به گزارش سرویس ورزشی پایگاه خبری ساعدنیوز، در حالی که افکار عمومی و رسانه‌های ورزشی طی روزهای گذشته انتظار داشتند فدراسیون در برابر لغو دقیقه‌نودی مجوز پرواز مستقیم از تهران به بصره موضع قاطع و عزتمندانه‌ای بگیرد، سیر حوادث و اظهارات متناقض مسئولان، ابهامات جدی‌تری را پیش روی فوتبال ایران قرار داد.
وقتی دولت عراق و سازمان هواپیمایی این کشور تنها چند ساعت مانده به پرواز، مجوز فرود هواپیمای کاروان ایران را در فرودگاه بصره لغو کردند، دو روایت کاملاً متضاد از درون اردوگاه تیم ملی به بیرون درز کرد که نشان از گسست عمیق در تصمیم‌گیری و اطلاع‌رسانی فدراسیون دارد:
روایت اول (مدیر رسانه تیم ملی): محسن معتمدکیا بلافاصله پس از تغییر مسیر سفر به آبادان و عبور زمینی از مرز شلمچه، در موضع‌گیری رسمی علت این اتفاق را «فشار دولت آمریکا و تحریم‌های هوایی» اعلام کرد. از نگاه منتقدان، این موضع‌گیری به جای احقاق حق میزبان یا اعتراض به بدعهدی فدراسیون فوتبال عراق، عملاً نوعی توجیه و «سفیدشویی» اقدام طرف عراقی محسوب می‌شد.
روایت دوم (سرمربی تیم ملی): چند روز بعد و در نشست خبری پیش از بازی در بصره، امیر قلعه‌نویی در موضعی عجیب و قابل تأمل اعلام کرد که کادر فنی تصور می‌کرده لغو پرواز به دلیل «مسائل امنیتی» بوده است. او در ادامه جمله‌ای کلیدی به زبان آورد: «اگر فکر می‌کردیم مسائل سیاسی در میان بوده — و هنوز هم نمی‌دانیم — هرگز به بصره نمی‌آمدیم، چون برای ما عزت ایران و مردم ایران از همه‌چیز مهم‌تر است.»
اعتراف صریح امیر قلعه‌نویی مبنی بر اینکه اگر انگیزه سیاسی پشت لغو پرواز بود تیم ملی به عراق نمی‌آمد، عملاً تمام تلاش‌های رسانه‌های نزدیک به فدراسیون برای عادی‌سازی این سفر زمینی را خنثی کرد و توپ را مستقیماً به زمین مهدی تاج و هیئت‌رئیسه فدراسیون انداخت.
محور نقد | تناقض آشکار مدیریتی | پیامد حرفه‌ای و ملی |
مکانیسم تصمیم‌گیری | اگر مدیر رسانه از فشار آمریکا مطلع بوده، چرا سرمربی از آن بی‌خبر گذاشته شده است؟ | نبود پروتکل واحد در مدیریت بحران و تصمیم‌گیری‌های کلان تیم ملی |
دیپلماسی ورزشی | میزبان دعوت می‌کند، مجوز صادر می‌کند و در دقیقه 90 زیر قولش می‌زند؛ اما هیئت ایرانی با اتوبوس از مرز می‌گذرد. | کاهش قدرت چانه‌زنی فوتبال ایران در تعاملات منطقه‌ای و آسیایی |
اولویت‌بندی منافع | برگزاری دو بازی تدارکاتی با تیم‌های درجه دو آسیا در برابر حفظ شأن نام «تیم ملی ایران» | عادی‌سازی رفتارهای تحقیرآمیز با تیم اول قاره (در رنکینگ فیفا) |
رسانه‌های عراقی همچون السومریه نیوز و 964 با پوشش گسترده این ماجرا، تلاش کردند لغو پرواز را در چارچوب محدودیت‌های فنی و تحریم‌های واشینگتن علیه ایرلاین‌های ایرانی توجیه کنند و با برجسته کردن استقبال با دسته‌گل در مرز شلمچه از مهدی محمدنبی و کاروان ایران، فضا را تلطیف کنند.
اما در دیپلماسی ورزشی، دسته‌گل در مرز زمینی هرگز جایگزین پروتکل‌های رسمی و احترام متقابل در سطح ملی نمی‌شود. پرسش اساسی اینجاست:
چرا پیش‌بینی نشد؟ باتوجه به سابقه تحریم‌های هوایی علیه شرکت‌های ایرانی (که پیش‌تر نیز برای باشگاه‌های ایرانی دردسرساز شده بود)، چرا فدراسیون فوتبال پیش از نهایی کردن این اردو، تضمین‌های لازم پرواز چارتر یا هواپیمای غیرتحریمی را از طرف عراقی نگرفته بود؟
چرا عقب‌نشینی نشد؟ وقتی طرف عراقی به عنوان میزبان نتوانست یا نخواست تعهد خود برای فرود مستقیم پرواز ایران را عملی کند، فدراسیون فوتبال ایران به جای لغو فوری اردو و بازگرداندن کاروان به تهران، با اصرار بر سفر زمینی و عبور کاروان ملی‌پوشان با اتوبوس از مرز، عملاً این رویه را به رسمیت شناخت.
بهای این مصالحه چیست؟ آیا بازی تدارکاتی مقابل فلسطین و عراق آن‌قدر دستاورد فنی حیاتی برای فوتبال ایران داشت که فدراسیون حاضر شد به قیمت زیر سؤال رفتن اقتدار و شأن تیم ملی، تن به چنین سفر فرسایشی و پرحاشیه‌ای بدهد؟
ماجرای سفر به بصره نشان داد که مشکل امروز فوتبال ایران تنها در مستطیل سبز یا فهرست بازیکنان دعوت‌شده نیست؛ بحران اصلی در فقدان استراتژی و جسارت مدیریتی در رأس هرم فوتبال است. وقتی مدیران فدراسیون به جای صیانت از پرستیژ تیم ملی، میان «بی‌اطلاعی» سرمربی و «توجیه‌گری» مدیران رسانه‌ای سرگردان می‌مانند، طبیعی است که هزینه این ناکارآمدی را اعتبار فوتبال ایران بپردازد.
پایان پیام
