شکل مکعب در نهایت نظم و دقت بسازند تا هم اثر منحصر به فردی ایجاد کنند و هم به درخواست پادشاهشان عمل کرده باشند.
درباره مناره های مسجد سلطان احمد، باید حقیقت جالبی را بدانید. در زبان ترکی واژه “Altin” به معنی طلا و “Alti” به معنی عدد شش است. تلفظ این دو واژه بسیار نزدیک به هم است بطوری که تمایز آن ها کار آسانی نیست. نقل شده است که سلطان احمد دستور ساخت مناره های طلایی را به معماران می دهد. اما معمار منظور پادشاره را اشتباه متوجه شده و شش مناره برای این مسجد می سازد. از قضا یکی از عوامل زیبایی معماری مسجد آبی استانبول هم وجود 6 مناره آن است که بر شکوه آن افزوده است.
بخش های مختلف مسجد سلطان احمد
مسجد سلطان احمد به عنوان یکی از جذاب ترین جاهای دیدنی استانبول دارای بخش های مختلفی است که هرکدام از آنها از ویژگی هایی برخوردارند. از مهمترین بخش های این مسجد زیبا می توان به موارد زیر اشاره نمود:
مسجد سلطان احمد یا همان مسجد آبی دارای ورودی های مختلفی است که ورودی اصلی آن در شمال غربی این بنای تاریخی قرار دارد. این ورودی در نهایت زیبایی و شکوه طراحی و ساخته شده و طاق جذاب آن با مقرنس کاری های هنرمندانه نگاه هر بیننده ای را به خود خیره می کند. تنها شخصی که اجازه ورود به مسجد با اسب و به صورت سواره را داشت، فقط خود شخص سلطان احمد بود. به دستور ایشان در ورودی اصلی زنجیرهای آهنی به صورت نمادین آویزان شدند که سلطان در زمان داخل شدن به مسجد از جهت احترام و تواضع سر خود را خم کند.
سه ورودی دیگر مسجد آبی در میدان سلطان احمد قرار دارند و دو ورودی از سردرهای باشکوهی برخوردار می باشند. در بخش شمال شرقی مجموعه نیز سه ورودی دیگر وجود دارد که از طریق آنها می توانید به راحتی به بازدید مدرسه قرآنی، مقبره سلطان احمد و دارالفنون (اولین دانشگاه عثمانی) بروید.
از دیگر بخش های مسجد سلطان احمد می توان به حیاط آن اشاره نمود که پس از عبور از ورودی اصلی وارد آن می شوید. این حیاط وسیع و گسترده دارای یک آبخوری 6 ضلعی مسقف در وسط و وضوخانه هایی در دو طرف می باشد. این آبخوری از جاذبه های حیاط مسجد سلطان احمد محسوب می شود زیرا دارای 6 ستون مرمری و یک گنبد می باشد.
همچنین رواق هایی زیبا با معماری و طراحی مشابه که در بالای هر کدام از آنها گنبدی قرار دارد نیز در سراسر حیاط مشاهده می شوند. برای ساخت ستون های این رواق ها از سنگ مرمر و سنگ آذرین تراشیده شده و برای کف آنها از کاشی های مرمر بسیار زیبا استفاده شده که جلوه خاصی به حیاط بخشیده اند.
مسجد آبی استانبول دارای 6 مناره است که چهار عدد از آنها در چهارگوش بنای طرح مکعبی مسجد و دو عدد دیگر در میان آنها واقع شده اند. این مناره ها به صورت ستونی شکل و مدادی بوده و دارای پلکانی جهت بالا رفتن موذن و اعلام وقت نماز می باشند. 4 مناره مسجد سلطان احمد دارای 3 بالکن و دو مناره انتهای حیاط دارای دو بالکن می باشند.
شبستان را می توان از مهمترین قسمت های مسجد سلطان احمد در نظر گرفت که معماری هنرمندانه ای دارد. این شبستان که با ستون های باشکوه، تزئینات کاشی کاری، پنجره های سنگی و فرش های نفیس جلوه ای خاص به این مکان تاریخی بخشیده در زیر گنبد بزرگ و اصلی مسجد قرار دارد. این شبستان به شکل مستطیل و با فضایی وسیع طراحی و ساخته شده و بهترین و زیباترین تزئینات برای آن در نظر گرفته شده است.
در شبستان مسجد سلطان احمد 260 پنجره ارسی با شیشه های رنگی جذاب وجود دارد که جهت تامین نور این مکان ساخته شده اند. البته شیشه های اولیه مسجد که هدیه ای از طرف دولت ونیز به سلطان احمد بودند به مرور زمان از بین رفته و شیشه های جدید جایگزین آنها شدند.
از دیگر زیبایی های شبستان مسجد آبی استانبول می توان به سقف آن اشاره نمود. در این سقف یک گنبد در وسط با 28 پنجره و در اطراف آن چهار نیم گنبد با 14 پنجره به چشم می خورد که از تزیینات مختلفی برخوردارند.
در بخش بالایی مسجد اشکال هندسی و طرح های دایره ای رنگی مشاهده می شوند که از چندین هزار قطعه کاشی قدیمی و اصیل تشکیل می شوند. این کاشی های دست ساز با طرح مختلف مانند گل لاله، گل رز، میوه های گوناگون، درخت سرو و … می باشند که به نوعی نمادی از بهشت محسوب می گردند. طیف رنگی متشکل از رنگ های فیروزه ای، آبی و سبز این کاشی ها زیبایی خاصی به مسجد بخشیده که نگاه هر بیننده ای را جذب می کند.
خوشنویسی ها جزو زیباترین تزئینات مسجد سلطان احمد محسوب می شوند که یادگار بهترین هنرمندان و خوشنویسان قرن هفدهم هستند. این خوشنویسی ها که شامل آیات قرآن و اسامی سلاطین عثمانی می باشند در نقاط مختلف مسجد و به صورت لوح هایی بر روی دیوارها، کاشی ها و پنجره ها به چشم می خورند.
یکی از زیباترین و شگفت انگیزترین عناصر داخلی مسجد سلطان احمد محراب است. این محراب که از سنگ مرمر سفید و به صورت کاملا هنرمندانه ای تراشیده شده دارای طاقچه هایی پی در پی و آبشاری در قسمت بالایی خود است. دو کتیبه سبز رنگ با نوشته های طلایی نیز بر بالای محراب قرار گرفته و بر جذابیت و زیبایی آن افزوده اند. یک منبر بلند با تزئینات چشم نواز نیز در سمت راست محراب وجود دارد که جهت سخنرانی و خواندن خطبه ها توسط امام جماعت مسجد ساخته شده است.
برای روشن کردن فضای مسجد علاوه بر پنجره های متعدد از لوسترهای شمعدانی بسیار بزرگی نیز بهره گرفته شده است. این لوسترها در گذشته دارای شیشه لامپ و شمعدان های متعدد با تزئینات جواهرات، طلا و نگین های ارزشمند بودن که برخی از آنها به غارت رفته و برخی دیگر در حال حاضر در موزه ها نگهداری می شوند.
قصر سلطان یا غرفه پادشاهی یکی دیگر از بخش های مسجد آبی استانبول می باشد که مخصوص استراحت و عبادت سلطان ساخته شده است. این عمارت که در گوشه جنوب شرقی مسجد سلطان احمد قرار دارد دارای یک درب ورودی جداگانه و یک ایوان مشرف به تنگه بسفر و اتاق هایی در اطراف است. سلطان احمد در این مکان که دارای 10 ستون مرمر، محراب مخصوص، تزئینات یشم، آیات قرآن طلاکاری شده، کاشی های نفیس و به طور کلی معماری متمایز نسبت به سایر بخش های مسجد است، 10 روز آخر ماه مبارک رمضان را به عبادت و دعا مشغول می شد.
از مهمترین واقعیت های راجب مسجد سلطان احمد که از ارزشمندترین جاذبه های گردشگری استانبول و ترکیه محسوب می شود، موارد زیر را می توان نام برد:
مسجد سلطان احمد همان مسجد آبی استانبول است. این مسجد تاریخی با دو نام شناخته می شود.
این مسجد همیشه میزبان گردشگران بوده و در همه روزهای سال فعالیت می کند.
مسجد سلطان احمد دارای 260 پنجره با شیشه های رنگی جذاب است.
برای تزئینات این مسجد از 20 هزار قطعه کاشی نفیس استفاده شده است.
سبک معماری این مسجد ترکیبی از معماری عثمانی و بیزانس است و معمار آن در جوانی و سن 27 سالگی عمر خود را از دست داد.
این مسجد به خاطر داشتن 6 مناره بسیار مورد توجه قرار گرفته و برخی از علمای دینی به خاطر شباهت در تعداد مناره های آن با مسجدالحرام به معماری آن انتقاد وارد نمودند.
بسیاری از شخصیت های بزرگ سیاسی و دینی مانند پاپ فرانسیس، پاپ بندیکت شانزدهم، باراک اوباما و … از این مسجد تاریخی بازدید نمودند.
زائران و گردشگرانی که قصد ورود به مسجد آبی را دارند باید به یکسری نکات توجه داشته باشند و از قوانینی پیروی کنند. این قوانین عبارتند از:
از قوانین مربوط به ورود خانمها می توان به پوشاندن موهای سر و عدم استفاده از لباس های آستین کوتاه اشاره نمود. البته خانم ها می توانند با استفاده از سال و روسری خود دستها را بپوشانند. همچنین پوشیدن شلوارک و دامن کوتاه نیز ممنوع است و باید لباسی تا مچ پا انتخاب کنند.
آقایان نیز باید از پوشش مناسب شلوار تا زیر زانو برخوردار بوده و از ورود آنها به مسجد با شلوارک و لباس های نامتعارف جلوگیری می گردد.
ورود با کفش به مسجد ممنوع است.
رعایت سکوت از مهمترین نکات ورود به مسجد سلطان احمد است.
عکاسی با فلاش در مسجد ممنوع می باشد.
