ساعدنیوز
ساعدنیوز

نگاهی به ربع رشیدی به بهانه سالروز ثبت این اثر در فهرست آثار ملی کشور

  پنجشنبه، 10 آذر 1401   زمان مطالعه 3 دقیقه
نگاهی به ربع رشیدی به بهانه سالروز ثبت این اثر در فهرست آثار ملی کشور
آذربایجان یکی از مراکز تمدنی و فرهنگی درخشان ایران زمین مأمن آثار تاریخی گرانقدری است که آوازه آنها در سرتاسر جهان پیچیده است. ربع رشیدی یکی از افتخارات فرهنگی و تمدنی آذربایجان و یکی از کهن ترین مراکز علمی دنیا است. دکتر احمد حمزه زاده مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی آذربایجان شرقی در یادداشتی مقام این اثر تاریخی بزرگ را می کاود.

دهم آذرماه مصادف است با سالروز ثبت ربع رشیدی در فهرست آثار ملی کشور و نوشتار حاضر به همین مناسبت تنظیم شده است. تهاجم مغول به سرزمین ایران در قرن هفتم هجری با آنکه ویرانی بسیاری به بار آورده، و نظام سیاسی، اجتماعی، و فرهنگی ایران را با چالشی جدی روبرو ساخت، لیکن این طوفان سهمگین رفته رفته آرام گرفت و مغول تحت تاثیر فرهنگ و تمدن این سرزمین رویه و خط مشی خود را تغییر داد. البته در شکل گیری این پدیده راهیابی عنصر میهن دوست و کاردیده ایرانی به سیستم حکومتی مغولان نقش غیرقابل انکاری داشت. بزرگانی همچون خواجه نصیرالدین توسی، عطاملک و شمس الدین جوینی، خواجه رشیدالدین فضل ا... همدانی و... از جمله عناصر تاثیر گذار در این عرصه به شمار می آیند.
از دوران فرمانروایی هلاکوخان و با شکل گیری حکومت ایلخانان در ایران، مغولان تحت تاثیر فرهنگ و تمدن ایرانی به آباد سازی قلمرو تحت سیطره خود پرداختند. این موضوع بنابر دلایلی که در پی خواهد آمد در تبریز عهد ایلخانان پررنگ تر جلوه می کند.

تصویر

تبریز که از خطر ویرانی بدست لشگریان مغول در امان مانده بود با آغاز دوره حکمرانی آباقاخان به پایتختی ایلخانان مغول در ایران انتخاب شد، پس از اقداماتی که ارغون در ایجاد مجموعه ارغونیه در تبریز صورت داد، در سال 694 هجری نوبت به فرمانروایی غازان خان رسید. غازان در ابتدای کار اسلام آورده نام محمود بر خود نهاد، در دوره حکومت وی اصلاحات متعددی در امور مختلف کشوری و اقدامات زیادی در جهت عمران و آبادانی صورت گرفت و در این میان شهر تبریز به لحاظ جایگاه ممتازی که در قلمرو ایلخانی داشت، بیش از سایر مناطق کشور از این برنامه های عمرانی بهره برد. ایجاد مجموعه عظیم غازانیه یا شنب غازان، احداث باروی معروف غازانی برگرد شهر تبریز و شکل گیری شهرک ربع رشیدی به همت وزیر دانشمند غازان (خواجه رشید الدین فضل ا... همدانی) از جمله این اقدامات است.
در این میان نقش و جایگاه ربع رشیدی بعنوان بزرگترین و ارزشمندترین مجموعه آموزشی جهان اسلام در دوره مذکور حائز اهمیت بسیار است. این مرکز زمانی شکو فا می شود که ایران پس از حمله ویرانگر مغول در پی احیای فرهنگ و تمدن خود بر آمده، لیکن اروپا رخوت و رکود قرون وسطایی را سپری می کند. از سوی دیگر این مجموعه به لحاظ ارتباطات و مبادلات گسترده علمی و اقتصادی با ممالکی همچون: چین، هند، مصر، شام و ... در مقیاس بین المللی مطرح بوده، چرا که برخی مایحتاج این مجموعه نظیر بعضی از داروهای گیاهی از سرزمین های دیگر تامین می شد، بعلاوه گروه کثیری از طالبان علم و گروهی از اساتید علوم و هنرهای گوناگون از ملل مختلف در این مرکز مشغول فعالیتهای علمی و هنری بودند .

تصویر

اما مهمترین و بهترین منبع اطلاعاتی ما از ربع رشیدی عبارت است از وقفنامه ربع رشیدی که شامل فهرست موقوفاتی است که بانی دور اندیش این مجموعه برای تامین نیازهای اقتصادی آن اختصاص داده بود و حتی نحوه مصرف عایدات آنها نیز دراین وقفنامه ذکر شده است. از سوی دیگر به دلیل پراکندگی این موقوفات در نقاط مختلف ایران اطلاعات با ارزشی از نواحی مختلف کشور در آن موجود است.
نسخه اصلی وقفنامه ربع رشیدی 382 صفحه دارد، جنس کاغذ آن از نوع کاغذ خانبالغ بوده و اکنون در کتابخانه مرکزی تبریز نگهداری می شود. وقفنامه ربع رشيدي به همراه شاهنامه بايسنغري بعنوان اولین آثار از ایران در خرداد 1386 در برنامه حافظه جهاني یونسکو به ثبت رسيده اند.

پایگاه خبری ساعدنیوز را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید.

دیدگاه ها
  دیدگاه ها
نظر خود را به اشتراک بگذارید
پربحث های هفته   
ماجرای آب و برق مجانی از زبان امام خمینی (ره) بعد از انقلاب (1159 نظر) روابط غیر اخلاقی فرح پهلوی + تصاویر جذاب (443 نظر) همسر جوان و زیبای مرحوم حسن جوهرچی، سوژه داغ رسانه ها شد (290 نظر) افشاگری خیانت همسر رضا پهلوی با یک مرد فرانسوی +عکس (223 نظر) ورژن پرومکس احمدی نژاد در میوه فروشی همه را حیران خود کرد +تصاویر (212 نظر) خوش رقصی شیخ الاسلام باکو برای اسرائیل/ طرح شیطانی علی‌اف برای خشکاندن ریشه تشیع در آذربایجان (172 نظر) ضرب و شتم مامور یگان ویژه با آجر توسط زن جوان در منطقه زلزله زده خوی +فیلم (169 نظر) ناراحتی و گریه کارمندان سفارت جمهوری آذربایجان هنگام خروج از ایران + تصاویر (155 نظر) فرشته حسینی برای جشنواره فجر شاخ و شونه کشید اونم چجووور... (104 نظر) این مار غول‌پیکر جان ۲۵۷ نفر را گرفت (97 نظر) سرنوشت عجیب همراهان امام خمینی در پرواز انقلاب 57 +عکس (78 نظر) اهدای جایزه به بازیگران تئاترِ شل حجابِ بدون مانتو (54 نظر) با کارت ملی ارز بخرید، به دلال بفروشید، پول سفر خود را تامین کنید! (51 نظر) عامل گرانی ارز، یک کانال تلگرامی است که یک بهایی 27 ساله آن را اداره می کند! (50 نظر) حجاب زیبای ستاره سادات قطبی و دوستانش با لباسای رنگارنگ و فوق العاده جذاب (44 نظر)
تیتر امروز   
مصونیت هیات عالی مولدسازی شامل «جرایم شخصی» و «عدم تطبیق عملکرد» نمی‌شود اعتراض باشگاه استقلال به داوری و اخراج ساپینتو در بازی با مس هشدار شدیدالحن فرمانده کل سپاه به هتاکان ‌قرآن/ از امروز مخفیانه زندگی کنید رئیس جمهور: هدف شایعه‌سازان تبدیل امید به یأس در جامعه است/ نخبگان برای تبیین وارد میدان شوند پیشنهاد برخی نمایندگان برای افزایش پلکانی حقوق در سال آینده مشکلی در ذخایر ارزی نداریم و نخواهیم داشت/آینده معیشت و سفره مردم را روشن می‌بینیم مهدی تاج بی خیال کارلوس کی روش نمیشود جمله تکان دهنده کی روش خطاب به مردم ایران اطلاعات جدید از طراحی شوکه‌کننده آیفون ۱۵ ! شروع بکار دروازه‌ بانی بهتر از بیرانوند در ایران قیمت محصولات ایران خودرو و سایپا در بازار آزاد پنجشنبه 13 بهمن 1401 نرخ لیره به افغانی در بازار امروز پنجشنبه 13 بهمن 1401 قیمت دلار و قیمت ارز در بازار امروز پنجشنبه 13 بهمن 1401 قیمت طلا و سکه در بازار امروز پنجشنبه 13 بهمن 1401 امام جمعه قزوین: خرید و فروش سگ‌های خانگی ‌حرام است
/
/
/
/
/
/
/
/
/
/
/
/
/
/
/