پایان پاندمی کرونا در ایران نزدیک است؟

  یکشنبه، 11 اردیبهشت 1401   کد خبر 203446
پایان پاندمی کرونا در ایران نزدیک است؟
ساعد نیوز: گفته می‌شود ممکن است ایران در پایان سال میلادی جاری وارد مرحله پایان کرونا شود.

به گزارش سایت خبری ساعد نیوز به نقل از ایسنا، روزنامه همشهری در گفت وگو با متخصصان، احتمال ورود ایران به مرحله پایان شیوع کووید-۱۹ را بررسی کرد: «آمار ابتلا و مرگ به شدت کاهش پیدا کرده است. آیا این نشانه ورود ایران به مرحله پایان پاندمی است؟ اگر هنوز وارد نشده، چه زمانی نوبتش می رسد؟ این پرسشی است که در نتیجه اقدامات برخی کشورها در کاهش محدودیت های کرونایی و برخورد با این بیماری به عنوان یک بیماری فصلی مثل آنفلوآنزا مطرح می شود.

دولت مکزیک اعلام کرده کووید-۱۹ در این کشور از مرحله پاندمی به مرحله آندمی رسیده است. اورزولا فن درلاین، رئیس کمیسیون اتحادیه اروپا، هم تأکید کرده که پاندمی کرونا از وضعیت اضطراری خارج و وارد مرحله جدید و قابل مدیریت شده است. آنتونی فائوچی، ویروس شناس ارشد ایالات متحده آمریکا هم از بهبود وضعیت کرونا نسبت به سال گذشته در این کشور خبر داده و گفته که آمریکا احتمالا در حال گذار از پاندمی به مرحله آندمی به عنوان یک ویروس قابل مدیریت بومی است. دانمارک هم نخستین کشور جهان است که برنامه واکسیناسیون کووید-۱۹ در جامعه عمومی خود را متوقف و اعلام کرده که این تصمیم ناشی از تحت کنترل بودن ویروس است. اما احتمالاً در پاییز نیاز به واکسیناسیون مجدد علیه کووید-۱۹ وجود خواهد داشت زیرا ویروس همچنان به جهش های خود ادامه می دهد. با این همه اما تدروس آدهانوم، رئیس سازمان جهانی بهداشت، در این باره اعلام نگرانی کرده و گفته: «سطح اطلاعات ارسالی درباره زنجیره های آلودگی و ژنتیک رو به کاهش است. این امر ما را کور می کند و کمتر می توان الگوی انتقال و تغییر شکل ویروس را مشاهده کرد.»

وضعیت شیوع کرونا در کشورهای مختلف، متناقض است. اروپا و آمریکا بیشتر محدودیت ها را کنار گذاشته اند اما چین همچنان در حال اعمال قرنطینه است. در ایران هم با این که رقم خوردن پیک هفتم پیش بینی می شد اما اکنون روند بیماری رو به کاهش است و آمار ابتلا و فوتی ها در کمترین میزان خود از ابتدای شیوع کرونا در کشور قرار دارد؛ به طوری که روز گذشته تنها ۱۱ مورد مرگ در ۲۴ ساعت گزارش شد و موارد بستری ۱۰۹ نفر بود. در همین شرایط است که علیرضا رئیسی، سخنگوی سابق ستاد ملی کرونا، که پیش از این در گفت وگو با همشهری، پایان پاندمی کرونا در پایان سال جاری میلادی را پیش بینی کرده بود، این بار از آغاز ورود به مرحله پایان همه گیری در کشور خبر می دهد و می گوید: «کشورهایی مثل آمریکا یا تعدادی از کشورهای اروپایی و حتی ایران جزو کشورهایی اند که تا پایان سال میلادی جاری به پایان پاندمی نزدیک می شوند و ایران در نهایت تا پایان سال ۱۴۰۱ از مرحله پاندمی عبور خواهد کرد. البته کرونا همچنان وجود خواهد داشت اما به صورت بیماری همه گیر نخواهد بود.»

چند نکته درباره وضعیت کرونا در ایران

بیش از دو سال از شروع پاندمی کرونا در دنیا می گذرد و حالا پاندمی، وضعیت کنترل شده تری دارد؛ آن هم به دلیل تأثیر واکسیناسیون. سخنگوی سابق ستاد ملی کرونا به همین موضوع اشاره می کند و ادامه می دهد: «کشورهای مختلف در حوزه های پیشگیری فعالیت شان را آغاز کردند و پس از به نتیجه رسیدن آن، واکسیناسیون در دنیا آغاز شد. پیش بینی می شد با توجه به سرعت انتقال بیماری، نیاز به واکسیناسیون بیش از ۷۵درصدی مردم باشد تا بیماری به سرعت کنترل شود؛ هر چند که واکسیناسیون در حالی آغاز شد که واکسن ها در مرحله کارآزمایی های بالینی خود بودند.»

به گفته رئیسی از شروع واکسیناسیون به ویژه پس از تزریق دوز دوم ارتفاع موج های بیماری کاهش پیدا کرد و پیک ها سبک تر شدند که نشان دهنده تحت کنترل بودن بیماری بود: «از چند ماه پیش بر اساس بررسی وضعیت جهانی، به این نتیجه رسیدم که تا پایان سال ۲۰۲۲، جهان در مسیر پایان پاندمی قرار می گیرد اما این به معنی رهاشدن از ویروس نیست؛ چرا که این ویروس به صورت هایپرآندمیک در برخی کشورهای آفریقایی، آسیای جنوب شرقی و دیگر کشورهایی که موج و درگیری بیماری در آنها کمتر بوده، وجود خواهد داشت و می تواند افراد زیادی را مبتلا کند.»

او البته تأکید می کند که رفتار ویروس کرونا نسبت به سایر ویروس ها عجیب و موذیانه است و باید آمادگی رفتارهای غیرمنتظره آن را داشت اما دیگر انتظار نمی رود که شرایط گذشته تکرار شود: «بر اساس شرایط پیش آمده در ماه های آینده، کرونا رفتاری مثل آنفلوآنزا خواهد داشت و با این که در دنیا پاندمی نخواهد ماند اما سالانه افراد در معرض خطری خواهیم داشت که باید واکسینه شوند.»

رئیسی می گوید در ارتباط با وضعیت شیوع کرونا در ایران چند نکته وجود دارد که بر اساس الگوی موجود در دنیا می توان آنها را مطرح کرد: «در کشور ما هم قطعا پایان پاندمی رخ می دهد و بیماری دیگر به صورت همه گیر نخواهد بود. وضعیت می تواند به گونه ای باشد که مثلا در یک استان بیماری گزارش شود اما مرگی ثبت نشود. مرگ های کرونا برای کسانی رخ خواهد داد که بیماری های زمینه ای سختی دارند یا واکسن شان را به صورت کامل تزریق نکرده اند. ما حداکثر امسال و سال آینده نیاز داریم که مردم واکسن سالانه کرونا را دریافت کنند.»

معاون بهداشت دولت دوازدهم، تأکید بر تزریق دوز چهارم و دوزهای بعدی کرونا را اشتباه عنوان می کند و می گوید: «بهتر بود به جای این که بگوییم دوز چهارم تزریق شود، اعلام می شد که در سال ۱۴۰۱، افراد صرف نظر از این که چند دوز واکسن زده اند، باید یک دوز دیگر واکسن دریافت کنند. به ویژه اگر چهار تا شش ماه از آخرین واکسیناسیون شان گذشته باشد. در سال ۱۴۰۲ و پایان پاندمی هم نیاز است این کار تکرار شود. بعد از آن هم مثل آنفلوآنزا فقط افراد دارای بیماری زمینه ای، مادران باردار، سالمندان واکسینه شوند.»

او درباره این که آیا بعد از پایان پاندمی، مردم می توانند بدون ماسک و رعایت پروتکل ها به زندگی عادی خودشان برگردند، هم می گوید: «در پایان پاندمی و تزریق واکسن سالانه، سال ۱۴۰۲ می توان به سمت حذف ماسک پیش رفت. تا پیش از این عنوان می شد که تمام افراد در دوران کرونا در خانه بمانند اما پس از پایان پاندمی در کشور توصیه این خواهد بود که فقط افراد مبتلا در خانه بمانند و سایر افراد تردد داشته باشند. البته هشدار برای افرادی که بیماری زمینه ای دارند همچنان وجود دارد که از حضور در جمع به صورت حفاظت نشده خودداری کنند. اما زمانی که واکسن ۱۴۰۲ را زدیم می توان انتظار حذف تدریجی ماسک ها را داشت و حضور در تجمعات راحت تر خواهد بود. این توصیه ها به هیچ عنوان برای الان و تا پایان سال نیست و باید همچنان استفاده از ماسک و رعایت پروتکل ها وجود داشته باشد.»

ویروس در حال تغییر از پاندمی به آندمی است

آن طور که متخصصان می گویند، ویروس در حال به روزرسانی خود با زندگی انسان و تغییر از پاندمی به آندمی است اما نکته مهم این است که اگر جهش تصادفی در ویروس رخ دهد که بیماری زایی بیشتری داشته باشد با توجه به انتقال شدید آن می تواند منجر به فاجعه شود، به همین دلیل نباید اجازه داد ویروس فرصت چندانی برای گردش در جامعه داشته باشد. این نکته ای است که علی میلانی، عضو انجمن ایمنی شناسی و آلرژی ایران، به آن اشاره می کند و به همشهری می گوید: «از میان زیرسویه های امیکرون که همچنان سویه غالب در دنیاست دو زیرسویه BA1 و BA2 اهمیت زیادی برای ما دارد. زیرسویه اول به دلیل تغییرات در اسپایک ویروس قدرت چسبندگی بیشتری در ناحیه تنفسی فوقانی داشتند. در نوع دوم هم ما با فرم بهتری مواجه شدیم به علاوه این که علائم، شدت و قدرت بیماری را هم مانند زیرسویه اولیه داشت. حتی در برخی کشورهای اروپایی از جمله دانمارک محدودیت ها را حذف کردند که بیماری در جامعه چرخش کند. افرادی که به این فرم از بیماری مبتلا می شوند در تزریق دوباره واکسن های mRNA مؤثر هستند.»

به گفته این ایمونولوژیست درباره دیگر واکسن ها مثل آسترازنکا و سینوفارم این مسئله مطرح نیست و نیاز به بروزرسانی نداشتند: «در مدت شیوع امیکرون واکسن های بر پایه ویروس ضعیف شده در کشورهایی از جمله ایران، شیلی، چین و... بسیار مؤثر بودند. مقایسه آمار مرگ ومیر در دو کشور ایران و اسپانیا می تواند به خوبی این وضعیت را نشان دهد که جمعیت دو برابری ایران در مقابل اسپانیا در مواجهه با BA2 آمار مرگ بسیار کمتری داشتند که یکی از دلایل مهم آن واکسیناسیون مردم ایران با واکسن های ویروس ضعیف شده بود.»

میلانی تأکید می کند که نباید فراموش کرد مهم ترین کار واکسن ممانعت از ابتلا به فرم های شدید بیماری است، به همین دلیل باید تزریق دوزهای یادآور انجام شود: «در کنار آن اما رعایت پروتکل های بهداشتی و ماسک ضرورت دارد. ویروس زمانی که در برابر سیستم ایمنی بدن قرار می گیرد جهش می کند و این جهش ها به نفع ما نیست. البته هم اکنون عامل نگرانی درباره زیرسویه های امیکرون وجود ندارد و سرایت بیماری کم شده و این نشان دهنده حرکت بیماری برای خروج از همه گیری است.»

این متخصص درباره قرنطینه های اجباری در کشور چین بر خلاف سایر کشورها هم توضیح می دهد: «این کشور جمعیت بسیار زیادی دارد و با چرخش بیماری احتمال جهش ویروس وجود داشت. بنابراین سیاست قرنطینه با هدف جلوگیری از گردش ویروس، مناسب است. چین دارای تنوع نژادی، تراکم جمعیتی و ارتباط گسترده است و نمی توان آنها را با یک کشور اروپایی مثل دانمارک مقایسه کرد.»

میلانی همچنین به تأثیر مثبت گرم ترشدن هوا درباره بیماری هم اشاره می کند و می گوید: «در فصل های گرم سال وضعیت ما نسبت به بیماری بهتر است؛ چرا که میزان ویتامین D بدن افزایش پیدا می کند که نقش ایمنی زایی بسیار قوی تری دارد. به همین دلیل کشورها می توانند بر اساس شرایط اقلیمی و تراکم جمعیت تصمیمات خاصی را داشته باشند.»

برای اعلام آغاز پایان پاندمی، زود است

حمید سوری، اپیدمیولوژیست و رئیس کارگروه پیشگیری و بهداشت ستاد ملی مقابله با کرونا در گفت وگو با همشهری اما نظر دیگری درباره پایان پاندمی کرونا دارد. او می گوید: «در گزارشی که از فائوچی، رئیس مرکز مقابله با بیماری های عفونی آمریکا، درباره وضعیت شیوع کرونا در آمریکا و آغاز پایان پاندمی کرونا منتشر شد یک سوءبرداشتی صورت گرفت و همه تصور کردند که منظور او پایان پاندمی در این کشور است. این سوءبرداشت به دلیل ترجمه اشتباه از صحبت های فائوچی بود.»

بر اساس اعلام سوری، فائوچی در گزارش اش تأکید کرده بود که آمریکا در حال واردشدن به فاز دیگری از بیماری است و این به معنی پایان پاندمی نیست: «این که برخی می گویند در کشور خودمان هم در حال ورود به دوره پایان پاندمی هستیم، درست نیست. برای اعلام این موضوع باید یکسری از عوامل دست به دست هم بدهند، اولا این که باید الگوی اپیدمی از حالت جامعه ای به خوشه ای برسد. یا زنجیره انتقال به طور کامل قطع شود. در کنار آن باید تعداد افراد حساس و پرخطر مستعد ابتلا، آن قدر کم شود که دیگر ویروس میزبانی نداشته باشد. من بر این باور نیستم که ما در مرحله پایان اپیدمی قرار داریم.»

به گفته این اپیدمیولوژیست، هم اکنون واریانت های جدید با زیرسویه هایشان، بیماری زایی بالایی ندارند، به همین دلیل میزان مرگ، بستری و ابتلا کاهش پیدا کرده، اما نگاهی به کشورهای دیگر نشان می دهد که اخیرا موارد ابتلا روبه افزایش بوده است؛ به طوری که در دو - سه روز گذشته، تعداد کشورهایی که دچار خیزش بیماری شده اند به ۲۵ کشور رسیده، در حالی که تعداد این کشورها در هفته گذشته، ۱۹ کشور بوده است.

سوری معتقد است که در کشور اقدام جامعی برای پایان اپیدمی صورت نگرفته که بتوان پایان پاندمی را اعلام کرد: «یکی از مهم ترین نشانه ها برای ورود به دوره پایان پاندمی این است که در دوره بیماری، یعنی ۱۴ روز، هیچ مورد ابتلای جدیدی ثبت نشود. نمی توان تنها بر اساس تعداد مرگ و بستری شرایط را سنجید؛ اقدامی که هم اکنون در کشور در حال انجام است. در جهان زیرسویه های BA4 و BA5 دیده شده و در ایران BA3 هم گزارش شده است، ممکن است این سویه ها ما را به خیزش بعدی برساند. به هر حال ماهیت اپیدمی به این صورت است؛ مگر این که ویروس به صورت ذاتی، به مرحله ای برسد که قدرت بیماری زایی آن پایین بیاید؛ چرا که ما هم اکنون شاهد جهش های جدی و جدیدی هستیم که منجر به خیزشی در کشورها شده است.»

سوری تأکید می کند که نباید مشوق عادی انگاری در جامعه بود: «خیلی زود است برای این که بگوییم وارد پایان پاندمی شده ایم. بخشی از این صحبت ها، برداشت های شخصی است. ما در کشور نظام بیماریابی فعالی نداریم، بسیاری از بیماران بدون علامت اند یا به دلیل خفیف بودن بیماری، مراجعه نمی کنند.»

او از نبود نظام بیماریابی فعال در کشور انتقاد می کند و می گوید: «هم اکنون میزان مولد پایه در کشور بر اساس اعلام مجامع بین المللی ۱.۵ است و تا زمانی که به زیر یک نرسد نمی توان گفت که در حال ورود به دوره پایان پاندمی هستیم. شاخص میزان مولد پایه، شاخص مهمی است که نشان دهنده سرعت گسترس اپیدمی در جامعه است، اگر این شاخص معادل یک باشد، یعنی سرعت افزایش موارد ابتلا کم شده، اگر به زیر یک برسد، یعنی موارد ابتلا کاهش پیدا کرده است. زمانی که می گوییم این شاخص برای کشور ما ۱.۵ است، یعنی سرعت چرخش ویروس بالاست و تعداد مبتلایان جدید نسبت به قبل زیاد است، اما خیلی ها بی علامت اند.»

او به میزان واکسیناسیون در کشور و تأثیر آن در ایمن شدن جامعه هم اشاره می کند: «گفته می شود در ایران ۷۵ درصد جامعه دو دوز واکسن را تزریق کرده اند، این عدد نشان می دهد که از کل جمعیت، ۲۵درصد هنوز واکسیناسیون شان کامل نشده است. همچنین اعلام می شود که میزان اثربخشی واکسن های موجود در کشور، حدود ۷۰درصد است، بنابراین از جمعیتی که واکسینه شده اند، ۵۰ میلیون نفر ایمن شده اند و ۳۵ میلیون نفر همچنان در گروه افراد پرخطر قرار دارند که می توانند میزبان های جدید ویروس باشند. مسئله اینجاست که ما در ارتباط با ویروس کرونا نمی دانیم که حملات دشمن کم شده یا این که برای همیشه ضعیف شده است.»

پایگاه خبری ساعدنیوز را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید.

دیدگاه ها
  دیدگاه ها
نظر خود را به اشتراک بگذارید
تیتر امروز   
/
/
/
/
/
/
/
/
/
/
/
/
/
/
/