عکسی تاریخی از قدیمی ترین نانوای ایرانی و مغازه جالبش/ نان سنگک از کجا آمد و طراح تنور پخت آن که بود؟

  چهارشنبه، 05 اردیبهشت 1403
عکسی تاریخی از قدیمی ترین نانوای ایرانی و مغازه جالبش/ نان سنگک از کجا آمد و طراح تنور پخت آن که بود؟
ساعدنیوز: نان سنگک یکی از خوشمزه ترین نان های سنتی ایرانیان است.

به گزارش پایگاه خبری_تحلیلی ساعدنیوز به نقل از خبرآنلاین، سنگک؛ نوعی نان است که روی سنگ‌ریزه‌های داغ در تنور می‌پزند.

سنگک نانی است که فقط در ایران رایج است بنابراین می‌توان آن را نان ملی ایران نامید. نان سنگک در قدیم نان طبقه اشراف یا نظامیان بوده و همچنین سنگکی‌ها نانوایی‌های فصلی بوده‌اند و بیشتر در زمستان و ماه رمضان پخت می‌کرده‌اند.

در سالنمای کمیته نانوایان تهران که در تاریخ 19 اردیبهشت سال 1326 در تهران منتشر شده درباره پیدایش نانوایی و نان سنگک این‌طور آمده است: «شاه عباس برای رفاه حال طبقات تهیدست و لشکریان خود که غالبا در سفر احتیاج به نان و خورش موقت و فوری داشتند و لازم بود به هر شهری می‌رسند نانوایی‌هایی باشند که بتوانند به قدر مصرف سربازان نان تهیه نمایند و غذایی باشد که خورش نان قرار دهند، درصدد چاره برآمد و حل این مشکل را از «شیخ بهایی» که از علما و دانشمندان ایران بود خواست. شیخ بهایی با تفکر و تعمق تنور سنگکی را ابداع کرد.»

نوعی از نان که روی سنگ‌ریزه‌های گرم بپزند

سنگک؛ نوعی نان است که روی سنگ‌ریزه‌های داغ در تنور می‌پزند. کهن‌ترین فرهنگی که در آن نام نان سنگک آمده برهان قاطع می‌باشد که در سال 1062 ه. ق نگارش شده است.

یکی از نخستین کتاب‌ها دربارهٔ نان سنگک، کتاب «مجموعه معارف و فرهنگ نانوایی سنگکی و نان سنگک» در سال 1356 نوشتهٔ «سید داوود روغنی» معروف به شاطر داوود یکی از شاطرهای معروف شهر ری است. او معتقد است هیچ اطلاع دقیقی از محل و پیدایش نان سنگک وجود ندارد. اما به گفتهٔ وی قدیمی‌ترین نوشته‌ای که در آن از نان سنگک نام می‌برد «برهان قاطع» است که در سال 1062 ه. ق نوشته شده است.

در آن کتاب در بارهٔ معنی واژهٔ سنگک آمده است:«نوعی از نان هست که روی سنگ‌ریزه‌های گرم بپزند.» به نوشتهٔ شاطر داود در تعریف این نان، «نان سنگک که از نظر مزه، طعم و همچنین هضم آسان و سلامت، بهترین نان ایران و شاید هم دنیا باشد، از آرد مرغوب و سالم و آب خالص و نمک به‌دست می‌آید و خمیر ترش هم که در خمیر آن به‌عنوان مایه خمیر (مخمر) به‌کار می‌رود از همان آرد و آب و نمک درست می‌شود.

در پخت نان سنگک به غیر از مادهٔ فوق، جوش شیرین یا هر مادهٔ دیگری نمی‌توان به‌کار برد و جز آرد گندم مرغوب و سالم، هیچ آرد دیگری حتی آرد جو یا سایر حبوب را نمی‌توان برای پختن نان سنگک استفاده کرد.»

رسم تزئین نان سنگک با عسل و کنجد

می‌توان از دانه‌هایی مثل کنجد، سیاهدانه یا مخلوطی از هر دو برای خوش طعم کردن سنگک به روی آن پاشید. در گذشته برای این کار از خشخاش استفاده می‌شد که امروزه منع مصرف دارد. هم‌چنین از سنگک به‌عنوان نان سفره عقد نیز استفاده می‌شود که به‌صورت بزرگ پخته می‌شود و روی آن را با عسل و کنجد تزئین می‌کنند.

امروزه نان سنگک با دستگاه خمیر گرفته می‌شود. پیش‌تر تنور هیزمی بود و خمیر را در تشتک می‌گرفتند.


دیدگاه ها
  دیدگاه ها
پربحث های هفته   
ناگفته هایی از ساده زیستی سیدابراهیم رئیسی؛ رئیس‌‌جمهوری که سال‌ها اجاره‌نشین بود! (153 نظر) نگاهی به خانه ساده و بدون تجملات شهید آیت الله آل هاشم+عکس/ساده زیستی و مظلومیت پدر معنوی آذربایجان... (76 نظر) رونالدو کچل کرد ؛ چهره ابرستاره فوتبال جذاب‌تر شد (69 نظر) زیباترین اسم های فرزندان بازیگران ایرانی همراه با معنا/ از محسن تنابنده تا شهاب حسینی و ... (41 نظر) نگاهی به حیاط باصفا و دلباز ویلای زیبای بیرانوند و اکرم بانو با نگهبان مجهز +عکس/ دارندگی و برازندگی یعنی این! (32 نظر) دیدار خصوصی خانواده ابراهیم رئیسی، امیرعبداللهیان، آل هاشم و دیگر شهدای خدمت با رهبر انقلاب+عکس/ چهره غمگین پسران وزیر امورخارجه و امام جمعه شهید (11 نظر) دانلود آهنگ جدید "خداحافظ" عرفان طهماسبی/ در سکوت شب خانه زد فریاد اما تو نشنیدی...+فیلم (10 نظر) نگاهی به عروسک بامزه و گوگولی پسر مینا مختاری و بهرام رادان/ الهی چه لُپی داره آقا پسر+ عکس (7 نظر) صدای بهشتی پسر معلول با آهنگ کردی محلی +ویدئو/چه خوب میخونه... (7 نظر) خلاقیت باحال بهرنگ علوی برای تبریک گفتن تولد بهرام افشاری/ اگه فرانسه به ایفل می‌نازه و ...+عکس (8 نظر) یک روایت تاریخی : 70 سال پیش، ملاقات خصوصی آقا تختی و شاه مخلوع در رامسر (6 نظر) واکنش بسیار جالب نوازنده خیابانی به حضور عادل فردوسی پور در میان مردم عادی/آهنگو کوبید از نو ساخت+ فیلم (6 نظر) جسد سید محرومان غرق در طلا و مرمر! تحمیق کاربران فضای مجازی به شیوه اینترنشنال (5 نظر) مات و مبهوت ماندن داوران صداتو از اجرای بی نظیر هندونه فروش دوره گرد/ دیشب با دلم خلوتی داشتم... چه خوش احوالی داشتم+فیلم (5 نظر) چهره های غمگین دختر سیدابراهیم رئیسی و پسر حسین امیرعبداللهیان در مراسم بزرگداشت پدرشان در دانشگاه+عکس (4 نظر)
دیگران می‌خوانند   
گشت و گذار جذاب همسر شاهرخ استخری با خواهرشوهرش در طبیعت زیبای بلژیک/ عروس نمونه ایرانی+عکس تعریف و تمجید شهید ابراهیم رئیسی از دخترانش و نظرش درباره فرزند پسر و دختر+ویدئو شوخی جالب محمدرضا گلزار با تاریخ ازدواجش در برنامه صدا و سیما+ویدیو (فیلم) گریه های مردانه یک بچه در مترو بعد از اینکه فهمید رئیس جمهور شهید شده/ خاله چرا سقوط کرد؟ از بهشتی تا رئیسی، شباهت‌ها و عبرت‌ها... دعوت از رهبر معظم انقلاب برای صرف لوبیا پلو وسط برنامه +ویدئو خاطره اخلاقی میثم مطیعی از شهید رئیسی + فیلم کنایه سنگین و نفس گیر اطلاعات به محمود احمدی نژاد /قرار نیست روز از نو، روزی از نو شود! نگاهی به چمدون و کیف مارکدار و باکلاس رضا گلزار و همسرش آیسان خانوم مخصوص سفرهای خارجی+عکس حذف مازیار لرستانی از سریال منوچهر هادی به یک دلیل عجیب +عکس میز صبحانه رنگارنگ و متنوع سپیده بزمی پور برای خانواده همسرش+عکس /تزئین املت عالی شده... کنایه سنگین و تند و تیز عادل فردوسی‌پور به صدا و سیما+ویدیو فیلم نوازندگی مرد عاشق پیشه که تماشاگران را شگفت زده کرد لنگه کفش رونالدو از جنس طلا+عکس/ قبول دارین لیاقتشو داشت؟😎 معرفی بامزه‌ترین مهمان احسان علیخانی در جوکر 2 با کلاه جوجه‌ای و عربده های پر سرو صداش+ویدیو تشکر علی دایی به زبان انگلیسی از هدیه لاکچری باشگاه الهلال+ویدیو اعترافات جدید کلثوم اکبری قاتل زنجیره ای مردان مازندرانی/ من پسرم را هم کشتم! عکس های هنری مژده لواسانی با چاشنی شعر در اصفهان/ از من نخواه بی تو به پا خیزم... شباهت عجیب بازیگر نقش شاه پهلوی در سریال امریکایی آخرین شاه ! + عکس آیا واقعا انقلاب ایران کار خارجی‌ها بود؟! چیدمان میز صبحانه مینا مختاری به سبک رستوران های 5 ستاره /خیلی هم خوش سلیقه+عکس بیوگرافی و زندگی خصوصی حامیم، خواننده جوان ایرانی و همسرش+ تصاویر جذاب و دیدنی رونمایی از معشوقه زیبای ایرانی که رقیب عشقی فرهاد شد+عکس صحبت های خنده دار آقای موسوی واعظ: وقتی امام جماعت نیت پشت سری رو میشنوه که میگه هر چی گناه کردم به گردن امام جماعت الله اکبر+ویدئو😂👌 شهید رئیسی به دنبال حقوق زنان در سینما شعر احساسی امید عالیشاه برای پرسپولیس/ مهاجم پرسپولیسی گُل کاشت +عکس دانلود آهنگ جدید «منو تو شاید دنیامون یکی بود» حامیم +فیلم/ قصه عشق من و تو عشق تو یه نگاهه... حضور هنرمندان در منزل حسین امیرعبداللهیان برای عرض تسلیت+عکس/ بغض سنگین همسر و پسر وزیر شهید با دیدن تابلوی چهره ایشان مات و مبهوت ماندن داوران صداتو از خوانندگی پسر خوش صدا با آهنگ شیرین لبی شیرین تبار مست و می آلود و خمار +ویدئو دو نفر از یک گروه سریال ساز غرق شدند! پیش بینی جالب شهید آل هاشم از شهادت خود!+ فیلم بشقاب غذای سالم و آبمیوه طبیعی مرتضی پورعلی گنجی مدافع پرسپولیس در یک رستوران/آقای سالم خور +عکس همسر وفادار آیت الله رئیسی به درس و دانشگاه خودش برگشت+عکس نگاهی به تیپ تازۀ «سوسانو» به عنوان داور «عصر جدید» +عکس تهران قدیم؛آب تنی در جوب، آفتاب گرفتن در خیابان؛ 60 سال قبل یخ در تهران کمیاب شد+عکس ماجرای فیلم عجیب پخش شده از داخل زندان قزل حصار/ زندانیانی که دو قورت و نیمشون هم باقیه (تصاویر) سفر به تهران قدیم؛ آگهی کافه مشهور تهران: من که هر شب می‌روم! سنگ تمام ناصر زینعلی برای حامیم خواننده جوان ایرانی بعد از تصادف شدید/ بخاطرش آهنگ قلب منی رو خوند+ویدیو درخواست یکجای سجاده، عبا و انگشتری که رهبر معظم انقلاب باهاش نماز شب میخونه+ویدئو تمرینات سخت ورزشی رامین رضاییان ستاره تیم ملی در یک باشگاه مجهز+ فیلم/ مرد خستگی ناپذیر فوتبال💪
تیتر امروز   
از بهشتی تا رئیسی، شباهت‌ها و عبرت‌ها...
کنایه سنگین و نفس گیر اطلاعات به محمود احمدی نژاد /قرار نیست روز از نو، روزی از نو شود!
حذف مازیار لرستانی از سریال منوچهر هادی به یک دلیل عجیب +عکس
اعترافات جدید کلثوم اکبری قاتل زنجیره ای مردان مازندرانی/ من پسرم را هم کشتم!
آیا واقعا انقلاب ایران کار خارجی‌ها بود؟!
بیوگرافی و زندگی خصوصی حامیم، خواننده جوان ایرانی و همسرش+ تصاویر جذاب و دیدنی
رونمایی از معشوقه زیبای ایرانی که رقیب عشقی فرهاد شد+عکس
شهید رئیسی به دنبال حقوق زنان در سینما
دانلود آهنگ جدید «منو تو شاید دنیامون یکی بود» حامیم +فیلم/ قصه عشق من و تو عشق تو یه نگاهه...
دو نفر از یک گروه سریال ساز غرق شدند!
همسر وفادار آیت الله رئیسی به درس و دانشگاه خودش برگشت+عکس
ماجرای فیلم عجیب پخش شده از داخل زندان قزل حصار/ زندانیانی که دو قورت و نیمشون هم باقیه
ماجرای اخراج 6 ایرانی از عربستان پس از بازداشت و بازجویی + فیلم
نامه مهم و تاریخی رهبر انقلاب به دانشجویان دانشگاه‌های آمریکا
اختلاف شدید مازیار لرستانی با منوچهر هادی بر سر رابعه اسکویی در حواشی داغ پنجشنبه 10 خرداد 1403
منتخب روز   
سلیقه تحسین برانگیز همسر و دختران سید ابراهیم رئیسی در چیدن میزعزای رئیس جمهور شهید با عکسی مشهور از ایشان در سازمان ملل + عکس مراعات همسر به سبک رئیس جمهور شهید؛ از عدم مخالفت با تغییر رشته جمیله علم الهدی از مامایی به علوم انسانی تا کنار آمدن با روزهایی که غذایی در خانه پخته نمیشد+ویدیو سینه زنی شهید آیت الله آل هاشم در مراسم شاخسی (عزاداری شاه حسین گویان)+ویدئو/ لحظات تکان‌دهنده وداع پدر شهید مالک رحمتی با پسرش ... +ویدئو شهید آل هاشم، امام‌ شنبه تا جمعه!+ویدئو/پدر معنوی آذربایجان... حیات وحش بدون سانسور/ ترس، دلهره + فیلم تصاویر باورنکردنی از دوقلوهایی با سه پا و چهار دست مداحی شهید مالک رحمتی در مراسم پیاده روی اربعین در کربلا+ویدیو نگاهی به خانه ساده و بدون تجملات شهید آیت الله آل هاشم+عکس/ساده زیستی و مظلومیت پدر معنوی آذربایجان... دروغ مصلحتی حاج آقا دانشمند به همسرش که 30 سال سر به مهر ماند و اکنون فاش شده است/ خانومم ناراحت شد و گریه کرد+ فیلم تولد 5 قلوهای یک مادر 30 ساله در تبریز+عکس حضور شهید مالک رحمتی در مراسم شاخسی (عزاداری شاه حسین گویان)+ویدئو