معرفی جاذبه های گردشگری و جاهای دیدنی ورامین

مسجد جامع ورامین

مسجد جامع ورامین از قدیمی ترین بناهای تاریخی این شهر به شمار می رود که قدمت آن به دوران ایلخانی می رسد. در زمان سلطان محمد خدابنده احداث این مسجد جامع آغاز می شود و در زمان حکومت ابوسعید بهادر پسر او به پایان می رسد. اوج هنر معماری دوران ایلخانی در این مسجد به وضوح دیده می شود و به همین علت از مساجد شاخص ایران محسوب می شود. این مسجد بنایی مستطیل شکل دارد و از جمله مساجد چهار ایوانی ایران است. ورودی مسجد در ضلع شمالی واقع شده و از طریق ایوان های شرقی و غربی، به ضلع جنوبی مسجد که نمازخانه در آن واقع شده است، راه می یابد. هنر آجرکاری، کاشی کاری، گچ بری و سوزن کاری محراب این بنا از زیباترین نمونه های هنر معماری بعد از اسلام در ایران است. کتیبه های سوره جمعه در متن و در حاشیه کتیبه های کوفی از جمله کتیبه های تاریخی و باارزش این بنا محسوب می شود که دارای انواع طرح های اسلیمی و خط های عربی، کوفی و فارسی است. از این مسجد با نام مسجد جمعه ورامین نیز یاد می کنند. این اثر تاریخی که در زمان شاهرخ تیموری مرمت و بازسازی شده است در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

برج علاءالدوله

برج علاءالدوله یا برج آرامگاه علاءالدین به سیدفخرالدین حسن علاءالدوله (سلطان علاءالدین خوارزم شاه) تعلق دارد که گفته می شود در منطقه نفوذ زیادی داشته اند و بر این منطقه حکومت می کردند. این برج تاریخی در سال ۵۹۱ هجری شمسی احداث شده است. طراحی معماری این برج ترکیبی از زمان مغول، دورة آق قویوتلو و قره قزیونلو است. این برج با ارتفاع حدود ۱۷ متر در نزدیکی شمال مسجد جامع ورامین قرار دارد و از دو قسمت اصلی تشکیل شده است. قسمت اول با بدنه ای مدور به ارتفاع ۱۲ متر که بخش اصلی بنا را تشکیل می دهد و قسمت دوم که شامل گنبدی مخروطی شکل و بزرگ به ارتفاع ۵۴ متر است و روی قسمت اول قرار دارد. کتیبه ای که در محل اتصال بخش استوانه ای و بخش مخروطی برج وجود داشته، متاسفانه بخشی از آن از بین رفته است و قابل خواندن نیست، این کتیبه مربوط به اواخر قرن ۷ هجری است. این بنای تاریخی با گورهای سلطنتی شباهت دارد و جز بناهای مذهبی شمرده نمی شود. اجساد در این بناها در سرداب نگهداری می شده است. مردم ورامین این برج را متعلق به رهگذری می دانند که در اوایل قرن حاضر بعد از فوت در این محل دفن شده است.

یخچال علی آباد

یخچال علی آباد در جنوب شرقی ورامین واقع شده است و دارای طاقی هلالی شکل است. در بخش غربی و شرقی این یخچال دریچه های کوچکی وجود دارد که احتمالا یخ ها را از آنجا به درون یخچال انتقال می دادند.

یخچال حصار کوچک

یخچال حصار کوچک از دیگر یخچال های تاریخی ورامین است که از مصالحی همچون گل و خشت در زمان قاجار احداث شده است.

دشت ورامین

دشت ورامین در حاشیه کویر مرکزی ایران قرار دارد. از این دشت در گذشته به دلیل حاصلخیزی بالا، به عنوان زمین های کشاورزی استفاده می شده است. در زمان حکومت پهلوی، ورامین از مراکز مهم کشاورزی محسوب می شده است. از آنجا که در طول تاریخ به دلیل زمین های وسیع و حاصلخیز یان دشت مورد توجه بوده است، آثار تاریخی بسیاری نیز در آن یافت شده است که می توان تمدن آن را با سیلک کاشان یا شهر سوخته سیستان مقایسه کرد. تاکنون ۲۵۰ اثر تاریخی در این منطقه کشف شده است. رودخانه جاجرود از مهم ترین رودخانه های این دشت به شمار می رود.

کوه مره

کوه مره یکی از کوه های منطقه ورامین است که جز مناطق دیدنی به شمار می رود. این کوه از شرق مشرف به دریاچه نمک قم است.

تالاب بند علی خان

تالاب بند علی خان در ۳۵ کیلومتری جنوب شهرستان ورامین قرار دارد. این تالاب فصلی، در فصول گرم سال به صورت باتلاق درآمده و گاهی خشک می شود اما در پاییز و زمستان، مملو از آب شده و پرندگان مهاجر را به سوی خود جذب می کند. این تالاب زیستگاه و محل زمستان گذرانی پرندگانی همچون اردک های سرسبز، خوتکا، غازها، آبچلیک های پاسبز و پاسرخ و فیلوش است اما بیش از همه در این تالاب چنگر یافت می شود. وجود نِی که در محیط آب شیرین رشد می کند، نشان از تصفیه خود به خود آب در این تالاب دارد.

روستای قلعه بلند

روستای قلعه بلند یکی از روستای های تفریحی و زیبا بخش جوادآباد شهرستان ورامین است. این روستا دارای یک بنا بنام قلعه بلند بوده که مربوط به دوره صفوی است. و در سال ۱۳۸۱ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

قلعه ایرج

قلعه ایرج در شمال شرقی وراین به شکل مستطیل در زمان حکومت ساسانیان با ارتفاع حدود ۱۵ متر و وسعت ۲۰۰ هکتار بنا شده است. این قلعه از بزرگ ترین قلعه های تاریخی ایران و بی نظیرترین قلعه خشتی جهان محسوب می شود. قلعه ایرج در چهار جهت، چهار دروازه برای ورود و خروج دارد که دروازه اصلی آن در بخش شمال شرقی واقع شده است. مصالح به کار رفته در این بنا خشت و گل است و باتوجه به مساحت بالای آن به عنوان بزرگ ترین قلعه دفاعی خشتی ایران شهرت دارد. درون دیوارهای این قلعه راهروهایی وجود دارد که برجک های دیده بانی را به هم وصل می کرده است. در بیرون محوطه قلعه نیز سنگرهایی قرار دارد. در حال حاضر بنای این قلعه به شدت آسیب دیده و تنها حصار آن با دروازه هایش برجای مانده است. این حصار دارای ضخامتی بین ۱۷ تا ۲۲ متر و بیشترین ارتفاع آن ۱۶ متر است. نمای بیرونی حصار در چهار طرف ۱۴۶ برج و نیم دایره ای دارد که حد فاصل هر دو برج با چهار طاق نما تزئین شده که این طاق نما در بعضی قسمت ها به صورت دو طبقه است.

امامزاده یحیی

امامزاده یحیی دارای گنبد بزرگ آجری است که در بدنه اش هشت دریچه مشبک ساخته شده است. این امامزاده در جنوب شرقی ورامین قرار دارد و متشکل از چهار برج طاق نما است. در قسمت پایین دیواره صحن، گچ بری هایی وجود دارد و در پایین آن ها نیز کاشی های بزرگ و زیبایی با جلای فلزی به کار رفته است.

امامزاده شاه حسین

از امامزاده شاه حسین تنها محراب آن باقی مانده است. این امامزاده در شمال ورامین قرار دارد و سبک معماری آن شبیه به برج علاءالدین و مسجد جامع ورامین است، به همین دلیل احتمال داده می شود که قدمت این بنا به دوران مغول برسد.

امامزاده حسین رضا

امامزاده حسین رضا مربوط به دوران تیموریان است و در گلزار شهدای حسین رضا واقع شده است.

امامزاده بی بی سکینه

امامزاده بی بی سکینه مربوط به قرن هفتم یا هشتم هجری است که از گل و خشت بنا شده است. ورودی آن طاق هلالی شکلی با گچبری دارد و در کنار بنا اتاقکی وجود دارد که قبر در آن واقع شده است.

بقعه "سید فتح الله"

این بقعه به نظر اهالی و مردم محل بر مزار سید فتح الله که در زمان خود کار ارشاد مردم را در منطقه به عهده داشته و اجداد او از مکه به ری و ورامین آمده اند، قرار دارد. از اعقاب سید فتح الله بعضی به نیاک از روستاهای لاهیجان آمل رفته و در آنجا زندگی می کرده اند. ولی دقت در نصب کتیبه حاکی از آن است که این بقعه متعلق به عطااله الحسینی پدر سید فتح الله است.

پارک ملی کویر و منطقه حفاظت شده کویر

این منطقه دارای اقلیم خشک و بیابانی است و بیشتر بارندگی آن از آبان تا اردیبهشت ماه و متوسط بارندگی سالیانه در آن 150 میلیمتر است. اما حیات وحش این پارک که مورد استقبال گردشگران قرارگرفته به دلیل تنوع و غنای گونه های وحشی به عنوان پارک ملی و یا ذخیره گاه پرندگان، خزندگان و حتی دوزیستان به شمار می رود. یوزپلنگ آسیایی و ببر از گونه های شاخص این پارک محسوب می شوند. انواع و اقسام حیوانات نیز به زندگی طبیعی خود در این اکوتوریسم مشغواند و از جمله این حیوانات می توان به موش دوپا، بزمچه، عقاب طلایی، درنا، گربه شنی و مار جعفری اشاره کرد.

کاروانسرای دیرگچین

این کاروانسرا که قدمتش به دوره ساسانی و به دوره قبل از آن می رسد در جنوب ورامین واقع شده و نامهای دیگری چون دژکرد شیر، دیر اجص، قصر الجس دارد.

هر چند آنچه امروز از این بنا بر جای مانده مربوط به دوره صفویه است که به شکلی اساسی تجدید بنا شده است، در این کاروانسرا علاوه بر 140 اطاق برای مسافران، آسیاب، مسجد و ساختمانی هشت ضلعی برای اقامت خواص وجود دارد.

پل باقرآباد

این پل که در 25 کیلومتری جنوب غرب تهران در مسیر جاده تهران – ورامین بر روی یکی از شاخه های رودخانه جاجرود قرار گرفته، قدمتی در حد دوران قاجاریه دارد.

پل باقرآباد در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده و اهمیت این پل به واسطه رویداد 15 خرداد 1342 است که تعداد کثیری از مردم شهرستان ورامین در اعتراض به دستگیری امام خمینی(ره) بر روی این پل به وسیله مأموران حکومتی شاه به شهادت رسیدند.