به گزارش سایت خبری ساعد نیوز به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، در بیستم ژانویه، رئیس جمهور منتخب ایالات متحده آمریکا به همراه معاون رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا با ادای سوگند، بر کرسی ریاست جمهوری کاخ سفید تکیه می زند، البته کارشناسان معتقدند این اتفاق در صورتی که ترامپ بازی در نیاورد می افتد!
بایدن همواره بر اهمیت توافق هسته ای تاکید دارد و خروج ترامپ را از برجام صراحتا محکوم می کند. بی تردید تاثیرپذیری دموکرات ها همانند دولت اوباما از رژیم صهیونیستی در آمریکا قابل قیاس با ترامپ نیست، هر چند آمریکا در همه دولت های خود سیاست ثابتی دارد، اما کیفیت روابط در دولت های مختلف، متفاوت است.
ایالات متحده ۱۸ اردیبهشت سال ۱۳۹۷ رسماً از برجام خارج شد؛ طرح جامع اقدام مشترک که به طور غیررسمی با عناوین معاهده ایران یا توافق هسته ای ایران شناخته می شود، توافقنامه ای بین المللی در مورد برنامه هسته ای ایران است که در ژوئیه ۲۰۱۵ بین ایران، گروه ۵+۱ (پنج عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد - چین، فرانسه، روسیه، انگلیس، ایالات متحده- + آلمان) و اتحادیه اروپا به تصویب رسید.
حال که بایدن رئیس جمهور منتخب مردم آمریکا شده است، زمزمه های برگشت این کشور به برجام بیش از پیش به گوش می رسد و در این میان برگشت به برجام بدون هیچ گونه پیش شرط یا تغییر در آن، مهم ترین شرط ایران برای بازگشت به برجام است.
محمود واعظی رئیس دفتر رئیس جمهور در حاشیه جلسه هیئت دولت ۵ آذر در جمع خبرنگاران در پاسخ به این پرسش که با توجه به سابقه رفتار های دولت آمریکا نسبت به ایران، ارزیابی وی از تشکیل دولت جدید در این کشور چیست، گفت: امروز آنچه مطرح است، نه در ایران بلکه در بسیاری از کشور های جهان حتی کشور های موتلف آمریکا این است که کسی که چهار سال رئیس جمهور آمریکا بود به سیاست آشنایی نداشت، لحظه ای تصمیم می گرفت و در نظم بین المللی و روابط میان کشور ها مشکلاتی به وجود می آورد که از جمله آن در خاورمیانه و به ویژه فشار های شدیدی که در سه سال گذشته بر ملت ایران آورده، حالا رفته است و طبیعی است که ما هم از شکست و رفتن او استقبال کرده ایم.
![تصویر](https://saednews.com/storage/media-center/images/ac-image-Lx1608968096bC.jpeg)
او همچنین در ادامه اضافه کرد: اینکه ما به دولت بعدی آمریکا خوشبین باشیم، خیر؛ ما به هیچ دولتی خوشبین نیستیم مگر اینکه ببینیم در عمل چه می کنند، بنابراین اظهار نظر درباره اینکه ما به دولت بعدی آمریکا خوشبین هستیم اصلأ در دولت مطرح نیست، اما اینکه خودشان در مبارزات انتخاباتی اعلام کردند و ادبیات و لحن شان نسبت به ترامپ متفاوت است و سیاست دیگری را اتخاذ می کنند، این را آنان گفته اند وگرنه هیچ کسی نه تماس گرفته و نه مذاکره ای آغاز شده است.
آمریکا با محقق کردن چه شروطی از سوی ایران، می تواند به برجام برگردد؟
مجید تخت روانچی، نماینده دائم ایران در سازمان ملل اخیرا در گفت وگو با بخش جهانی بی بی سی گفت که در صورت پیروزی جو بایدن در انتخابات ریاست جمهوری و تمایل این کشور برای بازگشت به برجام، جمهوری اسلامی شرایط خاصی را برای اجرای کامل تعهداتش خواهد داشت؛ اولین شرط ایران این است که دولت جدید آمریکا تعهد کند نقض برجام - توافق اتمی ایران و قدرت ها - تکرار نخواهد شد و شرط دوم رسیدگی به خساراتی است که ایران از نظر مالی و رنج انسانی به خاطر تحریم ها متحمل شده است. تخت روانچی همچنین گفت اگر آمریکا با محقق کردن این شروط قول بازگشت به اجرای کامل برجام را بدهد ایران هم دوباره آماده اجرای کامل توافق هسته ای خواهد بود.
بنابراین یکی از شروط اصلی ایران برای بازگشت آمریکا به برجام، برداشته شدن کامل تمام تحریم ها بر اساس برجام است. برخی اندیشکده های آمریکایی این پیشنهاد را مطرح کرده اند که آمریکا برای برگشت به برجام برخی از تحریم ها را به صورت محدود برمی دارد و انجام این کار را به صورت کامل منوط به آغاز گفت وگو های فراگیر بین ایران و آمریکا بر سر مسائلی همچون بحث های موشکی و هسته ای می کند، بر این اساس، واشنگتن می تواند محدودیت خرید نفت را تا سقف یک میلیون بشکه برای ایران تمدید و در برخی از امور بشر دوستانه، همچون خرید غذا و دارو تسهیلاتی را برای استفاده از ذخایر ایران در سایر کشور ها همچون کره جنوبی و عراق فراهم کند.
عباس عراقچی، معاون سیاسی وزیر خارجه در گفت وگویی می گوید: اگر آمریکا برگردد، تمامی تحریم هایی که گذاشته اند، باید برداشته شود، یعنی این نه شرط برجام و بلکه خود برجام است. حضور واشنگتن در برجام یعنی برداشتن همه تحریم هایی که به دلیل موضوع هسته ای به مردم ایران تحمیل کردند. بنابراین، به طور طبیعی باید این اتفاق بیفتد که البته چالش های دیگری هم هست که باید درباره آن ها صحبت کنیم و شرایط بازگشت آمریکا به برجام را به گونه ای که منافع مردم ایران تأمین شود، فراهم کنیم.
![تصویر](https://saednews.com/storage/media-center/images/ac-image-ba1608968123Eh.jpeg)
بحث جبران خسارت هایی که در جریان تحریم های بی رحمانه آمریکا به ایران اعمال شده، موضوع دیگری است که مقامات کشورمان بار ها بر آن تاکید کردند، این خسارات شامل چندین بخش می شود. بخشی از آن مربوط به درآمد هایی است که به دلیل تحریم های واشنگتن در حوزه نفت و گاز از دست رفته است. برآورد روشنی در خصوص این خسارات وجود ندارد، اما برخی برآورد ها حاکی است که در دو سال گذشته نزدیک به ۲۵۰ میلیارد دلار به ایران خسارت وارد شده است. علاوه بر خسارات مادی ضربات شدیدی به سلامت روانی جامعه ایرانی وارد شده است.
برای مثال تحریم های یکجانبه دارویی سبب شده تا نه تنها بیماران ایرانی نتوانند از امکان درمان به موقع بهره مند شوند، بلکه برخی از آنان به دلیل این محدودیت ها جان باختند. از سوی دیگر آمریکایی ها جلوی بهره مندی ایران از وام ۵ میلیارد دلاری از صندوق بین المللی پول در جریان بحران کرونا را گرفته اند. در این میان برخی از مقامات سیاست خارجی کشورمان نیز به این مسئله اشاره کرده اند. به عنوان مثال سعید خطیب زاده سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان گفت که لیست خسارت های آمریکا به ایران و مواردی که واشنگتن باید درباره آن ها پاسخگو باشد محفوظ است، آمریکا چاره ای جز احترام و بازگشت به مسیر قانون مداری ندارد. واشنگتن در موضع شرط گذاری برای ایران نیست، آن ها میلیارد ها دلار به ملت ایران خسارت زدند.
واعظی رئیس دفتر رئیس جمهوری هم ۵ آذر در پاسخ به پرسشی درباره شروط ایران برای بازگشت آمریکا به برجام گفت که ما نمی خواهیم بشینیم و بند به بند راجع به برجام صحبت کنیم، اگر آنان به آنچه در ۲۰ ژانویه ۲۰۱۷ بوده بازگردند ما هم آمادگی داریم که به آن روز برگردیم. پس ما نباید در این مسئله به گونه ای رفتار کنیم که گویی یک سلسله مذاکرات تازه درباره برجام قرار است انجام شود. این مذاکرات انجام شده و به چارچوب مشخص رسیده است. مهم ترین شرط ما این است که آمریکا به تعهدات خود در برجام بازگردد و آنچه تعهدات کشور ها در برجام است، محترم شمرده شود. هم برای ایران و هم برای سایر کشورها.
دزد پر رو یقه صاحبخانه را می چسبد! / وقتی اروپا زبان آمریکا می شود
در این بین که آمریکایی ها یک جانبه از برجام خارج شدند و با فشار حداکثری بر ایران از هرکاری که در توانشان بود، برای اعمال تحریم های ظالمانه و فشار بر ایران اجحاف نکردند، صحبت هایی از گذاشتن شروط جدید برای بازگشت آمریکا به برجام مطرح می شود. آنتونی بلینکن مشاور سیاست خارجی جو بایدن نامزد دموکرات ها در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا گفته در صورت بازگشت ایران به تعهدات خود در توافق هسته ای دولت بایدن در صورت پیروزی در انتخابات به این توافق بازمی گردد، ما می توانیم با متحدان خود این توافق را تقویت و طولانی تر کنیم.
ماه گذشته حزب دموکرات آمریکا سیاست های خود را در قالب سندی ۸۰ صفحه ای منتشر کرد. در بخش مرتبط با ایران با اشاره به مسئله برجام آمده است: «ما معتقدیم برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) بهترین روش برای قطع تمامی مسیر های حرکت ایران به سمت سلاح هسته ای، به نحو قابل راستی آزمایی است. خروج یک جانبه آمریکا از برجام ما را از متحدانمان جدا و راه را برای از سرگیری حرکت ایران به سمت قابلیت ساخت سلاح هسته ای باز کرد. به همین دلیل است که بازگشت به پایبندی دوجانبه به این توافق تا این حد اضطراری است.» در این سند تاکید شده است که باید به رغم دائمی کردن محدودیت های هسته ای ایران، خسارت محض برجام به دیگر مولفه های قدرت ایران از جمله توان موشکی و قدرت منطقه ای تعمیم داده شود.
ابوالفضل ظهره وند در مورد شروط ایران برای بازگشت آمریکا به برجام، گفت که با توجه به اظهارات بایدن، بازگشت آمریکا به برجام قطعی است، در حقیقت به جای اینکه ما به عنوان طرفی که خسارت دیده و از توافق برجام لطمه خورده است، شرط و شروط بگذارد، طرف مقابل بازگشت خود را دشوار اعلام می کند و شرط و شروطی از سوی می گذارد.
ظهره وند در تشریح اظهارات طرف آمریکایی گفت که آن ها اعلام می کنند که تنها پس از بازگشت تهران به تعهدات خود و پس از اینکه با شرکای خود وارد دور جدید مذاکرات شدیم، به برجام باز می گردیم. آن ها ادعا دارند تهران باید در زمان کوتاه تری برای رسیدن به دور جدید توافقات موافقت کند. در واقع واشنگتن قصد ندارد در برجام بماند؛ بلکه دنبال برجام جدید است. آن ها تصور می کنند که به برجام وارد می شویم و آبی هم در حلق تهران می ریزیم؛ به شرط اینکه در دور جدید مذاکرات بنشینند که سخت گیری بیشتری علیه ایرانیان اعمال و محدودیت های هسته ای شان در راستای غرور هسته ای محدودتر شود.
وی در خصوص ماهیت توافق جدید مورد نظر آمریکایی ها توضیح می دهد که آن ها روی برنامه موشکی ایران نظر دارند و می خواهند نسبت به نقش منطقه ای ایران نیز بازنگری داشته باشند تا درباره نفوذ منطقه ای ایران به توافق برسند. آمریکایی ها برجام دو و سه حتی چهار را درباره مسائل حقوق بشری مورد نظر دارند، ولی ابتدا می خواهند با شرکای خود به نتیجه برسند. این ها با وقاحت لیست بلند بالایی از شروط را می گذارند و وزیر خارجه آلمان نیز وقیح تر صحبت کرد و در موضعی با ما سخن می گویند که در شأن و تراز ملت ایران نیست.
ظهره وند تصریح کرد: ورود بایدن به برجام باید با شروط ما اتفاق افتد و آمریکا حق آمدن به برجام را ندارد چراکه در این صورت، اهرمی به دست می گیرد که فشار را بر ما فزونی دهد. کشوری که تحت فشار آمریکاست و از خود قدرتی ندارد، موضعش روشن است، چراکه ادعا می کند ما به توافقی گسترده تر از برجام نیاز داریم که به ضرر ایران و به نفع آلمان باشد.
حنیف غفاری کارشناس مسائل اروپا غفاری می گوید: آقای هایکو ماس وزیر امور خارجه آلمان حدود ۲ هفته قبل صراحتا اعلام کرد که ما خواستار بسط توافق هسته ای به موضوعات موشکی و منطقه ای هستیم و وزیر خارجه فرانسه و انگلیس هم چنین مواضعی را اتخاذ کرده بودند. آن طور که مسلم است اگر ایران در مقابل پیشنهادات و طرح های اروپایی انعطاف به خرج دهد، ممکن است این موضوع به یک سنگ بنایی برای طرح خواسته های نامعقول بعدی از سمت طرف مقابل تبدیل شود.
این کارشناس مسائل بین الملل تاکید کرد که وزرای امور خارجه سه کشور اروپایی صرفا به نمایندگی از خودشان در نشست کمیسیون مشترک برجام حاضر نبودند، آن ها طبق اخبار موجود منعکس کننده مواضع طرف آمریکایی هستند.
اولتیماتوم ظریف به برجامیان/ به در می گوییم که دیوار بشنود!
با این حال با موضع جدی «محمد جواد ظریف»، وزیر امور خارجه ایران در نشست اخیر وزرای امور خارجه ایران با ۱+۴ اروپایی ها عقب نشینی کردند و طبق اخبار موجود خواستار برجام بدون اعمال پیش شرط برای ایران هستند، در واقع وزیر خارجه کشورمان در توضیح مواضع ایران در نشست اخیر که دوشنبه اول دی ماه برگزار شد، گفت که «در نشست وزرای خارجه کشور های باقی مانده در برجام من تأکید کردم که این آخرین فرصت برای اتحادیه اروپاست تا برجام را نجات دهند، همچنین داده های مربوط به حجم مبادلات تجاری ایران و اتحادیه اروپا بین ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۹ ثابت می کند که تروئیکای اروپا تعهدات برجامی شان را نقض کردند و تروئیکای اروپا همانند آمریکا برای وارد آوردن خسارات جبران ناپذیر به ایرانی ها مقصر است.»
![تصویر](https://saednews.com/storage/media-center/images/ac-image-3o1608968149n1.jpeg)
ظریف با اشاره به برخی اظهارات از سوی کشور های غربی در خصوص لزوم مذاکره بر سر چارچوب های زمانی برجام گفت که «تقویم زمانی برجام از این توافق جدایی پذیر نیست. مذاکره مجدد منتفی است. علاوه بر این تسلیحات و بحران های منطقه ما اصولاً از آمریکا و سه کشور اروپایی وارد می شوند، ولی ما به صورت جمعی تصمیم گرفتیم این موضوعات را [از مذاکرات]کنار بگذاریم. «کشور های دموکراتیک» نمی توانند از ما بخواهند قانون مجلس را نقض کنیم. وزیر خارجه ایران همچنین تاکید کرد که همه طرف ها باید به پایبندی عملی به برجام برگردندند. بعد از آنکه آمریکا و تروئیکای اروپا به وظایفشان عمل کنند، ایران به سرعت تدابیر اصلاحی اتخاذ شده در واکنش به خروج غیرقانونی آمریکا را به عقب برخواهد برگرداند. مردم ایران باید اثرات رفع تحریم ها را احساس کنند.»
علاوه بر این وزارت امورخارجه روسیه در مورد نتایج نشست غیررسمی وزای خارجه کشور های حاضر در برجام که هفته گذشته برگزار شد، اعلام کرد، ایالات متحده نباید برای بازگشت به برجام پیش شرط تعیین کند. وزارت خارجه روسیه در بیانیه ای بدین منظور اعلام کرد: «معتقدیم که بازگشت ایالات متحده به برجام باید بدون هیچ پیش شرطی باشد. شرکای ما و ما آماده همکاری محسوس در این زمینه بوده و آماده هستیم تا به آمریکایی ها کمک کنیم در مسیر درست قدم بگذارند.»
«سرگئی لاوروف» وزیر خارجه روسیه حاضر در این نشست نیز گفت که امیدوار است نه تنها حاضران کنونی در برجام، بلکه واشنگتن پایبندی به تمامی تعهدات ذیل برجام را مد نظر داشته باشند. وی تاکید کرد که پایبندی آمریکا به قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد یک مورد انتخابی نیست، بلکه یک وظیفه است.
![تصویر](https://saednews.com/storage/media-center/images/ac-image-3p1608968166T8.jpeg)
کیومرث یزدان پناه دانشیار جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران معتقد است که اگر آمریکا قرار است در خصوص ایران به نتیجه مثبت برسد و این شرایط بحرانی را خاتمه دهد، باید مستقل و بدون در نظر گرفتن دیدگاه کشور های ضد ایران در منطقه در این موضوع تصمیم بگیرد، وگرنه به نظر می رسد که حتی بازگشت جو بایدن به برجام هم به همین راحتی و سادگی میسر نباشد.