به گزارش سرویس سیاست پایگاه خبری ساعدنیوز، اظهارات تازه «جی.دی ونس»، معاون رئیسجمهور آمریکا، ابعاد جدیدی از توافقات و تفاهمنامه اخیر میان تهران و واشنگتن را روشن کرده است. او در مصاحبهای با پادکست «Allie Beth Stuckey» صراحتاً به مسائلی پرداخت که تا پیش از این در هالهای از ابهام قرار داشت؛ از جزئیات یک بسته سرمایهگذاری عظیم برای بازسازی اقتصاد ایران تا انتقاد بیپرده از سنگاندازیهای اسرائیل در روند مذاکرات.
یکی از مهمترین بخشهای صحبتهای ونس، تایید رسمی ماجرای تامین مالی 300 میلیارد دلاری برای ایران بود. به گفته او، بر اساس بند 6 تفاهمنامه اخیر، ایالات متحده موظف است با همکاری کشورهای حاشیه خلیج فارس این مبلغ را برای «برنامه بازسازی و توسعه اقتصادی ایران» فراهم کند.
معاون رئیسجمهور آمریکا مدعی شد که واشنگتن مشکلی با سرمایهگذاری کشورهای دیگر در تهران ندارد، به شرط آنکه ایران رفتارهای خود را تغییر دهد. او تاکید کرد: «اگر ایران همانند یک کشور عادی رفتار کند، ما به کشورهایی مانند قطر و امارات اجازه سرمایهگذاری در داخل ایران را خواهیم داد. در غیر این صورت، حتی اجازه یک سرمایهگذاری یک میلیارد دلاری برای ساخت نیروگاه را هم نخواهیم داد.»
نکات کلیدی این برنامه تامین مالی:
جلوگیری از تکرار تجربه برجام: این بند مشخصاً طراحی شده تا مانع از خروج ناگهانی سرمایهها یا کارشکنی آمریکا پس از رفع تحریمها شود.
نقش کشورهای منطقه: مذاکرات فعلی با قطر و امارات در همین راستا در جریان است و احتمال ورود چین به این کنسرسیوم اقتصادی نیز وجود دارد.
تامین غرامتها: بخش عمدهای از غرامت و هزینه بازسازی رخدادهای جنگ، از طریق همین مکانیزم مالی تامین خواهد شد.
بخش دیگری از این گفتوگو به تحولات میدانی و دریایی اختصاص داشت. در جریان جنگ تحمیلی سوم، ایران در واکنش به حملات، تنگه هرمز را به روی کشتیهای متخاصم بست و تردد سایر شناورها را نیز مشروط به پرداخت هزینه و هماهنگی کامل کرد.
اما ونس اعلام کرد که بر اساس بندهای 4 و 5 یادداشت تفاهم جدید، محاصره دریایی غیرقانونی آمریکا لغو شده و ایران نیز تنگه هرمز را بازگشایی کرده است. او نتایج این توافق را برای اقتصاد آمریکا حیاتی خواند و گفت:
«باز شدن تنگه هرمز باعث شد قیمت نفت از 126 دلار به حدود 75 دلار سقوط کند. همچنین برای اولین بار از ماه مارس، قیمت بنزین در آمریکا که به طور متوسط 4.60 دلار بود، به زیر 4 دلار رسیده است.»
ونس با کنایه به مخالفان این تفاهمنامه افزود: «منتقدان میگفتند ایران هرگز اجازه باز بودن تنگه را بدون هزینه نخواهد داد، اما در روزهای گذشته بیشترین حجم نفت از زمان آغاز درگیریها از این آبراه عبور کرد و ایرانیها نه به کشتیای حمله کردند و نه هزینهای گرفتند. منتقدان اشتباه میکردند.»
شاید جنجالیترین بخش سخنان جی.دی ونس، مواضع سرسختانه او در قبال تحرکات اسرائیل بود. او ضمن تایید تلاشهای تلآویو برای نفوذ در سیاستگذاریهای آمریکا، خواستار استقلال عمل واشنگتن شد.
ونس با صراحت اعلام کرد: «اسرائیل مثل انگلیس یا فرانسه شریک خوبی است، اما این به آن معنا نیست که همیشه منافعمان همسو خواهد بود. وقتی تصمیمی میگیریم، باید در راستای منافع آمریکا باشد، نه دیگران. نظر اسرائیل مهم است، اما در نهایت آنها از ما جدا هستند.»
این مقام ارشد آمریکایی همچنین پرده از اختلافات عمیق دونالد ترامپ با تلآویو بر سر مسئله لبنان برداشت. به گفته ونس، حملات اسرائیل به لبنان بارها مانع از موفقیت آمریکا در مذاکرات با ایران شده است:
«گاهی در آستانه یک موفقیت بزرگ در توافق بودیم که ناگهان انفجار بزرگی در یک مرکز غیرنظامی در بیروت رخ میداد و افراد بیربط به حزبالله کشته میشدند. این موضوع ترامپ را به شدت ناامید میکرد. این قابل قبول نیست و اسرائیلیها باید به روند صلحی که برای کل منطقه خوب است، احترام بگذارند.»
ساعدنیوز در فضای مجازی
