مطالعات نشان میدهد که حدود 45 درصد از افرادی که بهنوعی فعالیتهای آزمایشگاهی انجام میدهند، حوادث و رویدادهای خطرناک را در آزمایشگاه تجربه کردهاند. این موضوع به ما یادآوری میکند که حوادث آزمایشگاهی، همواره در کمین افراد شاغل در این فضاست و ایمنی در آزمایشگاه، یکی از مباحث مهمی است که باید توجه ویژهای نسبت به آن داشته باشیم
در این مقاله تصمیم داریم 6 مورد از اصلیترین نکات ایمنی در آزمایشگاه را یاد بگیریم. درصورتیکه فعالیت آزمایشگاهی دارید و میخواهید از آسیبها و زیانهای احتمالی کار در این فضاها در امان بمانید، این مقاله را از دست ندهید.
آزمایشگاه، پر از مواد شیمیایی خطرناک و زیانآور است و تاکنون افراد بسیاری بر اثر بیاحتیاطی، دچار مسمومیتهای شدید شده و حتی تا پای مرگ پیش رفتهاند. به همین خاطر مهمترین اصل در ایمنی آزمایشگاه، استفاده از تجهیزات حفاظت فردی باکیفیت و مناسب برای فعالیتهای آزمایشگاهی است؛ انواع ماسکهای تمامصورت، لباسهای مخصوص و عینک ایمنی از جمله مواردی است که از سلامت شما در برابر گازها و مواد شیمیایی موجود در آزمایشگاه محافظت میکند.
هرچند ممکن است قیمت لباس کار مردانه مناسب برای آزمایشگاه اندکی بالا باشد، ولی در عوض جلوی بسیاری از عوارض احتمالی را میگیرد و به حفظ سلامتی افراد کمک میکند. ازهمینرو توصیه میکنیم به خرید تجهیزات ایمنی فردی به چشم نوعی سرمایهگذاری روی سلامت جان خود نگاه کنید.
یکی از اشتباهاتی که برخی از مسئولان و مدیران آزمایشگاهها مرتکب میشوند، هزینه نکردن برای خرید علائم ایمنی آزمایشگاه است. این علائم، خطرات را به کاربران هشدار میدهد و هوشیاری آنها را در آزمایشگاه بیشتر میکند. آزمایشگاه بدون علائم ایمنی، افراد را با خطرات و آسیبهای متعددی روبهرو خواهد کرد. البته برای آموزش مفهوم علائم ایمنی در آزمایشگاه، باید جلسات آموزشی برای کارکنان، پژوهشگران و دانشجویان برگزار شود.
یکی دیگر از نکات مهم و اساسی ایمنی در آزمایشگاه، استفاده از MSDS یا برگه اطلاعات ایمنی مواد است. لازم است این برگه روی کلیه شیشههای نگهدارنده مواد، چسبانده شود تا افراد قبل از کار کردن با مواد، از خطرات آنها آگاه شوند. برای جلوگیری از آسیبهای ناشی از کار کردن با این مواد خطرناک، خرید دستکش کار مناسب برای آزمایشگاه ضروری است؛ زیرا صرفا آگاهی از خطرات مواد شیمیایی بدون تجهیزات موردنیاز برای کار کردن با آنها، سلامت فرد را تضمین نمیکند.
یکی دیگر از نکات مهم ایمنی در آزمایشگاه، وجود کپسولها و سیستم اطفاء حریق است؛ چون بسیاری از مواد آزمایشگاهی، اشتعالپذیر هستند و هر لحظه ممکن است شاهد وقوع آتشسوزی در محیط آزمایشگاه باشیم. البته آموزش شیوه استفاده از وسایل اطفاء حریق به افراد و کارکنان آزمایشگاه، ضروری است.
گازهای ناشی از مواد شیمیایی نهتنها باعث آتشسوزی میشود، بلکه برای سیستم تنفسی نیز بسیار خطرناک است. به همین خاطر است مدیران آزمایشگاهها باید بدون توجه به قیمت ماسک شیمیایی، بهترین و باکیفیتترین تجهیزات ایمنی را برای کارکنان آزمایشگاه تهیه کنند.

نظم، انضباط، نظافت و نظام ضبط و ربط در هر محیطی که وجود داشته باشد، به آرامش ذهن و کارایی افراد حاضر در محیط کمک میکند، ایمنی و سلامتی را ارتقا میبخشد و جلوی حوادث را میگیرد.
آزمایشگاه، یکی از فضاهایی است که وجود ضبط و ربط در آن اهمیت بالایی دارد و ایمنی آزمایشگاه را بهبود میبخشد. برای تعهد به نظام ضبط و ربط، لازم است وسایل آزمایشگاهی پس از پایان کار، در محل مخصوص به خود قرار گیرد و نظافت محیط بهصورت روزانه انجام شود. همچنین باید مسیرهای تردید در آزمایشگاه، خشک، تمیز و خالی از اشیاء مزاحم باشد تا احتمال زمین خوردن افراد به کمترین حد ممکن برسد.
یکی از عواملی که باعث حوادث و رویدادهای خطرناک و جبرانناپذیر در آزمایشگاه میشود، خروج شخص از آزمایشگاه در حین انجام آزمایش است. اگر شخص در آزمایشگاه حضور نداشته باشد، ممکن است گذر زمان، افزایش حرارت و واکنش مواد با هم، باعث وقوع یک حادثه شود. این در حالی است که شخص با حضور مداوم و آگاهانه خودش میتواند بهراحتی و در همان لحظات اولیه وقوع حادثه، جلوی پیشامدهای پرهزینه و جبرانناپذیر را بگیرد.

آزمایشگاهها باید طبق استانداردهایی مثل ISO 45001، برنامهریزی لازم برای جمعآوری و دفع پسماندهای آزمایشگاهی را در دستور کار قرار دهند. برای ارتقای ایمنی در آزمایشگاه، نباید مواد و محلولهای خطرناک پس از اتمام آزمایشگاه در سطل زباله یا فاضلاب تخلیه شوند؛ چون این کار خطراتی مثل آتشسوزی و انتشار بخار سمی در محیط را به همراه خواهد داشت.
در این مقاله تلاش کردیم 6 مورد از مهمترین نکات ایمنی در آزمایشگاه را یاد بگیریم. کلیه اقداماتی که برای افزایش ایمنی آزمایشگاه توصیه میشود، بدون استفاده از تجهیزات حفاظت فردی باکیفیت و مناسب، تأثیرگذار نخواهد بود.
فروشگاه ماه ایمن برای افزایش سطح ایمنی آزمایشهای شما، مجموعهای از تجهیزات حفاظت فردی حرفهای را در سایت خود به نشانی mahimen.ir عرضه کرده است تا متقاضیان بتوانند با خاطری آسوده، وسایل ایمنی موردنیازشان را خریداری کنند. درصورتیکه به ایمنی آزمایشگاه و آزمایشهایتان اهمیت میدهید، محصولات سایت ماه ایمن را بررسی کنید. کلیه تجهیزات ایمنی ماه ایمن از ضمانت اصالت کالا برخوردار هستند و با تضمین بازگشت محصول به شما عزیزان در شهرهای سراسر ایران عرضه میشوند.