به گزارش سرویس دانشگاه پایگاه خبری ساعدنیوز، پارافریز (Paraphrase) یا بازنویسی معنیدار به معنای بیان مجدد یک جمله، عبارت یا پاراگراف با حفظ مفهوم اصلی است، اما با استفاده از ساختار و واژگان متفاوت. در زبان فارسی این مفهوم با واژههایی مانند بازنویسی، نقل به مضمون، مشابهنویسی، سایهنویسی و خلاصهنویسی به سبک خودی معرفی میشود.
پارافریز بیش از یک ترجمه ساده و بازگو کردن همان محتوا نیست — این یک مهارت نگارشی است که نشان میدهد نویسنده متن مرجع را درک کرده، تحلیل نموده و توانسته آن را به شیوهای نو و مطابق با سبک خود بیان کند.
اگر هنگام استفاده از ایدهها یا جملات دیگران، همان متن را عیناً کپی کنید، در نگارش علمی به سرقت ادبی و علمی متهم میشوید. پارافریز کمک میکند تا:
ایده اصلی را بدون کپی مستقیم بیان کنید
از مشکلات داوری مقالات و جریمههای ناشی از سرقت جلوگیری کنید
نوشتهتان معتبرتر و حرفهایتر به نظر برسد
📌 هرچند هر دو روش به بازنویسی محتوا مربوطاند، اما تفاوت مهمی دارند:
پارافریز | خلاصهنویسی |
|---|---|
انتقال همان مفهوم با کلمات جدید | تلخیص محتوا و حذف بخشهای غیرضروری |
معمولاً طول متن مشابه مرجع | متن کوتاهتر از متن اصلی |
تمرکز بر بازنویسی دقیق | تمرکز بر انتخاب نکات کلیدی |
اگر متن را هم همزمان خلاصه کنید و هم با زبان خودتان بنویسید — هم خلاصه است و هم پارافریز.
✔ در مقالات پژوهشی برای بسط و تفسیر فرضیهها
✔ در پایاننامهها برای تحلیل منابع
✔ در ترجمهها بهویژه ترجمه تخصصی
✔ در آزمونهایی مانند IELTS بخش Writing
✔ در محتواهای وبسایتها و بلاگها برای اصلاح متون
در آزمونهایی مثل IELTS، بخشی از امتیاز بخش نوشتاری به توانایی دانشجویان در پارافریز کردن صحیح جملات و سوالات تعلق دارد.
برای پارافریز حرفهای باید:
درک کامل مفهوم متن مرجع را داشته باشید.
از کلمات هممعنی (سینونیم) و ساختارهای متفاوت استفاده کنید.
ایدهها را با ترتیب منطقی و به سبک خود بیان کنید.
اگر از عبارات تخصصی یا بخشهای خاص استفاده میکنید که بدون تغییر معنای اصلی قابل بازنویسی نیستند، آنها را در نقلقول بیاورید.
همیشه منبع اصلی را استناد/رفرنسدهی کنید تا نشان دهید کدام بخش برگرفته از نوشته دیگران است.

❌ تغییر فقط چند واژه (copy & paste masked)
❌ حفظ ساختار جمله اصلی
❌ استفاده نادرست از واژگان تخصصی بدون درک مفهوم
❌ عدم ذکر منبع حتی پس از پارافریز
❌ پارافریز ناقص یا گیجکننده
اگر پارافریز به خوبی انجام نشود، حتی با وجود رفرنسدهی، ممکن است باز هم سرقت علمی تشخیص داده شود.
به ظاهر، پارافریز ساده است؛ اما در بسیاری از متون علمی پیچیده، انجام چندمرحله بازنویسی لازم است. در این موارد یا به مهارت تخصصی در زبان مقصد نیاز دارید، یا ممکن است کار را به ویراستاران و متخصصان حرفهای بسپارید.
پارافریز مقاله، بیش از یک بازنویسی ساده است؛ این مهارت نشاندهندهٔ درک عمیق، توان تحلیلی و تسلط نویسنده بر موضوع است. با استفاده از پارافریز صحیح میتوانید:
✔ از سرقت ادبی جلوگیری کنید
✔ نوشتۀ خود را حرفهایتر کنید
✔ خواننده را بهتر با ایدهها آشنا سازید
✔ کیفیت علمی مقالات و متون خود را ارتقا دهید