چگونه فرزند نوجوان خود را مسئولیت پذیر کنیم؟

  سه شنبه، 02 آذر 1400   زمان مطالعه 9 دقیقه
چگونه فرزند نوجوان خود را مسئولیت پذیر کنیم؟
مسئولیت پذیری از جمله مباحثی است که امروزه نظر بسیاری از صاحب نظران تعلیم و تربیت، روان شناسی، جامعه شناسی و حقوق را به خود جلب کرده است. در ادامه این مطلب روش های تقویت مسئولیت پذیری در نوجوانان را بررسی خواهیم کرد.

بسیاری از والدین این رویا را در سر خود می پرورانند که نوجوانی مسئولیت پذیر و مستقل داشته باشند، نوجوانی که بدون اینکه از او خواسته شود در کارهای خانه کمک کند، همیشه به تماس مادر و پدر پاسخ دهد و همسالان مناسبی را برای دوستی انتخاب کند. در واقع، آنچه در این دوره سنی برای والدین اهمیت پیدا می کند افزایش مسئولیت پذیری نوجوانان است.اگرچه شما نیاز ندارید که فرزندتان، یک فرد بی عیب و نقص باشد، اما لازم است که او را برای واقعیت های دنیای بزرگسالی و مسئولیت های آن آماده کنید. به همین منظور برای آماده کردن فرزند خود باید بتوانید بین راهنمایی کردن و دادن آزادی به نوجوان، تعادل برقرار کنید. در ادامه به راه های افزایش مسئولیت پذیری نوجوانان با جزئیات بیشتری پرداخته شده است. اما لازم است قبل از آن بدانید مسئولیت های یک نوجوان چیست.

نوجوانان چه مسئولیت هایی دارند؟

مسئولیت پذیری نوجوانان با پختگی و افزایش عزت نفس آن ها همراه است. زیرا در این صورت نوجوان متوجه می شود که یک فرد توانمند است. علاوه بر اینکه نوجوانان در قبال انجام تکالیف مدرسه و مرتب کردن اتاق خود مسئول هستند، با رسیدن فرزندتان به نوجوانی، می توانید پس از بررسی شرایط خانواده، مسئولیت های بیشتری به او بدهید. معمولا نوجوانان مانند بزرگسالان می توانند از پس انجام همه وظایف کاری در خانه بربیایند، با این تفاوت که ممکن است برای برخی کارها نیاز به آموزش داشته باشند.از سوی دیگر، نوجوانان باید مسئول اعمال خود باشند. اگر آن ها به دلیل بی احتیاطی چیزی را از دست دادند باید هزینه جایگزین آن را پرداخت کنند یا برای به دست آورد پول آن کار کنند. اگر یک قرار ملاقات را فراموش کردند باید تماس بگیرند و از طرف مقابل عذرخواهی کنند و مجددا برنامه ریزی کنند. والدینی که همیشه از فرزندشان در مقابل تجربه عواقب رفتار محافظت می کنند در واقع مانع پیشرفت مسئولیت پذیری در او می شوند.

اصول پرورش حس مسئولیت پذیری در نوجوانان

آموزش مسئولیت، نفیس ترین هدیه ای است که می توانیم به فرزندانمان ارزانی داریم. چنین آموزشی آنان را قادر می سازد از خویشتن مراقبت کنند و در آینده به عنوان بزرگسالانی مسئول وظایف شان را به عهده بگیرند.

شناخت نوجوان

تمام کسانی که در امر آموزش و پرورش نوجوانان سهیم هستند باید به ویژگی های عقلانی، عاطفی، جسمانی و اجتماعی آن ها آگاه باشند تا بر اساس ویژگی های مذکور به آموزش مسئولیت پذیری در نوجوانان اقدام کنند.

برآوردن نیازهای زیستی و روانی نوجوانان

پرورش حس مسئولیت پذیری در نوجوانان اقتضا می کند وضعیتی فراهم شود که در سایه آن نیازهای زیستی و روانی آن ها برآورده شود.

پرورش قوای ذهنی نوجوانان

برای این که نوجوانان بتوانند مسئولیت بپذیرند و به خوبی آن را انجام دهند باید قوای ذهنی و شناختی شان شکوفا شود.

عزت نفس

برای تشویق نوجوانان به قبول مسئولیت انجام فعالیت های مختلف، لازم است که به عزت نفس آن ها توجه و کرامت و ارزشمندی شخصیت ایشان حفظ شود.

تقویت تقوای الهی

تقوای الهی مانع نیرومندی است که انسان را از ارتکاب گناه باز می دارد و مهم ترین عامل برای انجام مسئولیت انسان در برابر خداوند خویش، جامعه و طبیعت است، لذا باید در تقویت تقوای نوجوانان که خدمتگزاران و مسئولان آینده جامعه هستند، کوشید.

تقویت اعتماد به نفس

اعتماد به نفس از مهم ترین عوامل برای انجام مسئولیت انسان نسبت به خویش و جامعه بشری است. کسی که از اعتماد به نفس برخوردار است به خوبی می تواند استعدادهای خود را شکوفا سازد و به پذیرش مسئولیت های فردی و اجتماعی روی آورد.نوجوانی که به توانایی های خود پی برده باشد و به قابلیت ها و توانمندی های خویش متکی باشد به آسانی مسئولیت های زندگی اجتماعی را می پذیرد.

شناخت ارزش های حاکم در جامعه

اولیا و مربیان باید نوجوانان را با ارزش های مرسوم جامعه آشنا سازند تا طبق آن ارزش ها، رفتار خویش را شکل دهند.

نظم و انضباط

گاهی نوجوانان به دلیل بی انضباطی یا بی نظمی ممکن است احساس بی کفایتی و بی ارزشی کنند و اعتماد به نفس خود را از دست بدهند و سرانجام در انجام مسئولیت خویش موفق نشوند. لذا به منظور پرورش حس مسئولیت پذیری در آن ها باید نظم و انضباط در وجود آن ها تقویت شود.

روش های تقویت مسئولیت پذیری نوجوانان

متاسفانه امروزه بسیاری از نوجوانان بدون احساس مسئولیت بزرگ می شوند و والدین از عدم تمرکز و بد اخلاقی آنها شکایت می کنند که این موضوع کاملاً ریشه در تربیت ناصحیح دارد. اگر نمی خواهید شما هم این اشتباه را تکرار نکنید، باید مسئولیت پذیری را به نوجوانتان آموزش دهید.در این بخش راه های تقویت مسئولیت پذیری نوجوانان را خواهیم گفت .

پدر و فرزند نوجوان

مسئولیت پذیری نوجوانان

تعیین انتظارات

درست است که بدون هیچ انتظاری کودک خود را دوست دارید اما اکنون زمان خوبی برای تعیین برخی چیزهاست. وقتی نوجوان بداند از او چه انتظاری می رود ، مجبور می شود برای رسیدن به آن تلاش کند و این اولین قدم برای مسئولیت پذیری است. از اینکه انتظارات منطقی باشند مطمئن شوید زیرا انتظارات غیرممکن فقط باعث ناامیدی نوجوان و خودتان خواهد شد.

تهیه لیستی از کارها

یک روش عالی برای تعیین مسئولیت پذیری تهیه لیست است بنابراین ، لیستی از کارهایی که انتظار دارید نوجوان آنها را انجام دهد تهیه و درباره آن با خانواده بحث کنید و در جایی قرار دهید.اگرچه انجام کارهای روزمره برای نوجوانان سرگرم کننده نیست اما با بزرگ شدن ، این کارها بخشی از زندگی آنها خواهد بود بنابراین ، ازامروز باید آموزش را شروع کنید.اگر نوجوان نتواند کارهایی که به او واگذار شده را انجام دهد ، جریمه اش کنید مثلا یک روز موبایلش را بگیرید تا بیاموزند چگونه یک نوجوان مسئولیت پذیر باشند.

انتخاب گزینه ها

زندگی صحنه انتخاب هاست و هرچه نوجوان زودتر متوجه این موضوع شود برای خودش بهتر خواهد بود پس باید او را درگیر تصمیمات خانه کنید. مثلا اگر قصد خرید لوازم خانگی جدید را دارید یا برنامه ریزی تعطیلات ، از نوجوان خود نظر بخواهید این به او احساس مسئولیت می دهد. همچنین می توانید جلسات هفتگی خانوادگی را برنامه ریزی کنید و در آن در مورد لیست کارها ، ایده های تفریحی و ....تصمیم بگیرید.

اعتماد به نوجوان

یکی از اصلی ترین موارد اعتماد کردن به نوجوان است ، اگرچه کار آسانی نیست اما بیاموزید به نوجوان خود اعتماد کنید تا بتواند گزینه های درست را انتخاب کند زیرا این طور انگیزه ای به وی می دهید که برای مسئولیت پذیری بیشتر به آن احتیاج دارد.

چشیدن عواقب بی مسئولیتی

اگر نوجوان کار خود را تمام نکرده است از او حمایت نکنید و به منظور یادآوری کارها برایش یادداشت نگذارید تا به این ترتیب متوجه عواقب طبیعی هر کاری شود و بداند آنچه می کارد درو می کند.

پاداش دادن به نوجوان

منظور ما از پاداش دادن به نوجوان رشوه نیست اما او باید بداند که کار خوبش دیده می شود و سزاوار تشویق است بنابراین ، اگر در انجام مسئولیتش خوب عمل کرد ، به او پاداش دهید. نحوه پاداش دادن کاملاً به خودتان بستگی دارد و می تواند قدردانی زبانی ، کتاب ، سفر و سینما برای تماشای فیلم مورد علاقه باشد ، در واقع هر چیزی که نشان دهد متوجه تلاش او شده اید.

پیوستن به گروه نوجوانان

نوجوانان را در گروه های مختلف قرار دهید تا گاهی در موقعیت رهبری هنگام کار با دیگران درک کند باید مسئولیت های خود را جدی بگیرد .

کمک به تعیین اهداف

در مورد رویاها و برنامه های بلند مدت با او صحبت کنید و اگر او در ذهن خود برنامه ای دارد تصویر کلی برای او ترسیم و کمک کنید تا گام های کوچک بردارد. بگویید در برابر رویاهایش مسئولیت دارد و فقط اوست که می تواند آن را به واقعیت تبدیل کند.

احترام به شخصیت او

شما نمی توانید به جای نوجوان زندگی کنید او باید یاد بگیرد مسئولیت زندگی با همه فراز و نشیب هایش بر عهده خودش است و والدین باید بپذیرند و به روش متفاوت او احترام بگذارند و اگر انتخابی مغایر با خواسته تان انجام داد ، آن را بپذیرید. مثلا زمانی که می خواهد با سلیقه خود لباسی بخرد یا انتخاب شغل انجام دهد به خواسته اش احترام گذاشته و او را یاری کنید.

آموزش مهارت مدیریت زمان

مدیریت زمان در مسئولیت پذیری نقش بسزایی دارد. نوجوانانی که وقت خود را به خوبی تنظیم می کنند تصمیمات بهتری می گیرند و همچنین استرس و اضطراب آنها کمتر خواهد بود پس آموزش مدیریت زمان به نوجوانان اهمیت زیادی دارد و اگر به عنوان والدین افراد بی نظمی هستید نوجوان نیز از شما الگو می گیرد. به نوجوان خود کمک کنید تا مدت زمان لازم برای انجام هر کار را تخمین بزند و با او در مورد نحوه بهره وری از اوقات فراغت صحبت کنید.

کمک به کنترل عاطفه

بیشتر نوجوانان دچار تغییرات خلقی می شوند و از نظر ذهنی و عاطفی تغییرات زیادی را تجربه می کنند ،گرچه این تغییرات خلقی طبیعی است. یک روز خوش خلق هستند و روز بعد حتی نمی خواهند اتاق خود را ترک کنند و این نوع مدیریت عاطفی اساس مسئولیت است و تمایز بین احساسات می تواند به نوجوانان کمک کند تا حتی وقتی احساسات منفی دارند رفتارهای مسئولیت پذیری داشته باشند اما متأسفانه ، بدون تمرین بسیاری از نوجوانان قادر به تشخیص اینکه حتی چه احساسی را تجربه می کنند نیستند.

صحبت در مورد چالش ها

به عنوان یک پدر و مادر ، از صحبت در مورد چالش هایی که در زندگی خود با آنها روبرو هستید ، نترسید زیرا وقتی جرات آسیب پذیری داشته باشید ، بحث در مورد احساسات در خانواده طبیعی خواهد بود و بیان این مسائل نوجوان را با بعد دیگری از مسئولیت در زندگی آشنا می سازد.

ایجاد فرهنگ مسئولیت پذیری در خانواده

اگر می خواهید یک نوجوان مسئولیت پذیر تربیت کنید ، او باید ارزش مسئولیت پذیری را درک کند. یک فرد مسئولیت پذیر پاسخگو اعمال خود است و اشتباهات خود را قبول می کند.

تشویق به کمک

انجام کارهای روزمره مسئولیت پذیری نوجوان را نشان می دهد اما فراتر رفتن از این کارها راهی عالی برای استقلال بیشتر نوجوان شماست. به نوجوان خود بیاموزید که در کارهای عام المنفعه جامعه کمک کنند مثل غذا دادن به نیازمندان، شرکت در اقدامات پاکسازی شهر یا جمع آوری کمک مالی برای یک ازدواج و ....می تواند احساس مسئولیت را در هر فردی تقویت کند.


دیدگاه ها
  دیدگاه ها
پربحث های هفته   
ناگفته هایی از ساده زیستی سیدابراهیم رئیسی؛ رئیس‌‌جمهوری که سال‌ها اجاره‌نشین بود! (178 نظر) رونالدو کچل کرد ؛ چهره ابرستاره فوتبال جذاب‌تر شد (86 نظر) نگاهی به خانه ساده و بدون تجملات شهید آیت الله آل هاشم+عکس/ساده زیستی و مظلومیت پدر معنوی آذربایجان... (77 نظر) زیباترین اسم های فرزندان بازیگران ایرانی همراه با معنا/ از محسن تنابنده تا شهاب حسینی و ... (42 نظر) نگاهی به حیاط باصفا و دلباز ویلای زیبای بیرانوند و اکرم بانو با نگهبان مجهز +عکس/ دارندگی و برازندگی یعنی این! (38 نظر) دیدار خصوصی خانواده ابراهیم رئیسی، امیرعبداللهیان، آل هاشم و دیگر شهدای خدمت با رهبر انقلاب+عکس/ چهره غمگین پسران وزیر امورخارجه و امام جمعه شهید (11 نظر) دانلود آهنگ جدید "خداحافظ" عرفان طهماسبی/ در سکوت شب خانه زد فریاد اما تو نشنیدی...+فیلم (10 نظر) خلاقیت باحال بهرنگ علوی برای تبریک گفتن تولد بهرام افشاری/ اگه فرانسه به ایفل می‌نازه و ...+عکس (9 نظر) نگاهی به عروسک بامزه و گوگولی پسر مینا مختاری و بهرام رادان/ الهی چه لُپی داره آقا پسر+ عکس (8 نظر) واکنش بسیار جالب نوازنده خیابانی به حضور عادل فردوسی پور در میان مردم عادی/آهنگو کوبید از نو ساخت+ فیلم (7 نظر) صدای بهشتی پسر معلول با آهنگ کردی محلی +ویدئو/چه خوب میخونه... (7 نظر) یک روایت تاریخی : 70 سال پیش، ملاقات خصوصی آقا تختی و شاه مخلوع در رامسر (6 نظر) نگاهی به خونه زندگی علی پروین اسطوره فوتبال/ دو دوست در کنار هم برای یادآوری خاطرات (6 نظر) جسد سید محرومان غرق در طلا و مرمر! تحمیق کاربران فضای مجازی به شیوه اینترنشنال (5 نظر) چهره های غمگین دختر سیدابراهیم رئیسی و پسر حسین امیرعبداللهیان در مراسم بزرگداشت پدرشان در دانشگاه+عکس (5 نظر)
دیگران می‌خوانند   
تغییر چهره ارغوان سریال دلدادگان بعد از 6 سال در 35 سالگی/ زمین تا آسمون فرق کرده+عکس اقدام تکرار نشدنی و تحسین برانگیز حسین امیرعبداللهیان موقع سرفه کردن وزیر سوریه و ناتوانیش از باز کردن بطری آب+ویدیو/ ببینید و لذت ببرید خطر از بیخ گوش حامیم گذشت/ پایان 3 عمل موفقیت آمیز +جزئیات عمل رونمایی از مادر جوان الهه حصاری، یلدای سریال 8 و نیم دقیقه/ چقدر کم سن و سال+عکس میکاپ کردن و کرم پودر زدن مزدک رستمی بازیگر نقش برادر یکتا در سریال هشت و نیم دقیقه لذت بخش ترین کار ستاره سادات قطبی در باغ پدری اش/همیشه به خوشی و خنده بانو +فیلم قدم زدن حسین امیر عبداللهیان در محوطه دانشگاه تهران بدون محافظ و تشریفات+عکس/ واکنش و تعجب دانشجویان دیدنیه رونمایی از باغ پدری دردندشت و دلباز ستاره سادات قطبی در اصفهان/ چه هوای سالم و آسمون صافی+عکس چهره شکسته رابعه اسکویی با لباس عروس سفیدش/ رابعه اسکویی طلاق گرفت؟+عکس تیکه سنگین احمدرضا عابدزاده به کریم باقری/ ناراحتی کریم باقری از عقاب+ فیلم گریه های فیلم بردار پرسپولیسی از پشت دوربین/ بغضی که بلاخره شکست+ فیلم با این روش نگهداری، بامیه تا 1 سال تازه می مونه گشت و گذاری کوتاه در طلافروشی لوکس شاهرخ استخری+ویدیو/ شغل دوم و پردرآمد آقای بازیگر! عکس جون جونیِ مازیار لرستانی با منوچهر هادی و خانم های بازیگر در پشت صحنه سریال جدیدش/ اختلاف یا اتحاد ؟ مسئله این است! پاسخ قابل تامل و از روی سعه صدر سیدابراهیم رئیسی به تهمت هایی که علیه ایشان زده شد+ ویدیو استوری غم انگیز بازیگران برای غرق شدن عوامل سریال رویای نیمه شب +عکس نگاهی به انگشتر خاص با طراحی باکلاس مینا مختاری همسر بهرام رادان/ واقعا بهشون میاد +عکس تکه‌تکه‌ات می‌کنم؛ ادعای عجیب شریعتی نماینده تهران علیه تاجگردون!+فیلم/ التهاب در جریان بررسی اعتبارنامه ها ماجرای دختری که عکسش در صفحه رشیدپور منتشر شد +عکس تغییر چهره الهه حصاری «یلدا» سریال هشت و نیم دقیقه بعد 8 سال+عکس/ خانوم بازیگر اصلا بهش نمیاد 43 سالش باشه این زن آمریکایی توجه شریعتمداری را به خود جلب کرد استایل باشگاهی رضا گلزار سوپر استار ایرانی/ عضله نمایی آقای بازیگر+ فیلم عکس خانوادگی جذاب از علیرضا طلیسچی +عکس دکوراسیون مدیترانه ای خونه نقلی نسرین نکیسا، بازیگر نقش مادر جیران+فیلم صندلی مشکی پوش سیدابراهیم رئیسی در مراسم بزرگداشت رئیس جمهور شهید در محل قدیم مجلس+عکس رونمایی از قاب موبایل بامزه و گوگولی محسن کیایی،مجری خوش خنده صداتو/ چه طرح مردونه جالب و خاصی+عکس نگاهی به خونه زندگی ساده و بدون تجملات سید ابراهیم رئیسی با رونمایی از عکس بزرگ آن شهید روی دیوار+عکس/ ساده زیستی سید محرومان ... مخده های دهه شصتی شاه نشین مینا مختاری با یخدان چوبی ایوان خانه اش/ اینجا خود بهشته😍 4 قاب دلنشین و پرافتخار از مادرانی که نام فرزندانشان برای همیشه در تاریخ ماندگار شد +عکس/ از رهبر معظم انقلاب تا سیدابراهیم رئیسی ظاهر جذاب و زیبای کیسان دیباج، سهراب سریال از سرنوشت بدون گریم تلویزیونی/ مگه داریم این همه تغییر؟+عکس گشت و گذار جذاب همسر شاهرخ استخری با خواهرشوهرش در طبیعت زیبای بلژیک/ عروس نمونه ایرانی+عکس تعریف و تمجید شهید ابراهیم رئیسی از دخترانش و نظرش درباره فرزند پسر و دختر+ویدئو شوخی جالب محمدرضا گلزار با تاریخ ازدواجش در برنامه صدا و سیما+ویدیو (فیلم) گریه های مردانه یک بچه در مترو بعد از اینکه فهمید رئیس جمهور شهید شده/ خاله چرا سقوط کرد؟ از بهشتی تا رئیسی، شباهت‌ها و عبرت‌ها... دعوت از رهبر معظم انقلاب برای صرف لوبیا پلو وسط برنامه +ویدئو خاطره اخلاقی میثم مطیعی از شهید رئیسی + فیلم کنایه سنگین و نفس گیر اطلاعات به محمود احمدی نژاد /قرار نیست روز از نو، روزی از نو شود! نگاهی به چمدون و کیف مارکدار و باکلاس رضا گلزار و همسرش آیسان خانوم مخصوص سفرهای خارجی+عکس
تیتر امروز   
خطر از بیخ گوش حامیم گذشت/ پایان 3 عمل موفقیت آمیز +جزئیات عمل
با این روش نگهداری، بامیه تا 1 سال تازه می مونه
این زن آمریکایی توجه شریعتمداری را به خود جلب کرد
از بهشتی تا رئیسی، شباهت‌ها و عبرت‌ها...
کنایه سنگین و نفس گیر اطلاعات به محمود احمدی نژاد /قرار نیست روز از نو، روزی از نو شود!
اعترافات جدید کلثوم اکبری قاتل زنجیره ای مردان مازندرانی/ من پسرم را هم کشتم!
آیا واقعا انقلاب ایران کار خارجی‌ها بود؟!
بیوگرافی و زندگی خصوصی حامیم، خواننده جوان ایرانی و همسرش+ تصاویر جذاب و دیدنی
رونمایی از معشوقه زیبای ایرانی که رقیب عشقی فرهاد شد+عکس
شهید رئیسی به دنبال حقوق زنان در سینما
دانلود آهنگ جدید «منو تو شاید دنیامون یکی بود» حامیم +فیلم/ قصه عشق من و تو عشق تو یه نگاهه...
دو نفر از یک گروه سریال ساز غرق شدند!
همسر وفادار آیت الله رئیسی به درس و دانشگاه خودش برگشت+عکس
ماجرای فیلم عجیب پخش شده از داخل زندان قزل حصار/ زندانیانی که دو قورت و نیمشون هم باقیه
ماجرای اخراج 6 ایرانی از عربستان پس از بازداشت و بازجویی + فیلم
منتخب روز   
تیکه سنگین احمدرضا عابدزاده به کریم باقری/ ناراحتی کریم باقری از عقاب+ فیلم سلیقه تحسین برانگیز همسر و دختران سید ابراهیم رئیسی در چیدن میزعزای رئیس جمهور شهید در منزلشان با عکسی مشهور از ایشان در سازمان ملل + عکس مراعات همسر به سبک رئیس جمهور شهید؛ از عدم مخالفت با تغییر رشته جمیله علم الهدی از مامایی به علوم انسانی تا کنار آمدن با روزهایی که غذایی در خانه پخته نمیشد+ویدیو سینه زنی شهید آیت الله آل هاشم در مراسم شاخسی (عزاداری شاه حسین گویان)+ویدئو/ لحظات تکان‌دهنده وداع پدر شهید مالک رحمتی با پسرش ... +ویدئو شهید آل هاشم، امام‌ شنبه تا جمعه!+ویدئو/پدر معنوی آذربایجان... حیات وحش بدون سانسور/ ترس، دلهره + فیلم تصاویر باورنکردنی از دوقلوهایی با سه پا و چهار دست مداحی شهید مالک رحمتی در مراسم پیاده روی اربعین در کربلا+ویدیو نگاهی به خانه ساده و بدون تجملات شهید آیت الله آل هاشم+عکس/ساده زیستی و مظلومیت پدر معنوی آذربایجان... دروغ مصلحتی حاج آقا دانشمند به همسرش که 30 سال سر به مهر ماند و اکنون فاش شده است/ خانومم ناراحت شد و گریه کرد+ فیلم تولد 5 قلوهای یک مادر 30 ساله در تبریز+عکس