کوردیلین با نام علمی Cordyline terminalis از خانواده Asparagaceae با برگ های خوشرنگ و زیبایی که دارد یکی از گیاهان آپارتمانی پرطرفدار می باشد.این گیاه بومی جنوب شرقی آسیا، گینه نو و شمال شرقی استرالیا است.روستاییان مناطقی که این گیاه بومی آن جاست از برگه های کردیلین برای ساختن خانه و یا نگهداری مواد غذایی استفاده می کنند و معتقد هستند برگ های این گیاه خوش شانسی می آورد.گیاهان کوردیلین و دراسنا از نظر ظاهری گاهی بسیار شبیه هم هستند.هر دو به یک خانواده گیاهی یعنی Asparagaceae تعلق دارند، اما در دو زیر خانواده مختلف قرار می گیرند.کردیلین در زیر خانواده Lomandroideae و دراسنا در زیر خانواده Nolinoideae قرار دارند.کردیلین از گروه گیاهان همیشه سبز است و دارای برگهای درشت نیزه ای به رنگ سبز تیره و براق می باشد که حاشیه آن قرمز و متمایل به ارغوانی است.البته معمولا برگهای پایینی سبز و برگهای بالایی رو به قرمز هستند. دمبرگها بلند به رنگهای سبز تیره قرمز مایل به کرمی اند.
گیاه کوردیلین ترمینالیس در شرایط مناسب می تواند تا ارتفاع 4 متر رشد کند و این مقدار در گلدان حدودا به یک متر می رسد. گل کوردیلین استرالیس به رنگ زرد و قرمز هستند که میوه های قرمز با مصرف خوراکی و کاربردی می دهند. این گیاه مخصوص نواحی گرم و مرطوب بوده و در آپارتمان نیز باید رطوبت نسبی هوا زیاد باشد تا خوب رشد کند.
شیوه نگهداری گیاه کردیلین
گیاه کوردیلین دارای 15 گونه متفاوت است، این گیاه از دسته گیاهان همیشه سبز است که دارای برگ های بسیار زیبایی است. کوردیلین دارای برگ هایی نیزه ای شکل و سبز تیره است که حاشیه ای قرمزرنگ برگ ها را احاطه کرده است. نگهداری کوردیلین در آپارتمان شرایط ویژه خود را می طلبد، بنابراین اگر از دسته کسانی هستید که وقت کافی برای رسیدگی به گیاه خود را ندارید، توصیه می کنیم برای نگهداری گیاه در خانه از نمونه های دیگر استفاده کنید نه کوردیلین!
نور مناسب برای گیاه کردیلین
بهتر است در محیط نیم سایه قرار بگیرد و باید توجه داشته باشید که نور مستقیم باعث سوختگی برگ گیاه میشود.کردیلین به نور کافی اما غیرمستقیم خورشید نیاز دارد. نور مستقیم خورشید برای کردیلینی که به عنوان گیاه آپارتمانی نگهداری می شود می تواند مضر باشد و باعث سوختگی برگ گیاه میشود.البته، رنگ برگها هم در این زمینه تعیین کننده هستند. کردیلین با برگهای سبزرنگ، در صورت دریافت نور مستقیم خورشید به خوبی رشد می کند. در حالی که سایر انواع کردیلین نور غیرمستقیم و یا فیلتر شده خورشید را ترجیح می دهند.
آبیاری گیاه کردیلین
هرگز نگذارید کردیلین خشک شود و تشنگی بکشد. خاک آن را همیشه مرطوب نگه دارید و اگر خیلی باران نمی بارد، خودتان او را آبیاری کنید. به دلیل نیاز او به آب، باید خاک کردیلین زه کشی کاملا مناسبی داشته باشد.مهم ترین نکته ای که باید در آبیاری کردیلین (و تقریبا همه گیاهان دیگر) به خاطر بسپارید این است که گیاه را در شرایط غرقابی قرار ندهید؛ چون به سرعت باعث از بین رفتن ریشه می شود.
رطوبت و دمای مناسب برای گیاه کردیلین
کردیلین در دمای بالای 15 درجه سانتی گراد به خوبی رشد کرده و محیطی با رطوبت بالا را ترجیح می دهد. گیاه را در نزدیکی دستگاه های سرمایشی و یا پنجره قرار ندهید. بخصوص اگر دمای هوای خروجی از آنها زیر 15 درجه است.فراموش نکنید که کردیلین گیاهی جنگلی است، پس اگر گیاه دچار ریزش برگ ها شد، دما و رطوبت محیط را بالا ببرید.بهترین دما برای گیاه کردلین بین 18 تا 21 درجه میباشد و اگر دما بالاتر باشد باید حتما گیاه را غبارپاشی کنید.
خاک مناسب و کوددهی گیاه کردیلین
کردیلین به خاک غنی، باکیفیت و دارای زه کشی مناسب نیاز دارد. برای او از خاک گلدان با اسیدیته ی 6 تا 6.5 استفاده کنید. اگر در فصول گرم سال گلدان کردیلین را به خارج از خانه منتقل می کنید، مطمئن شوید که زه کشی خاک به خوبی صورت بگیرد.براین گیاه می تواند در بهار کود ملایمی دریافت کند. برای این منظور، کود گلوله ای با رهایش آرام انتخاب کنید. در طول فصول رشد، می توانید هفته ای یکبار با اضافه کردن کود مایع 20-20-20 با نصف قدرت توصیه شده گیاه را تقویت کنید. در طول زمستان هیچ نوع کودی به گیاه ندهید.
تعویض گلدان گیاه کردیلین
هر چند وقت یکبار ریشه های گیاه را بررسی کنید اگر از منافذ زیر گلدان بیرون می آیند گلدان را تعویض و گلدان بزرگتری را استفاده کنید که معمولا هر دو سال یکبار این مسئله اتفاق می افتد و نیاز به تعویض گلدان گیاه خواهد شد.
هرس کوردیلین
کوردیلین بعد از بالغ شدن برگهای موجود در قسمت پایین ساقه را از دست می دهد و پس از مدتی ظاهر گیاه ناخوشایند می شود در این صورت می توان ساقه را از بالای محل برگهایی که ریخته قطع کرد پس از مدتی بر روی ساقه برگ های جدید رشد می کند.
تمیز کردن برگ های کوردیلین
شما می توانید جهت تمیز کردن برگ ها، از آب بدون کلر و اسفنج استفاده کنید و در صورت لزوم در ماه یکبار ، از براق کننده های شیمیایی استفاده کنید. بهتر است قبل از استفاده از براق کننده های شیمیایی یا گیاهی، از محلول رقیق شیر و آب استفاده کنید و با اسپری کردن برروی برگ ها و پاک کردن با دستمال نرم، علاوه بر استفاده از مزایای مفید شیر برای گیاهان، از خاصیت پاک کنندگی آن نیز استفاده کنید.
روش تکثیر گل کوردیلین
تکثیر گیاه کردیلین با روش های مختلفی امکان پذیر است که در ادامه معرفی میکنیم.
تکثیر کوردیلین از طریق پاجوش
گیاه کوردیلین به علت داشتن ریزوم پاجوش تولید می کند که می توان این پاجوش ها را از گیاه مادری جدا کرد و به شکل مستقیم و مستقل درون گلدان کاشت.در هر موقعی از سال میتوان جداسازی پاجوش ها را انجام داد اما برای گرفتن بهترین نتیجه ،بهتر است در اواخر فصل زمستان یا اوایل بهار این کار را انجام داد. برای جدا کردن پاجوش ها گیاه را از گلدان خارج کنید. به کمک یک چاقو ی تیز و تمیز پاجوش ها را از گیاه مادری جدا کنید به صورتی که هر قسمت شامل تعدادی برگ و ریشه هایی سالم باشد. سپس هر کدام از پاجوش ها را داخل گلدانی جدید بکارید.
قلمه زدن کوردیلین
از دیگر روش های تکثیر گل کوردیلین قلمه زدن ساقه است.به این صورت که از همه ی قسمت های ساقه می توان قلمه تهیه کرد. برش اول را می توان از زیر ناحیه رویش برگ (ناحیه گره) انجام داد.اگر قلمه را از قسمت نوک ساقه تهیه میکنیم که دارای برگ هم هست طول 10 الی 15 سانتیمتر مناسب است اما اگر از میانه های ساقه آن ها را تهیه کنیم، طول 5 الی 7 سانتی مناسب است.قلمه هایی که از قسمت میانی ساقه تهیه شده اند را می توان به شکل افقی یا عمودی داخل خاک کاشت. اگر قلمه ها را به صورت عمودی میکارید باید نیمی از آن داخل خاک قرار داشته باشد.
اگر قلمه ها را به صورت افقی میکارید باز هم باید نیمی از ان بیرون از خاک قرار بگیرد. توجه کنید که در زمان کاشت حداقل یکی از جوانه های کوچک موجود روی ساقه به سمت بالا قرار بگیرد. قلمه ها را عمیق بکارید هر مقدار بیشتری از ساقه خارج از بستر کاشت قرار داشته باشد ،ساقه گیاهتان در آینده بلندتر خواهد بود.
قسمت از ساقه که برگ ندارد و خارج از سطح خاک قرار میگیرد تنه یا ساقه اصلی گیاه آینده شما است بنابراین با کاشت عمیق قلمه ها در واقع گیاهی کوتاه قامت تر در آینده خواهید داشت که از نظر ظاهری پرپشت تر و قوی تر به نظر می رسد.قلمه ها را باید در بستری سبک که زهکش مناسبی دارد و رطوبت را به خوبی در خود نگه می دارد ،کاشت. وجود رطوبت به خصوص برای قلمه هایی که برگ دارند ضروری است وگرنه از آب موجود در ساقه استفاده کرده و در نهایت موجب خشکیدن آن میشوند.
بعد از قراردادن قلمه ها در بستر کاشت گلدان را در مکانی گرم ، مرطوب و با نور ملایم (به دور از نور مستقیم آفتاب) قرار دهید. برای حفظ رطوبت میتوانید روی گلدان ها را با پلاستیکی شفاف بپوشانید تا شرایط گلخانه ای برای رشد بهتر گیاه فراهم شود.
با قرار دادن قلمه های کردلین در آب نتیجه دلخواهتان را کسب نخواهید کرد. چرا که قلمه های این گیاه برای ریشه زایی مناسب به تهویه و وجود اکسیژن در بستر ریشه زایی نیاز دارند هر چند که ممکن است در آب گیاه ریشه بدهد اما در مقایسه با بستر کاشت تعداد آنها اندک و همچنین کیفیت رشد آن ها مناسب نخواهند بود قلمه هایی که در آب ریشه دار می شوند بعد از انتقال به بستر از رشد خوبی برخوردار نخواهند بود.
تکثیر کوردیلین از طریق بذر
از بذر هم می توان برای تکثیر گیاه کوردیلین استفاده کرد. زمان مناسب انجام این کار از اواخر تابستان تا زمستان است. بذرها بر روی بستری با بافت سبک و زهکشی مناسب مانند مخلوط پیت موس و پرلایت قرار دهید.روی آن ها را به ارتفاع نیم سانتیمتر پیت بریزید. بستر کشت را در دمای حدود 21 درجه سانتی گراد قرار داده و آن را مرطوب نگه دارید. برای حفط بهتر رطوبت گیاه میتوانید روی بستر را با پلاستیکی شفاف بپوشانید. زمانی که ارتفاع گیاهان جوان به 8 سانتیمتر رسید می توانید آن ها را به گلدان های جداگانه و مستقل منتقل کنید.
آفات و بیماری های گیاه کردیلین
کردیلین علی رغم زیبایی خود، زمینه ساز ابتلا به آفات و مشکلاتی خواهند شدرایج ترین این آفات، شپشک آردی، تخم عنکبوت و انواع دیگر شپشک هستند.گاهی هم ممکن است بیماری های قارچی، پوسیدگی باکتریایی گیاه و یا فاسد شدن ریشه در این گیاه دیده شود.در صورت ابتلای گیاه به آفات، می توانید به راحتی با کمک محلول آب و صابون مشکل را حل کنید. مخلوط آب و الکل هم می تواند مفید باشد.مخلوط را به تمامی بخشهای گیاه اسپری کنید. اگر درگیر شدن برگی به وضوح مشخص بود، می توانید آن را به صورت جداگانه شست و شو دهید. در کل فراموش نکنید که گیاه بیمار را از سایر گیاهان دور کنید.
یک مشکل رایج برای کردیلین، قهوه ای شدن نوک و لبه برگهاست. این عارضه ممکن است در اثر عوامل مختلف مانند آبیاری بیش از حد، سوختگی در اثر زیادی کودهای شیمیایی، خشک شدن ریشه و یا خشکی بیش از حد هوا اتفاق بیفتد.یکی از رایج ترین علل این مشکل، نوع آب است. آب سنگین معمولا باعث ایجاد مشکل در کردیلین می شود.به آبی سنگین گفته می شود که دارای مقادیر زیاد نمک، کلر و فلوئور است. همه این مواد می توانند با تجمع در خاک گیاه باعث سوختگی و در نتیجه قهوه ای شدن نوک برگها شوند. راه مقابله، استفاده از آب تصفیه شده است.اگر سیستم تصفیه آب ندارید، می توانید آب معمولی را برای یک شب در ظرفی در باز بریزید و اجازه دهید تا صبح باقی بماند. این کار به خارج شدن کلر موجود در آب کمک می کند.