کیانیت سنگی از سیلیکات آلومینیوم است که به نامهای سیانیت Cyanite , دیستن Disthene و راتیسیت Rhaeticite نامگذاری شده است .نام آن از کلمه یونانی کانوس یا کیانوس در معنای آبی پررنگ (آبی جیغ) برگرفته از رنگ این سنگ است .علاوه بر رنگ آبی این سنگ می تواند بیرنگ , سفید , خاکستری , سبز , نارنجی و زرد نیز باشد .
معمولا به رنگ های آبی کم رنگ، نیلی، سبز،سیاه و سفید یافت می شود؛ هرچند گاهی اوقات ممکن است این سنگ به رنگ های نارنجی، خاکستری، صورتی و زرد نیز دیده شود.
منشا نام کیانیت
نام سنگ کیانیت از یک واژه یونانی به معنای آبی پر رنگ گرفته شده است. رنگ در سنگ کیانیت ممکن است به طور یکنواخت پخش نشده باشد و امکان اینکه طیفی از رنگ روشن به تیره را در این سنگ ببینید زیاد است . این سنگ شکل ترکیب یافته دو ماده آندالوسیت و سیلیمانیت می باشد .سنگ های ترکیبی معمولا دارای ترکیب شیمیایی یکسان ولی ساختار های کریستالی متفاوتی خواهند بود. برای مثال ساختار کریستالی این سنگ تری کلینیک بوده در حالیکه آندالوسیت و سیلیمانیت هردو ساختار قایم الزاویه دارند.
اکثر سنگها دارای خاصیت ناهمگونی در ساختار میباشند اما این ناهمگونی در سنگ کیانیت بسیار زیاد دیده می شود .وقتی این سنگ را موازی با محور طولی آن برش می زنیم ,سختی آن بین 4.5 تا 5 می باشد در حالی که در صورت برش سنگ در محور عرض , سختی آن متغیر و حدود 6-7 میباشد .
کیانیت در کجا یافت میشود؟
کیانیت یک کانی معدنی است که عمدتا در سنگهای دگرگونی یافت می شود. بیشتر اوقات از فشار زیاد دگرسانی کانی های رسی در طی دگرگونی سنگهای رسوبی تشکیل می شود. در رگه های شیست ها و گنیس های مناطق دگرگون شده و کمتر در کوارتزیت یا اکلوژیت (در لوله های کیمبرلیتی) یافت می شود.نمود بلوری معمول کیانیت به صورت یک کریستال تیغه ای ، دراز و کشیده و ستونی است ، اگرچه گاهی اوقات به عنوان توده های شعاعی از کریستال ها رخ می دهند. همچنین می تواند در سنگهای آذرین مانند گرانیت رخ دهد. كيانيت اغلب با ساير كانی های دگرگوني مانند گارنت ، استاروليت، میکا، کوارتز و كورندوم همراه است.آفریقای جنوبی ، ایالات متحده ، فرانسه و هند تولید کننده های برتر کیانیت هستند. در شیست های سنت گوتارد در کوههای تایرول سوئیس سالهاست که منبع کریستالهای بسیار خوب کیانیت مرتبط با استاروليت یافت می شوند. در ماچاکوس شهری در استان شرقی واقع در کشور کنیا کانیت بی رنگ بسیار غیرمعمول و برخی کریستال های بزرگ آبی با نوارهای سبز یافت میشود.
انواع رنگهای کیانیت
کیانیت می تواند بی رنگ ، سبز ، سیاه و به ندرت ارغوانی باشد. بعضی از کیانیت ها دارای چندرنگ نمایی بی رنگ تا آبی کمرنگ تا آبی هستند (وقتی از جهات مختلف مشاهده می شوند ، رنگهای مختلفی دارند). اکثر کیانیت های با کیفیت گوهری با رنگ آبی است. سنگ های آبی کیانیت را می توان در یک رنگ مداوم بین آبی روشن و تیره یافت. محبوب ترین کیانیت های گوهری پاک و شفاف با رنگ سفایر آبی عمیق هستند. کیانیت آبی شفاف با شدت رنگ پایین تر ممکن است شبیه توپاز آبی یا آکوامارین باشد.
خواص سنگ کیانیت
- از آنجایی که این سنگ آرامش را برای بدن به همراه می آورد، سنگ بسیار مناسبی برای مدیتیشن و ریلکسیشن است.
- این سنگ با چاکرای پنجم یا گلو در ارتباط بوده و به همین دلیل تاثیرات بسیار خوبی روی بیماری های حلق و گلو دارد.
- به همراه داشتن این سنگ باعث می شود که قدرت سخنوری فرد تقویت شده و منظور خود را راحت تر منتقل کند.
- به یادگیری زبان جدید نیز کمک می کند.
- باعث تقویت قدرت خلاقیت می شود.
- این سنگ در تقویت مهارت های اجتماعی بسیار موثر است؛ به گونه ای که همراه داشتن این سنگ در محیط کار باعث به وجود آمدن ارتباطات خوب و سازنده شده و با از بین بردن اختلاف نظرها، حس همکاری و همدلی و وحدت بین همکاران را بیشتر می کند.
- اگر می خواهید خواب راحتی داشته باشید، به همراه داشتن سنگ کیانیت گزینه بسیار مناسبی است.
- یکی دیگر از خواص منحصربه فرد کیانیت، ایجاد تعادل در چاکرای چشم سوم است که باعث وسیع تر شدن دید فرد نسبت به زندگی شده و سطح درک او را افزایش می دهد.
- سنگی بسیار مناسب برای کنترل خشم و ناامیدی است.
نگهداری از سنگ کیانیت
کیانیت سنگ بادوامی است اما در مقایسه با بعضی از سنگ ها از شکنندگی بیشتری برخوردار است. این سنگ مثل سنگ توپاز و الماس، ممکن است با کوچکترین ضربه بشکند. برای تمیز کردن آن از آب و صابون و پارچه ای نرم استفاده کرده و به هیچ عنوان از مواد سفیدکننده و اسیدی استفاده نکنید. بعد از شستشوی سنگ حتما آن را به طور کامل خشک کنید به گونه ای که تمام آثار صابون از روی آن پاک شود.
اگر می خواهید این سنگ را در کنار سایر جواهرات نگهداری کنید، بهتر است آن را در پارچه ای نرم بپیچید تا با دیگر جواهرات برخورد نکرده و خراشیده نشود.
رنگ کیانیت
کیانیت عموما در تن های متفاوت آبی ظاهر می شود ولی به ندرت رنگ های سفید , خاکستری , سبز , زرد ,نارنجی و نمونه بدون رنگ آن را نیز که نادرترین گونه است را هم می توانیم ببینیم (نادر بودن آن دلیل بر ارزش مندی آن نمی باشد ) .رنگ محبوب و مورد استقبال این سنگ آبی است که البته معمولا رنگ ها در این سنگ به صورت ناهمگون پخش می شوند .این پخش ناهمگون در اغلب سنگ ها دیده می شوند .رگه های موجود در این سنگ میتوانند به رنگ سفید و یا در رنگهای دیگر ظاهر بشوند
شفافیت و درخشش سنگ کیانیت
سنگ کیانیت می تواند شفاف و نیمه شفاف باشند که معمولا نوع شفاف آن بیشتر مورد پسند عموم قرار می گیرد .تقریبا تمام سنگ های کیانیت به خاطر پخش رنگ شان , ایجاد خطای دید می کنند .سنگ های کیانیت بالای 2 قیراط از جمله سنگ های بسیار نادر به شمار می روند .بهترین زمان برای دیدن این سنگ , در نور روز است .این سنگ از نظر درخشش حالت شیشه ای تا مرواریدفام دارد که در صورت پولیش و یا برش خود ر ا نشان می دهند .
شکل ظاهری و برش کیانیت
کیانیت های شفاف دارای برش چندوجهی و نمونه های نیمه شفاف دارای برش منحنی هستند.نوعی از کیانیت به نام چشم گربه وجود دارد که به صورت منحنی برش داده می شود .از آنجاییکه سختی این سنگ بسته به جهت برش فرق می کند در نتیجه , جهت برش می بایست مورد توجه قرار گیرد .رایج ترین اشکال این سنگ , بیضی و گلابی شکل هستند . اشکال دیگری نیز نظیر گرد , قلب و … در برش وجود دارند که در صورت انجام چنین برش هایی اجرت بیشتری به اثر تعلق خواهد گرفت.
کاربرد کیانیت در جواهرآلات
كیانیت با كیفیت بالا و رنگی زیبا را می توان در به صورت کابوشن برش داد. از این سنگ اغلب در انگشترها، گوشواره ها ، آویزها و جواهرات دیگر استفاده می شود. از کیانیت برای تهیه مهره نیز استفاده می شود. این مهره ها اغلب هندسه مسطح دارند زیرا این ماده معدنی به طور معمول در تیغه های نازک رخ می دهد. کیانیت سنگی چالش برانگیز برای تراش است زیرا دارای دو سختی کاملاً متفاوت است. بلورهای کیانیت معمولاً تیغهای باریک و باریک هستند. آنها دارای سختی در حدود 4.5 به موازات طول خود ، اما سختی 6.5 تا 7.0 در عرض تیغه دارند. برای کار بر روی این سنگ ها به تراشکار ماهر نیاز است.