به گزارش سرویس جامعه ساعدنیوز، آریوبرزن از اشرافزادگان و سردارن بزرگ تاریخ ایران در دوره پادشاهی داریوش سوم، آخرین شاه هخامنشی است که در سال 331 پیش از میلاد در برابر حملات اسکندر مقدونی در نبرد دربند پارس (دروازه پارس) دلیرانه جنگید و در راه حفظ وطن با خلق حماسهای بزرگ جان خود را فدا کرد.
رشادتهای آریوبرزن در جنگ با یونانیان سبب شد که منابع یونانی وی را با لئونیداس، سردار قهرمان اسپارتی جنگ ترموپیل در دوره پادشاهی خشایارشا، مقایسه کنند. جنگ دربند پارس نیز شباهت بسیاری به جنگ ترموپیل دارد و نحوه مرگ این دو شخصیت نیز بسیار شبیه به هم است. تفاوت آریوبرزن و لئونیداس در این است که از دلاوریهای لئونیداس در یونان تقدیر شد و روی قبرش کتیبهای از عملکرد او نصب کردند تا در تاریخ جاودانه بماند؛ اما در ایران برای آریوبرزن چنین نکردند.
عبدالرفیع حقیقت در کتاب خود درباره آریوبرزن نوشته است:
آریوبرزن مدافع دلاور بند پارس، سرداری بود که بهطور کامل در راه میهن عزیز خود ادای وظیفه و جاننثاری کرد و در حقیقت نام او را باید در ردیف شهیدان وطن ثبت و ضبط کرد و یاد و خاطره آنان را برای همیشه تقدیس کرد.
در منابع تاریخی بهجایمانده از دوره هخامنشی، اطلاعاتی از آریوبرزن بهجای نمانده است؛ اما در کتابهای یونانی چون «آناباسیس اسکندر» (The Anabasis of Alexander) نوشته آریان (Arrian) (فیلسوف و مورخ یونانی) در قرن دوم میلادی، «کتابخانههای تاریخی» اثر دیودور سیسیلی (Diodorus Siculus) و کتاب «تاریخ اسکندر» نوشته کنت کورث (Quinte Curce)، نویسنده مسیحی روس که درباره شکست هخامنشیان از اسکندر نوشته است، چند سطری درباره جنگ معروف دربند پارس و دلاوریهای آریوبرزن سردار بزرگ ایرانی نوشتهاند.
آریوبرزن (Ariobarzanes) سردار بزرگ ایرانی و از جنگجویان بزرگ تاریخ ایران، در زبان پارسی با عنوان آریابرزن به معنی «ایران شکوهمند» هم نوشته میشود. به گفته منابع تاریخی آریوبرزن در سال 368 پیش از میلاد به دنیا آمد و در سال 331 پیش از میلاد در جنگ دربند پارس توسط مقدونیان کشته شد.
درباره نسب آریوبرزن نظرات مختلفی ذکر شده است؛ برخی منابع، پدر او را فارنابازوس دوم و مادرش را آپاما، دختر اردشیر دوم شاه هخامنشی ذکر کردهاند؛ اما بعضی دیگر او را پسر آرتاباز و نوه فارنابازوس دانستهاند؛ این در حالی است که اکثر منابع آرتاباز یا آرتابازوس را برادر آریوبرزن ذکر کردهاند. فارنابازوس از شاهزادگان پارسی هخامنشی بود که ساتراپی (استانداری) فریگیه در شمال غرب آناتولی را به عهده داشت و خود را در سکههایش از نوادگان آرشامه، پدربزرگ داریوش اول، معرفی کرده است.
برخی منابع تاریخی ذکر کردهاند که آریوبرزن در خانوادهای پرجمعیت بزرگ شد، در حالی که برخی دیگر عقیده دارند او تنها دو برادر داشت. خانواده آریوبرزن نسب به شاهان میرساندند، پس فرزندان آنها از آموزشهایی که برای شاهزادگان در نظر میگرفتند برخوردار بودند. آریوبرزن که مدتی را با خانواده خود در مقدونیه گذرانده بود، از آموزشهای یونانی نیز بهره داشت. پدر او بعد از مدتی به ایران بازگشت و آریوبرزن بعد از انجام فرمانهای نظامی موفقیتآمیز، به مقام ساتراپی (استاندار) پارس رسید.
به گفته تاریخنگاران، اسکندر مقدونی در 12 اوت سال 330 پیش از میلاد با ارتش خود به سوی پرسپولیس (تخت جمشید) پیشروی کرد که بخشی از نیروهای او در منطقه دربند پارس که منطقهای صعبالعبور بود توسط ایرانیان متوقف شدند. نیروهای نظامی اسکندر بعد از ورود به مناطق کوهستانی ایران بهعلت باران و انبوه درختان سه شبانهروز آفتاب را ندیدند. آریوبرزن با ارتش خود شجاعانه در مقابل اسکندر ایستاد و در دفاع از وطن خود جان سپرد.
