به گزارش سرویس سیاسی پایگاه خبری تحلیلی ساعدنیوز، هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه در مصاحبه با خبرگزاری آناتولی گفت که ائتلاف سهگانه مکه میتواند گسترش یابد و علیه هیچ کشوری از جمله ایران نیست.
پیش از این برخی تحلیلگران، ائتلاف مکه را پوشش سیاسی برای عربستان سعودی برای مواجهه با بحرانهای منطقهای به ویژه جنگ با یمن توصیف کرده و این قابلیت که هر کشوری میتواند به آن بپیوندد را نشانهای بر سیاسی و تبلیغاتی بودن این ائتلاف دانسته بودند.
با این حال فیدان ادعا کرد که مذاکرات درباره این توافق پیش از آغاز جنگ میان ایران با آمریکا و اسرائیل آغاز شده بود.
او افزود: «اکنون که با این کشورها گرد هم میآییم، طبیعتاً یک سازمان دفاعی تشکیل میدهیم. یعنی موضوع رویکردی از این دست نیست که بگوییم بیایید حمله کنیم و فلان کار را با هم انجام دهیم. بنابراین، تا زمانی که این کشورها از سوی هر طرفی، چه در داخل منطقه و چه خارج از آن، مورد حمله قرار نگیرند، این ائتلاف نمیتواند با هیچ کشوری دشمنی یا درگیری داشته باشد.»
او همچنین تأکید کرد که ایران «هدف» این توافق نیست. فیدان افزود: «آنهایی که به کشورهای امضاکننده توافق حمله نکنند، «هدف» این توافق نیستند».
تأکید وزیر خارجه ترکیه بر فعالسازی بند دفاع متقابل در حالی است که پیش از آن نیز عربستان سعودی و پاکستان در 17 سپتامبر 2025 «توافق دفاع متقابل راهبردی» را در ریاض امضا کرده بودند، اما در حالیکه یمنیها در هفتههای اخیر بارها عربستان را هدف حمله پهپادی و موشکی قرار دادهاند، پاکستان هرگز حاضر به مداخله نشده است.
وزیر خارجه ترکیه در بخشی از سخنان خود اعلام کرد مصر میتواند پس از حلوفصل برخی مسائل فنی، به توافق دفاع مشترک میان ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان بپیوندد.
هاکان فیدان، مدعی شد که کشورهای دیگری در منطقه نیز خواهان پیوستن به «توافق مکه» هستند و مصر یکی از این کشورهاست.
فیدان همچنین مدعی شد که توافق دفاعی میان ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان از نظر فنی مشابه ماده پنجم پیمان ناتو است که بر اساس آن، حمله مسلحانه به یکی از اعضا، حمله علیه همه اعضا تلقی میشود.
این ادعا در حالی است که میان ناتو و توافق فعلی تفاوتهای ماهوی و تاکتیکی وجود دارد؛ برخلاف الگویی مانند ناتو که ستاد فرماندهی مشترک و دائمی با صلاحیتهای صریح در مواقع بحرانی دارد، در این توافق سهجانبه هیچ نهاد بالادستی یا ستاد کلی برای هماهنگی ارتشهای سه کشور پیشبینی نشده است. این خلأ در صورت وقوع جنگ، تصمیمگیری عملیاتی را به دیپلماسی کند و مذاکرات طولانی سران ارتشها واگذار میکند.
اگر کشورهای بیشتری به ائتلاف مکه بپیوندند، منطقه امنتر میشود یا پرتنشتر؟
