به گزارش سرویس چندرسانهای ساعدنیوز، نمایش ارکسترال «آرش» که پیش از این نیز حواشی مختلفی در فضای فرهنگی و رسانهای کشور ایجاد کرده بود، این بار به دلیل انتشار ویدئویی از بخشی از اجرای آن مورد توجه قرار گرفته است. این ویدئو صحنهای عاطفی را میان کیوان ساکتاف و شیدا خلیق به تصویر میکشد.
در این بخش از اجرا، دو بازیگر در فاصلهای نزدیک با یکدیگر قرار گرفته و در ادامه، یکدیگر را در آغوش میکشند. این صحنه با توجه به ملاحظات فرهنگی و اعتقادی جامعه، محل بحث و پرسش دربارهٔ حدود روابط عاطفی قابل نمایش روی صحنه شده و موضوع «اشاعهٔ فحشا» و «قبحشکنی» را مطرح کرده است.
هرچند این دو بازیگر مدتی پیش با یکدیگر ازدواج کردهاند (محرم هستند)، اما موضوع اصلی در اینجا نسبت خانوادگی آنان نیست. بلکه مسئله، نحوهٔ بازنمایی رابطهٔ عاطفی زن و مرد در یک اثر نمایشی و حدود آن در برابر مخاطب عمومی است.
از سوی دیگر، پوشش شیدا خلیق نیز در این بخش از اجرا، متناسب با عرف و انتظارات فرهنگی از یک اجرای عمومی نبوده و با انتقاداتی مانند «اشاعهٔ پوشش نامناسب» و «قبحشکنی» به یکی دیگر از محورهای بحث دربارهٔ این اجرا تبدیل شده است.
اما این نخستین بار نیست که نام نمایش «آرش» با حاشیههای فرهنگی و اجرایی مطرح میشود. پیش از این، ماجرای کنار گذاشتن نوید محمدزاده در این نمایش نیز به یکی از بحثبرانگیزترین موضوعات پیرامون «آرش» تبدیل شد. محمدزاده که نامش به عنوان بازیگر این نمایش اعلام شده بود، پس از انتشار ویدئویی در حمایت از فلسطین، از ادامهٔ حضور در این پروژه بازماند.
تیم نمایش دلیل این تغییر را «عدم رغبت مخاطب به حضور نوید محمدزاده» عنوان کرد که واکنش این بازیگر را به دنبال داشت. محمدزاده در واکنش به ادعای اخراج خود، ضمن انتقاد از نحوهٔ قیمتگذاری بلیت و شیوهٔ اطلاعرسانی نمایش، به استفاده از عنوان «اخراج» اعتراض کرد و در نهایت اعلام کرد که با وجود اختلافات ایجادشده، از مخاطبان نمیخواهد نمایش را به دلیل حواشی او تحریم کنند.
البته روابط عمومی نمایش نیز اظهاراتی را که به محمدزاده نسبت داده شده بود، تکذیب کرد. با این حال، انتشار واکنش مستقیم این بازیگر موجب شد اختلافات پیرامون نحوهٔ جدایی او از پروژه همچنان در فضای رسانهای ادامه پیدا کند.
حاشیهٔ دیگر «آرش» به قیمت بلیت این نمایش بازمیگردد. پیش از این، اعلام قیمت 5 میلیون تومان برای بلیت نمایش با انتقادهایی مواجه شده بود و این پرسش را ایجاد کرد که مسئولیت نظارت بر قیمت بلیت آثار نمایشی که خارج از الگوی معمول سالنهای تئاتر اجرا میشوند، بر عهدهٔ کدام نهاد است و اساساً چه سازوکاری برای کنترل چنین قیمتهایی وجود دارد.
اکنون انتشار تصاویری از این نمایش، بار دیگر «آرش» را در کانون توجه قرار داده است.
منبع:فارس
از منظر هیئت تحریریه ساعدنیوز، اجرای ارکسترال «آرش» فراتر از یک رویداد هنری صرف، به پوستهای حساس برای برخورد دو نگاه متفاوت به مقولهٔ هنر نمایشی، ممیزی و اقتصاد فرهنگ در ایران تبدیل شده است. حاشیههای پیرامون این نمایش نشان میدهد که تئاتر و اجراهای ترکیبی در فضای معاصر تا چه اندازه مستعد بازتاب دادن تنشهای میان چارچوبهای سنتی-نهادی و رویکردهای مدرن یا ساختارشکنانهاند. از یک سو، تمرکز منتقدان بر نمایش روابط عاطفی و نوع پوشش بازیگران بر روی صحنه گویای حساسیتهای عمیق اجتماعی نسبت به مرزهای اخلاقی و عرفی در رسانههای جمعی است؛ حساسیتهایی که حتی با وجود احراز مشروعیت شرعی رابطهٔ بازیگران (زوج بودن)، همچنان بر ضرورت رعایت «پروتکلهای نمایشیِ عمومی» پافشاری میکنند و بازنمایی عواطف را نیازمند کالیبرهشدن با استانداردهای جمعی میدانند.
از سوی دیگر، انباشت حاشیههای ساختاری این پروژه—از ماجرای پرچالش جدایی نوید محمدزاده و مسائل مربوط به نظارت بر قیمتهای نجومی بلیت (نظیر بلیتهای 5 میلیون تومانی)—بحرانی ریشهایتر را عیان میکند: شکاف عمیق میان اقتصاد هنر، مدیریت فرهنگی و نظارت نهادهای مسئول. این دست حاشیهها نشان میدهد که آثار نمایشیِ خارج از چارچوبهای سنتی سالنهای دولتی، نیازمند بازنگری جدی در سازوکارهای تنظیمگری (رگولاتوری) هستند تا از یک سو حریمهای فرهنگی و حقوق مخاطب حفظ شود و از سوی دیگر، هنر از تبدیل شدن به میدان جنگ رسانهای و حاشیهسازیهای فرامتنی مصون بماند.
به نظر شما مرز میان آزادی بیان هنرمند و رعایت هنجارهای عرفی در صحنه تئاتر کجاست و آیا نسبت خانوادگی بازیگران مجوزی برای تغییر این مرزهاست؟ نظر خود را با ما در میان بگذارید.
