سفر رییسی به مسکو؛ تحقق توازن در عرصه سیاست خارجی کشور

  سه شنبه، 28 دی 1400   کد خبر 188445
سفر رییسی به مسکو؛ تحقق توازن در عرصه سیاست خارجی کشور
آیت‌الله رییسی، رییس دولت سیزدهم در روزهای آتی در اولین سفر دو جانبه خود در مقام رییس جمهور به دعوت چندین باره "ولادیمیر پوتین" رییس جمهور روسیه به مسکو سفر می‌کند تا در ملاقاتی مفصل با همتای روس خود در ارتباط با موضوعات مهم روابط دوجانبه و برنامه‌های دو کشور برای توسعه مناسبات در حوزه‌های مختلف از جمله عرصه اقتصادی و تجاری رایزنی و گفت و گو کند.

به گزارش سایت خبری ساعد نیوز به نقل از ایسنا، سفر حائز اهمیت رییس جمهور ایران به روسیه در حالی انجام می شود که ولادیمیر پوتین، رییس جمهور روسیه، اولین مقام عالی رتبه خارجی بود که در پیامی انتخاب ابراهیم رییسی به عنوان رییس جمهور جدید ایران را پس از برگزاری سیزدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری در خردادماه ۱۴۰۰ تبریک گفت.

روسای جمهور دو کشور تاکنون دیدار حضوری با یکدیگر نداشته اند و بر خلاف برنامه ریزی های صورت گرفته برای دیدار این دو مقام عالی رتبه در حاشیه اجلاس شانگهای در شهر دوشنبه در شهریورماه سال جاری این دیدار به دلیل ابتلای یکی از نزدیکان پوتین به کرونا و قرنطینه شدن وی به خاطر این موضوع به تعویق افتاد و این دیدار به یک گفت وگوی تلفنی تبدیل شد؛ گرچه در ۲۵ آبان ماه سال جاری نیز بار دیگر دو رییس جمهور با یکدیگر به صورت تلفنی گفت وگو و رایزنی کردند.

سفر رییس جمهور ایران به روسیه با دستور کار توسعه تعاملات اقتصادی و تجاری دو کشور در راستای نگاه راهبردی ایران به شرق انجام می شود و کارشناسان و تحلیل گران عرصه سیاست خارجی در این ارتباط تاکید دارند که گسترش روابط ایران با حوزه شرق برای تقویت جایگاه ایران هم از موضع بازیگری ژئوپلیتیکی و اقتصادی و هم از موضع سیاسی در برابر فشار غرب حائز اهمیت است.

مهم ترین دستور کارهای اقتصادی سفر رییس جمهور به مسکو

همان طور که ایران در شهریورماه سال جاری در نشست دوشنبه با حمایت کشورهایی چون چین و روسیه در پی رایزنی های فشرده مقامات وزارت خارجه دولت های دوزادهم و سیزدهم به عضویت دائم سازمان شانگهای در آمد به نظر می رسد یکی از مهمترین دستور کارهای سفر رییسی به مسکو در جریان دیدار با پوتین پی گیری بحث عضویت دائم ایران در اتحادیه تجاری اوراسیا است .

در همین چارچوب کارشناسان معتقد هستند با توجه به تنوع بازار و تنوع منابع موجود در کشورهای عضو این اتحادیه، عضویت دائم در آن یک فرصت قابل توجه برای اقتصاد ایران ایجاد می کند و می توان از این طریق بخشی از اثر تحریم ها را جبران کرد. قطعا ورود به اتحادیه اقتصادی اوراسیا و همکاری با این اتحادیه می تواند دروازه جدیدی برای اقتصاد ایران باشد که بتواند با سایر اعضا به راحتی روابط اقتصادی برقرار کند و یا روابط خود را توسعه دهد. ایران مدت طولانی شرکت کننده در موافقت نامه موقت اتحادیه اقتصادی اوراسیا بوده است و اکنون مدتی است که روند برای عقد موافقت نامه دائمی ایران با این اتحادیه آغاز شده است و این امید وجود دارد که با حمایت روسیه این روند تسریع و نهایی شود.

در سال های اخیر روابط ایران و روسیه در حوزه تعاملات سیاسی در عرصه دو جانبه و همچنین همکاری های منطقه ای از رشد قابل توجهی برخوردار بوده است ولی این تعاملات در حوزه تجاری رشد چشم گیری نداشته است گرچه برخی از کارشناسان معتقد هستتند که اقتصاد دو کشور ایران و روسیه با توجه به نوع فعالیت های تجاری و اقتصادی دو کشور، چندان مکمل یکدیگر نیستند و نباید انتظار چشم گیری در این زمینه داشت ولی واقعیت این است که علی رغم این موضوع متاسفانه دو کشور از ظرفیت های حداقلی موجود نیز برای گسترش روابط استفاده نکرده اند و پتانسیل های موجود در این زمینه نادیده گرفته شده است.

به گفته قائم مقام اتاق بازرگانی و صنعت روسیه در سال جاری میلادی حجم تجارت بین دو کشور برای اولین بار در طول روابط دو کشور به بیش از سه میلیارد دلار رسیده که بخش اعظم این حجم از مبادلات تجاری به محصولات کشاورزی دو کشور اختصاص دارد و قطعا ظرفیت ها بین دو کشور برای گسترش همکاری های اقتصادی بیش از آن چیزی است که اکنون وجود دارد و نسبت به برنامه بلندمدت ایران که ۲۰ میلیارد دلار میزان تجارت ایران و روسیه را در نظر گرفته است، ۳ میلیارد دلار عدد کمی است.

به گزارش ایسنا، به نظر می رسد از جمله دیگر دستور کارهای اقتصادی سفر رییسی به مسکو گسترش همکاری های دو کشور در حوزه ترانزیت و حمل و نقل باشد؛ موضوعی که می تواند برای دو کشور سالانه در آمد میلیاردی به همراه داشته باشد.

ایران و روسیه هر دو با توجه به نوع اهداف و سیاست های خود در عرصه خارجی و مخالفت شان با سیاست های یک جانبه آمریکا در عرصه بین الملل بارها مورد تحریم دولت واشنگتن قرار گرفته اند و اثرات مستقیم و غیر مستقیم تحریم ها بر اقتصاد خود را به خصوص در حوزه های پولی و بانکی از نزدیک لمس کرده اند در همین چارچوب تهران و مسکو از جمله کشورهایی هستند که معتقد هستند که آمریکا دلار را به ابزاری برای فشار به کشورهای منتقد خود تبدیل کرده است و در این راستا لازم است که کشورها تا آن جا که امکان پذیر است حداقل در روابط تجاری دو طرفه از واحدهای پولی ملی خود استفاده کنند و در این ارتباط با یکدیگر پیمان دو جانبه پولی و بانکی امضا کنند در این ارتباط در سال های اخیر رایزنی ها و اقداماتی بین دو کشور ایران و روسیه انجام شده است و این انتظار وجود دارد با استفاده از فرصت این سفر، ایران بتواند با همکاری مشترک نسبت به بحث مراودات بانکی در یک بستر کاملاً شفاف و مشخص با روسیه اقدام کند تا بخشی از محدودیت های مراودات بانکی و پولی که امروز با آنها مواجهیم، کنار گذاشته شود.

به نظر می رسد در جریان ملاقات چند ساعته رییس جمهور با پوتین، علاوه بر موضوعات اقتصادی، روسای جمهور دو کشور در مورد موضوعات سیاسی، دفاعی و امنیتی و آخرین تحولات منطقه ای و بین المللی از جمله تحولات سوریه، یمن، افغانستان، تشدید تنش های بین آمریکا و روسیه در حوزه اوکراین و گسترش ناتو در شرق اروپا و ... رایزنی و گفت وگو کنند.

یکی دیگر از موضوعات مهمی که ایران و روسیه در ارتباط با آن دارای مواضع نسبتا نزدیکی با یکدیگر هستند موضوع مذاکرات وین و حمایت روسیه از موضع تهران در ارتباط با بحث لغو تحریم های آمریکا علیه ایران است و پیش بینی می شود در جریان سفر، مقامات عالی رتبه دو کشور رایزنی هایی برای نزدیکی هرچه بیشتر مواضع و دیدگاه هایشان با یکدیگر داشته باشند؛ گرچه محور اصلی این سفر موضوعات اقتصادی اعلام شده است.

سفر پوتین به تهران در آینده نزدیک

طی سال های اخیر چندین بار روسای جمهور دو کشور ایران و روسیه برای شرکت در نشست های چندجانیه و رایزنی های منطقه ای و بین المللی به کشورهای یکدیگر سفر کرده اند چنان که ولادیمیر پوتین در آذرماه ۱۳۹۴ برای شرکت در نشست سران کشورهای صادر کننده گاز، در آبان ماه ۱۳۹۶ برای شرکت در نشست سه جانبه روسای جمهور ایران، آذربایجان و روسیه و در شهریورماه ۱۳۹۷ برای شرکت در نشست سران روند آستانه به تهران سفر کرده است و در فرودگاه مهرآباد تهران به ترتیب زمان سفر مورد استقبال محمد واعظی رییس وقت دفتر رییس جمهور، کرباسیان وزیر وقت اقتصاد و دارایی، اردکانیان وزیر وقت نیرو قرار گرفت.

حسن روحانی رییس جمهور وقت ایران نیز در فروردین ماه ۱۳۹۶در چارچوب روابط دوجانبه و همچنین در مردادماه ۱۳۹۸ برای شرکت در اجلاس سه جانبه سران ایران، روسیه و آذربایجان به روسیه سفر کرد و پیش بینی می شود طی آینده نزدیک با کاهش شیوع کرونا شاهد سفر مجدد پوتین به تهران برای شرکت در نشست سران روند آستانه باشیم، نشستی که محدوه زمانی برگزاری آن مشخص شده ولی تاریخ دقیق آن هنوز قطعی نشده است.

سفر رییس جمهور ایران به روسیه با توجه به تحولات جاری در منطقه و عرصه بین الملل و این که پوتین در ایام شیوع کرونا دیدارهای خود با مقامات خارجی دیگر کشورها در جریان سفر به روسیه را به حداقل ممکن رسانده است مورد توجه برخی از کشورهای منطقه و فرا منطقه است و ممکن است تلاش هایی از سوی برخی از رسانه های وابسته یا برخی از دولت ها صورت بگیرد که حاشیه های این سفر را پررنگ تر از متن آن کنند و با ارائه تحلیل هایی همچون این که ایران از روی استیصال به سمت روسیه رفته است و یا این که تمایل ایران برای گسترش روابط به شرق از جمله روسیه و چین مخالف با اصل شعار" نه غربی و نه شرقی" است و یا با مطرح کردن برخی از مسائل تاریخی بین ایران و روسیه و پررنگ کردن آنها با هدف تقویت این ذهنیت در مردم ایران که روسیه کشور قابل اعتمادی نیست این سفر را از اهداف خود دور کنند و اجازه ندهند که ایران بتواند از این سفر به منافع حداکثری دست پیدا کند و این موضوعی که باید مورد توجه دست اندرکاران این سفر قرار بگیرد و در برابر این شائبه ها و تبلیغات احتمالی پاسخ های قانع کننده ای را به افکار عمومی ارائه کنند و این موضوع نیز مد نظر قرار گیرد که این سفر می تواند نقطه عطفی در روابط ایران و روسیه در دوران جدید که از آن به عنوان روسیه مقتدر یاد می شود، باشد.


دیدگاه ها
/
/
/
/
/
/
/
/