فردای فارغ التحصیلی همه تازه مهندسین عمران علاقه دارند که در یک شرکت بزرگ استخدام عمران شوند. با این تفکر که مدرک عمران دارند، توقع دارند بسیاری از شرکت ها پذیرای آن ها باشند و با چشم و دل آنها را استخدام کنند. در صورتی که نمی دانند دانشی که در دانشگاه آموخته اند، تنها ده درصد مهارت های لازم برای شروع کار است و نود درصد دیگر به سایر ویژگی های آن ها مربوط می شود. در این نوشته به بررسی برخی از مهمترین دلایل بیکاری در رشته مهندسی عمران می پردازیم

دلایل بیکاری در رشته مهندسی عمران شامل موارد زیر است:
حقیقت این است که سیستم آموزشی ما به گونه ای طراحی شده است که افراد را به یک کارمند بدون هیچ بهره وری یا تخصص خاصی تبدیل می کند. عملا هیچ مهارت فردی یا اجتماعی یا تخصصی در طول 12 سال مدرسه و حتی در دانشگاه به فرد آموزش داده نمیشود و افراد را به سمت مدرک گرایی سوق می دهد که در شرایط فعلی اقتصادی و احتمالا فردای ایران، عملا کاربردی نخواهد داشت.
سیستم تربیت مهندسی در ایران بسیار ضعیف است. در این سیستم تنها به مهندسین توانایی حل مسائل ریاضی آموزش داده می شود درحالیکه مهارت مهمتری که یک مهندس باید بداند و دربازار کار از اهمیت ویژه ای برخوردار است توانایی شناسایی و حل مسئله است و این یعنی مهارت دیدن. یک مهندس در درجه اول باید دید مهندسی داشته باشد تا بتواند از جنبه های مختلف یک مسئله را به درستی شناسایی کند و بعد برای حل آنها از حل مسائل ریاضی و مهندسی استفاده کند.
تعداد دانشجویانی که در رشته مهندسی عمران در دانشگاه ها ثبت نام می کنند، به طور چشمگیری افزایش یافته است. این افزایش در تعداد فارغ التحصیلان ممکن است باعث شده بازار کار اشباع شود و رقابت برای شغل های مرتبط با این رشته سخت تر شود.
با توجه به تغییرات در بازار کار، شرکت ها ممکن است به دنبال کارمندانی با تخصص های خاص باشند و ممکن است به دنبال مهندسین عمران با تخصص های مختلف و متنوع تر باشند. به عنوان مثال، شرکت های بزرگ ممکن است به دنبال مهندسین با تخصص های مرتبط با توسعه شهری و زیرساخت ها باشند.
ممکن است با کاهش تعداد پروژه های ساختمانی در یک منطقه خاص، نیاز به مهندسین عمران کمتر شود. در این شرایط، فارغ التحصیلان احتمالاً با مشکلاتی مانند کمبود فرصت های شغلی و رقابت شدید مواجه خواهند شد.

بسیاری از ما کارشناسی عمران را به درخواست پدر و مادر و مشاوره انتخاب کرده ایم و بصورت تصادفی وارد این رشته شده ایم ، استعداد آن را نداریم و تنها به دلایل مادی وارد آن شده ایم و درس های کارشناسی را به سختی پاس کرده ایم و پروژه هایمان را دیگران انجام داده اند پس قطعا به یک شخص موفق و کاردان در این رشته تبدیل نمی شویم، پاس کردن حداکثر 70 واحد تخصصی آنچنانی تفاوتی بین ما و فارغ التحصیلان رشته مکانیک ایجاد نمی کند، پس بهتر است این رشته را رها کنیم و به ادامه تحصیل که نه، به ادامه کار هم در این رشته فکر نکنیم، به دنبال علایق کاریمان برویم و بر نوار استعدادهایمان حرکت کنیم ، اینگونه مسیری که دیگران در ده سال طی می کنند را ما در کمتر از یک سال طی خواهیم کرد و چون به آن رشته علاقه داریم، نتایجی ارزشمند و کارآمد خواهیم گرفت.
همچنین در برخی موارد، فارغ التحصیلان ممکن است در دانشگاه آموخته باشند، اما به دلیل عدم توجه به علایق و توانایی های شخصی خود، نتوانند به شرکت های مورد نظرشان معرفی شوند. برای موفقیت در بازار کار، علاوه بر توانایی های تخصصی، مهارت های ارتباطی، رهبری، حل مسئله و تصمیم گیری نیز بسیار مهم است.
مورد بعدی که میتواند عامل بیکاری در رشته مهندسی عمران باشد، عدم تطابق با نیازهای بازار کار است. به عنوان مثال، ممکن است دانشجویانی که در رشته مهندسی عمران در حال تحصیل هستند، تمرکز خود را بیشتر بر روی تئوریها و مفاهیم علمی قرار دهند و به دلیل کمبود دسترسی به فرصتهای عملیاتی، نتوانند به طور کامل با نیازهای بازار کار آشنا شوند. این مسئله میتواند مانع از استخدام آنان توسط شرکتهای عمران شود.

با توجه به بالا بودن تعداد افرادی که در رشته مهندسی عمران تحصیل کردهاند، باید بتوانید مهارتهای خود را افزایش دهید تا به راحتی وارد بازار کار شوید. به دلیل رقابت شدید در این رشته، داشتن مهارتهای مورد نیاز، مثل آشنایی با نرم افزارهای پرکاربرد در زمینه مهندسی عمران، بسیار حائز اهمیت است. آموزش و یادگیری نرم افزارهایی مثل ایتبس، سیف و ... از جمله این مهارتهاست.
شما با خواندن کتابهای آموزشی یا تهیه پکیج آموزش طراحی سازه و ساختمان، میتوانید این نرم افزارهای پرکاربرد را به صورت صفر تا 100 آموزش ببینید و برای ورود به بازار کار عمران آماده شوید. بنابراین، یادگیری نرم افزارهای مرتبط با این رشته، میتواند به شما در جذب فرصتهای شغلی کمک کند.

نداشتن سابقه و تجربه کاری در برخی رشتهها مانند مهندسی عمران، نسبت به سایر رشتهها بیشتر اهمیت دارد. به دلیل اینکه مهندسی عمران شغلی عملی و فنی است، شاغلین باید پیش از ورود به این حوزه، تجربه کاری و حرفهای در این زمینه را کسب کنند.
برای داشتن تجربه کاری و سابقه مفید در حوزه عمران، باید به فکر گذراندن دورههای آموزشی طراحی سازه بهصورت کارآموزی با مهندسین مجرب باشید. در این راه، شاید لازم باشد بدون دریافت حقوق، در کنار مهندسان خبره، به کسب مهارت و تجربه بپردازید. در این حالت است که شما میتوانید سابقه و تجربه کاری مفیدی به دست آورید که کارفرمایان از شما انتظار دارند.
به طور کلی، برای شاغلین در حوزه عمران، تجربه کاری مهمترین عامل در پیشرفت حرفهای است. بنابراین، باید در طول دوره کارآموزی و حتی در حین کار، سعی کنید به حداکثر تجربه و مهارتهای لازم برسید تا به راحتی استخدام شوید.

به طور کلی، بیکاری در رشته مهندسی عمران به دلایلی که ذکر شد ممکن است افزایش یابد. برای پیشرفت در این حوزه و به دست آوردن فرصتهای شغلی مناسب، فارغ التحصیلان باید توجه ویژهای به تواناییهای تخصصی و فردی خود داشته باشند و با نیازهای بازار کار آشنا باشند. همچنین با دریافت تجربه عملی مناسب و ارتقای تخصص و مهارتهای خود میتوانند به بهبود فرصتهای شغلی و جذب نیروی مناسب توسط کارفرمایان کمک کنند.
منبع: گروه مهندسی سبزسازه