به گزارش سرویس دانشگاه پایگاه خبری ساعدنیوز، نگارش یک مقاله علمی قدرتمند، تنها نیمی از مسیر موفقیت است. نیمه دوم و سرنوشتساز، رعایت اصول اخلاقی و استانداردهای حرفهای در زمان ارسال اثر به مجلات است. بسیاری از پژوهشگران با وجود محتوای علمی غنی، به دلیل عدم آگاهی از خط قرمزهای نشر بینالمللی، با رد مقاله یا حتی جریمههای سنگین مواجه میشوند. در این مطلب، به بررسی دو گام کلیدی پیش از ارسال مقاله و تحلیل رفتارهای غیراخلاقی پژوهشی میپردازیم.
هر مجله علمی، دستورالعمل خاصی برای چیدمان مطالب دارد. پیش از هر چیز، باید مقاله را طبق الگوی درخواستی مجله مرتب کنید. برای مثال، برخی نشانیهای سازمانی، چکیده، نمودارها و جداول را در صفحات کاملاً مجزا طلب میکنند. نادیده گرفتن این موارد، در همان مرحله اول باعث بازگشت مقاله به نویسنده میشود.
نقض اخلاق پژوهشی میتواند اعتبار علمی یک نویسنده را برای همیشه خدشهدار کند. مهمترین مصادیق رفتارهای غیراخلاقی عبارتند از:
فرستادن یک مطلب به طور همزمان برای دو یا چند مجله، اشتباهی استراتژیک است. از آنجا که مجلات همرشته اغلب از داوران مشترک استفاده میکنند، احتمال لو رفتن این موضوع بسیار زیاد است. در صورت تشخیص این تخلف، فرآیند داوری بلافاصله متوقف شده و مقاله در هر دو مجله رد خواهد شد.
ارسال مقالهای که قبلاً چاپ شده (حتی با تغییرات اندک) غیرقانونی است. اگر قصد دارید نسخه کامل شده یک مقاله کنفرانسی یا ترجمه مقاله فارسی خود را به مجلهای دیگر بفرستید، حتماً باید سردبیر را در جریان بگذارید و به اثر قبلی ارجاع دهید.
استفاده از ایدهها، یافتهها یا حتی جملات دیگران بدون ذکر منبع، سرقت ادبی محسوب میشود. جالب است بدانید که استفاده مجدد از نوشتههای قبلی خودتان بدون ارجاعدهی نیز "سرقت از خود" نامیده شده و از نظر اخلاقی مردود است.
هرگونه گزارش نتایجی که واقعاً در آزمایشگاه یا میدان تحقیق به دست نیامدهاند (دادهسازی) یا تغییر نتایج واقعی برای رسیدن به یک نتیجه خاص (تحریف)، بزرگترین گناه در دنیای علم محسوب میشود.
یکی از موارد حساس، نادیده گرفتن حقوق افرادی است که در تحقیق نقش داشتهاند. طبق استانداردهای جهانی، هر کسی که در یکی از موارد زیر نقش داشته باشد، باید نامش در فهرست نویسندگان بیاید:
طراحی پژوهش و تجزیه و تحلیل دادهها.
نگارش پیشنویس یا بازبینی منتقدانه محتوا.
تأیید نهایی نسخه ارسالی برای چاپ.
نکته مهم: افرادی که کمکهای جزئی داشتهاند باید در بخش سپاسگزاری ذکر شوند، نه در فهرست نویسندگان اصلی.
پذیرش در مجلات معتبر تنها به کیفیت علمی وابسته نیست، بلکه به صداقت و امانتداری پژوهشگر نیز بستگی دارد. با پرهیز از ارسال موازی، اجتناب از سرقت ادبی و دقت در تعیین نویسندگان واقعی، میتوانید مسیر پیشرفت علمی خود را هموار کنید. همیشه به یاد داشته باشید که شفافیت با سردبیر مجله، بهترین سیاست برای موفقیت است.
