توطئه برای خزر

  سه شنبه، 26 مهر 1401 ID  کد خبر 226925
توطئه برای خزر
ساعد نیوز: با توجه به مزاحمت هایی که در سال های گذشته دولت باکو در مسیر ارتباط زمینی ایران به ارمنستان و روسیه ایجاد کرده بود، تغییر در وضعیت حاکمیتی قره باغ می تواند چالشی برای تهران به ویژه در زمینه تکمیل دسترسی جاده ای کریدور شمال جنوب از خلیج فارس تا روسیه باشد.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی ساعد نیوز به نقل از جماران، اندیشکده آمریکایی «بنیاد هریتیج» اعتقاد دارد کشورهای غربی در همکاری با ترکیه و جمهوری آذربایجان می توانند با بستن دسترسی ایران و روسیه از طریق خاک ارمنستان، مسیر کریدور میانی را از طریق دریای خزر و قزاقستان به سمت چین باز کنند.

موضوع قره باغ و تنش های سرزمینی بین ارمنستان و جمهوری آذربایجان تاثیر قابل توجهی بر برنامه ها و طرح های جمهوری اسلامی ایران به خصوص در ارتباط با مسیرهای ارتباطی دارد.

مقام های عالی رتبه جمهوری اسلامی ایران بارها تاکید کرده اند که تغییر مرزهای سرزمینی بین کشورهای شمال غربی ایران را خط قرمز خود می دانند.

با توجه به مزاحمت هایی که در سال های گذشته دولت باکو در مسیر ارتباط زمینی ایران به ارمنستان و روسیه ایجاد کرده بود، تغییر در وضعیت حاکمیتی قره باغ می تواند چالشی برای تهران به ویژه در زمینه تکمیل دسترسی جاده ای کریدور شمال جنوب از خلیج فارس تا روسیه باشد.

اکنون اندیشکده های آمریکایی سعی دارند با باز کردن پای آمریکا و اروپا به موضوع با هدف دسترسی به منابع گازی قزاقستان و ترکمنستان همین خواسته را عملی کنند.

حضرت آیت الله خامنه ای مقام معظم رهبری در دیدار با «رجب طیب اردوغان» رئیس جمهوری ترکیه در ۲۸ تیر ماه ۱۴۰۱ با ابراز خرسندی از بازگشت قره باغ به جمهوری آذربایجان فرمودند: البته اگر سیاستی مبنی بر مسدود کردن مرز ایران و ارمنستان وجود داشته باشد، جمهوری اسلامی با آن مخالفت خواهد کرد چرا که این مرز یک راه ارتباطی چند هزار ساله است.

«سید ابراهیم رئیسی» رئیس جمهوری اسلامی ایران هم در دیدار با الهام علی اف رئیس جمهوری آذربایجان در حاشیه کنفرانس تعامل و اقدامات اعتمادسازی آسیا(سیکا) تاکید کرد: هرگونه تغییر در مرزهای تاریخی و ژئوپلیتیک منطقه و تغییر در وضعیت ترانزیتی ایران و ارمنستان از نظر جمهوری اسلامی ایران مردود است.

با این وجود رقابت های ژئوپلیتیک در منطقه به ویژه تلاش اروپا برای جایگزین کردن انرژی روسیه در کنار کاهش نفوذ و قدرت چین موجب شده است که اروپا و آمریکا برنامه هایی را با میدان داری ترکیه برای منطقه طراحی کنند.

همراهی و کمک اردوغان به باکو در جنگ علیه ارمنستان و سفر « نانسی پلوسی » به ارمنستان با اتفاق سومی همراه شد که همان دیدار رهبران ترکیه، ارمنستان و جمهوری آذربایجان بود و گفته می شود در نبود ایران و روسیه توافقاتی هم صورت گرفته است.

«نیکول پاشینیان» نخست وزیر ارمنستان و «الهام علی اف» رییس جمهوری آذربایجان به تازگی در حاشیه یک اجلاس اروپایی با یکدیگر دیدار کردند.

رسانه ها اعلام کردند توافق های اولیه میان دو کشور بر سر پیمان صلح، تعیین مرزهای دو کشور با مداخله فرانسه و پایان درگیری های بیش از سه دهه ای آن ها بر سر قره باغ صورت گرفته است.

غرب به دنبال ایجاد گذرگاه میانی از دریای خزر

اتاق های فکر غربی اکنون به منظور کاهش راه های ارتباطی روسیه، تاکید می کنند که کریدور میانی (Middle Corridor) از کشورهای ترکیه، جمهوری آذربایجان و از طریق دریای خزر به قزاقستان می تواند به اروپایی ها به همان اندازه کریدور شمالی که تحت کنترل روسیه قرار دارد، خدمت کند.

در این چارچوب غرب انتظار دارد تا پکن برای توسعه کریدور میانی هم تلاش جدی انجام دهد تا کشورهای آسیای مرکزی و قفقاز جنوبی به چین متصل و وابسته شوند.

اندیشکده آمریکایی «بنیاد هریتیج» در گزارشی تحلیلی با عنوان «غرب باید از کریدور میانی استقبال کند» به بررسی این موضوع پرداخته و آورده است: تهاجم «ولادیمیر پوتین» رئیس جمهوری روسیه به اوکراین، اروپایی ها را برای یافتن تامین کنندگان جایگزین گاز طبیعی به تکاپو انداخته است، ضمن آنکه زنجیره تامین کالا بین اروپا و آسیا را به شدت مختل کرد. کشورهای اروپایی برای کاهش وابستگی خود به روسیه و چین و افزایش اختلالات ناشی از رویارویی احتمالی با آنها باید خارج از چارچوب مورد نظر این دو کشور فکر کنند و به دنبال راه های جدیدی برای بازیابی امنیت انرژی و تنوع بخشیدن به خطوط بین المللی حمل و نقل زمینی خود باشند.

تصویر

یکی از گزینه های امیدوارکننده، انتقال صادرات و اتصالات انرژی از طریق «کریدور میانی» است که قزاقستان را از طریق دریای خزر، جمهوری آذربایجان و گرجستان و از طریق دریای سیاه به ترکیه و اروپا وصل می کند.

گذرگاه میانی که به عنوان مسیر حمل و نقل بین المللی ترانس خزر (TITR) هم شناخته می شود، می تواند مانند کریدور شمالی که تحت کنترل روسیه قرار دارد و تا همین اواخر مسیر ترجیحی برای حمل و نقل ریلی بین اتحادیه اروپا و آسیا بود، به اروپایی ها کمک کند.

طبق ادعای هریتیج، چین در گذشته امیدوار بود که کریدور میانی یا ترانس خزر را به عنوان بخشی از طرح توسعه کمربند و جاده (BRI) در انحصار خود درآورد اما کشورهای این مسیر به شدت نسبت به مشارکت پکن محتاط شده اند.

از نظر این تحلیل، کریدور میانی ممکن است ارزان ترین مسیر حمل و نقل نباشد اما در دنیای پرتلاطم و جنجالی کنونی که تنوع زنجیره های تامین در آن ریسک کشورها را کاهش می دهد، می تواند گزینه ای عملیاتی و مقرون به صرفه باشد. البته اجرای این مسیر با چالش هایی همراه است.

تصویر

هیچ اتحادیه گمرکی، هماهنگی تعرفه ای یا یکپارچگی دیجیتال فراملی در میان کشورهای گذرگاه میانی وجود ندارد. همچنین زیرساخت های کافی برای جا به جایی حجم انبوه کالاهای حمل شده در مسیر شمالی موجود نیست. برای نمونه زیرساخت های فعلی تنها می تواند حدود ۵ درصد از تجارت ریلی بین قاره ای را جا به جا کند.

علاوه بر این، کریدور میانی مسیر پیچیده تری است که برای عبور کالا از دریای خزر و دریای سیاه به مراکز انتقال دریایی نیاز دارد. انجام این امور بدون تردید با هزینه های زیادی همراه است و زمان تحویل کالا را طولانی می کند. اما به هر صورت پیشرفت هایی حاصل شده است.

گذرگاه میانی و قدرت های شرق و غرب

در چند ماه گذشته جمهوری آذربایجان، گرجستان، قزاقستان و ترکیه هماهنگی هایی را در زمینه تسهیل و یکپارچه سازی حمل و نقل و ارائه یک بستر سایبری تکمیل شبکه جدید ریلی و همکاری گمرکی و ترانزیتی بیشتر کالا انجام داده اند.

براساس تحلیل این اندیشکده آمریکایی، ترکیه نقش اصلی را در معادله ژئوپلیتیکی کریدور میانی ایفا می کند و پس از جنگ دوم جمهوری آذربایجان در قره باغ نیز نفوذ خود را در آسیای مرکزی گسترش داده است.

موقعیت جغرافیایی جمهوری آذربایجان هم در راستای ارزیابی های آنکارا در مسیر تقویت ارتباط چین با اروپا است. با این حال، روسیه و ایران همچنان اهرم اقتصادی و نظامی بیشتری نسبت به ترکیه بر کشورهای آسیای مرکزی دارند.

کشورهای آسیای مرکزی باقیمانده از فروپاشی شوروی از روسیه هراس دارند و مایل هستند مشارکت های خارجی خود را متنوع کنند. از طرف دیگر چین نیز همیشه مشتاق گسترش شبکه های اقتصادی خود است.

جاده ابریشم سنتی هرگز یک گذرگاه ثابت نبود و چین مدرن در دوره «شی جین پینگ» هم جاه طلب تر است. ماهیت سیّال سیاست خارجی چین سرمایه گذاری در مسیرهای تجاری جایگزین، سازگاری با فرصت ها و اجتناب از خطرات ژئوپلیتیکی را تشویق می کند. در نتیجه، ابتکار جاده کمربند پکن نیز پویایی دارد. اگر چین تصمیم جدی برای توسعه کریدور میانی داشته باشد، کشورهای آسیای مرکزی و قفقاز جنوبی ممکن است به دلیل کاهش نفوذ روسیه به چین وابسته شوند.

تصویر

با این حال، تا زمانی که روسیه بتواند کنترل ژئوپلیتیکی منطقه را در دست داشته باشد، چین محتاطانه عمل خواهد کرد و تمایلی به درگیری با مسکو ندارد و به همین دلیل، شی یک سیاست دوگانه را دنبال خواهد کرد و آن حفظ دوستی اقتصادی و سیاسی با پوتین و در عین حال بهره گیری از ضعف روسیه پس از تهاجم به اوکراین برای پیشبرد منافع خود در آسیای مرکزی است.

هریتیج توصیه می کند که در این دوره غرب نباید تماشاگر باقی بماند. کشورهای کریدور میانه نسبت به نیات چین بدبین هستند و این می تواند فرصت های مشارکت جدیدی را برای ایالات متحده و اروپا فراهم کند. مشخص نیست که برخی از اقتصادهای اروپایی تا چه اندازه کریدور میانه را یک فرصت تلقی می کنند. اما طرح سه دریا مستلزم تعهد بیشتر آمریکا و اروپا برای مقابله با تهاجم ژئواکونومیک چین و اتصال قفقاز با غرب است.

برای اروپا بسیار مهم است که به جای انباشته کردن آسیب پذیری های ژئوپلیتیکی، پروژه های سرمایه گذاری و زیرساختی قابل توجهی را کلید بزند.

قبل از حمله روسیه به اوکراین، اتحادیه اروپا قصد خود را برای گسترش شبکه حمل و نقل فرا اروپایی (TEN-T) به سمت کشورهای شرقی اعلام کرد. هدف اصلی توسعه ظرفیت های حمل و نقل گرجستان و جمهوری آذربایجان بود. اتحادیه اروپا در برنامه اقتصادی و سرمایه گذاری ژوئیه ۲۰۲۱ خود نیز کمک مالی برای تقویت کریدور حمل و نقل دیجیتال در دریای خزر و اتصال به دریای سیاه اختصاص داد.

رومانی شریک استراتژیک، قابل اعتماد و فعال ایالات متحده است که با حمایت غرب برای افزایش ظرفیت راه آهن و جاده ای می تواند به یک مرکز تجاری و نظامی حیاتی در دریای سیاه تبدیل شود و قفقاز و اوکراین را به بقیه اروپا متصل کند.

بازسازی اوکراین پس از جنگ هم باید با ابتکار سه دریا هماهنگ شود. این امر می تواند هسته عملکردی اروپا را از لهستان تا رومانی یکپارچه کند و باعث تقویت امنیت منطقه ای و ارتقای ثبات اقتصادی و سیاسی بین دریای سیاه و بالتیک شود.

اهمیت باکو برای آمریکا

اتاق فکر فوق در تحلیل دیگری به رویکرد واشنگتن به شرایط منطقه پرداخت و ضمن انتقاد از رئیس مجلس نمایندگان آمریکا نوشت، «نانسی پلوسی» در تثبیت نقش خود به عنوان تعقیب کننده بحران جهانی به سرعت خود را به ارمنستان رساند و در آنجا جمهوری آذربایجان را به دلیل آنچه «حملات غیرقانونی و مرگبار» خواند، محکوم کرد. در همین حال، «آدام شیف» هم قطعنامه ای غیر الزام آور در محکومیت جمهوری آذربایجان ارائه کرد. البته این ابتکارات به تلاش های فعال و تهاجمی لابی گری ارمنی های دور از وطن در ایالات متحده مربوط می شود.

در بخشی از این تحلیل آمده است: ارمنستان دست نشانده روسیه پوتین نیست اما میزبان هزاران سرباز روسی و حداقل دو پایگاه نظامی آن است. ارمنستان دوستی نزدیکی با ایرانیان دارد. بنابراین، در کل، پلوسی عجله کرد تا متحد نزدیک روسیه و ایران را دلداری دهد.

در مقابل، جمهوری آذربایجان پس از تهاجم روسیه، گاز طبیعی خود را از طریق کریدور گازی جنوبی به اروپا فرستاد تا زمستان سخت پیش رو را پشت سر بگذارد. باکو هیچ کمکی به روس ها نمی کند؛ به ایرانی ها خیلی نزدیک نمی شود و نسبت به سرمایه گذاری های چینی محتاط است.

طبق تحلیل فوق از منظر غرب، جمهوری آذربایجان برای ثبات بلندمدت منطقه اهمیت فزاینده ای دارد، پس غرب به ویژه آمریکا باید نقش پررنگ تری را در منطقه و رفع تنش ایروان - باکو ایفا کند؛ آن هم درست در زمانی که بزرگ ترین حامی ارمنستان یعنی روس ها در جاهای دیگر مشغول هستند. تا زمانی که ایروان و باکو به توافق رسمی مشترک نرسند، جنگ هرگز متوقف نخواهد شد.

در همین حال ایالات متحده باید تعامل در قفقاز جنوبی به ویژه با گرجستان و جمهوری آذربایجان را افزایش دهد. واشنگتن باید به دنبال افزایش همکاری امنیتی با هر دو باشد و همچنین به حمایت از تلاش ها در منطقه ادامه دهد.


دیدگاه ها
  دیدگاه ها
پربحث های هفته   
ناگفته هایی از ساده زیستی سیدابراهیم رئیسی؛ رئیس‌‌جمهوری که سال‌ها اجاره‌نشین بود! (186 نظر) رونالدو کچل کرد ؛ چهره ابرستاره فوتبال جذاب‌تر شد (90 نظر) نگاهی به خانه ساده و بدون تجملات شهید آیت الله آل هاشم+عکس/ساده زیستی و مظلومیت پدر معنوی آذربایجان... (77 نظر) زیباترین اسم های فرزندان بازیگران ایرانی همراه با معنا/ از محسن تنابنده تا شهاب حسینی و ... (42 نظر) نگاهی به حیاط باصفا و دلباز ویلای زیبای بیرانوند و اکرم بانو با نگهبان مجهز +عکس/ دارندگی و برازندگی یعنی این! (38 نظر) دیدار خصوصی خانواده ابراهیم رئیسی، امیرعبداللهیان، آل هاشم و دیگر شهدای خدمت با رهبر انقلاب+عکس/ چهره غمگین پسران وزیر امورخارجه و امام جمعه شهید (11 نظر) دانلود آهنگ جدید "خداحافظ" عرفان طهماسبی/ در سکوت شب خانه زد فریاد اما تو نشنیدی...+فیلم (10 نظر) خلاقیت باحال بهرنگ علوی برای تبریک گفتن تولد بهرام افشاری/ اگه فرانسه به ایفل می‌نازه و ...+عکس (9 نظر) نگاهی به عروسک بامزه و گوگولی پسر مینا مختاری و بهرام رادان/ الهی چه لُپی داره آقا پسر+ عکس (9 نظر) واکنش بسیار جالب نوازنده خیابانی به حضور عادل فردوسی پور در میان مردم عادی/آهنگو کوبید از نو ساخت+ فیلم (7 نظر) صدای بهشتی پسر معلول با آهنگ کردی محلی +ویدئو/چه خوب میخونه... (7 نظر) یک روایت تاریخی : 70 سال پیش، ملاقات خصوصی آقا تختی و شاه مخلوع در رامسر (6 نظر) نگاهی به خونه زندگی علی پروین اسطوره فوتبال/ دو دوست در کنار هم برای یادآوری خاطرات (6 نظر) نگاهی به ویلای اعیانی با معماریِ رومی جواد نکونام در شمال+عکس/ چه حیاط باصفایی هم داره (6 نظر) جسد سید محرومان غرق در طلا و مرمر! تحمیق کاربران فضای مجازی به شیوه اینترنشنال (5 نظر)
دیگران می‌خوانند   
(ویدئو) تکنیک شگفت انگیز نقاشی با قاشق؛ به همین راحتی در خانه نقاشی کنید (فیلم) آموزش تا کردن 9 مدل دستمال سفره/ شیک و مجلسی ژست بانمکی که امین حیایی، سوپراستار سینمای ایران را پولدار کرد+ویدیو تغییر چهره ارغوان سریال دلدادگان بعد از 6 سال در 35 سالگی/ زمین تا آسمون فرق کرده+عکس اقدام تکرار نشدنی و تحسین برانگیز حسین امیرعبداللهیان موقع سرفه کردن وزیر سوریه و ناتوانیش از باز کردن بطری آب+ویدیو/ ببینید و لذت ببرید خطر از بیخ گوش حامیم گذشت/ پایان 3 عمل موفقیت آمیز +جزئیات عمل رونمایی از مادر جوان الهه حصاری، یلدای سریال 8 و نیم دقیقه/ چقدر کم سن و سال+عکس میکاپ کردن و کرم پودر زدن مزدک رستمی بازیگر نقش برادر یکتا در سریال هشت و نیم دقیقه لذت بخش ترین کار ستاره سادات قطبی در باغ پدری اش/همیشه به خوشی و خنده بانو +فیلم قدم زدن حسین امیر عبداللهیان در محوطه دانشگاه تهران بدون محافظ و تشریفات+عکس/ واکنش و تعجب دانشجویان دیدنیه رونمایی از باغ پدری دردندشت و دلباز ستاره سادات قطبی در اصفهان/ چه هوای سالم و آسمون صافی+عکس چهره شکسته رابعه اسکویی با لباس عروس سفیدش/ رابعه اسکویی طلاق گرفت؟+عکس تیکه سنگین احمدرضا عابدزاده به کریم باقری/ ناراحتی کریم باقری از عقاب+ فیلم گریه های فیلم بردار پرسپولیسی از پشت دوربین/ بغضی که بلاخره شکست+ فیلم با این روش نگهداری، بامیه تا 1 سال تازه می مونه گشت و گذاری کوتاه در طلافروشی لوکس شاهرخ استخری+ویدیو/ شغل دوم و پردرآمد آقای بازیگر! عکس جون جونیِ مازیار لرستانی با منوچهر هادی و خانم های بازیگر در پشت صحنه سریال جدیدش/ اختلاف یا اتحاد ؟ مسئله این است! پاسخ قابل تامل و از روی سعه صدر سیدابراهیم رئیسی به تهمت هایی که علیه ایشان زده شد+ ویدیو استوری غم انگیز بازیگران برای غرق شدن عوامل سریال رویای نیمه شب +عکس نگاهی به انگشتر خاص با طراحی باکلاس مینا مختاری همسر بهرام رادان/ واقعا بهشون میاد +عکس تکه‌تکه‌ات می‌کنم؛ ادعای عجیب شریعتی نماینده تهران علیه تاجگردون!+فیلم/ التهاب در جریان بررسی اعتبارنامه ها ماجرای دختری که عکسش در صفحه رشیدپور منتشر شد +عکس تغییر چهره الهه حصاری «یلدا» سریال هشت و نیم دقیقه بعد 8 سال+عکس/ خانوم بازیگر اصلا بهش نمیاد 43 سالش باشه این زن آمریکایی توجه شریعتمداری را به خود جلب کرد استایل باشگاهی رضا گلزار سوپر استار ایرانی/ عضله نمایی آقای بازیگر+ فیلم عکس خانوادگی جذاب از علیرضا طلیسچی +عکس دکوراسیون مدیترانه ای خونه نقلی نسرین نکیسا، بازیگر نقش مادر جیران+فیلم صندلی مشکی پوش سیدابراهیم رئیسی در مراسم بزرگداشت رئیس جمهور شهید در محل قدیم مجلس+عکس رونمایی از قاب موبایل بامزه و گوگولی محسن کیایی،مجری خوش خنده صداتو/ چه طرح مردونه جالب و خاصی+عکس نگاهی به خونه زندگی ساده و بدون تجملات سید ابراهیم رئیسی با رونمایی از عکس بزرگ آن شهید روی دیوار+عکس/ ساده زیستی سید محرومان ... مخده های دهه شصتی شاه نشین مینا مختاری با یخدان چوبی ایوان خانه اش/ اینجا خود بهشته😍 دو نفره های شبیه به هم اما متفاوت از مادرانی با فرزندانی تاریخ ساز+عکس/ از رهبر معظم انقلاب تا سیدابراهیم رئیسی ظاهر جذاب و زیبای کیسان دیباج، سهراب سریال از سرنوشت بدون گریم تلویزیونی/ مگه داریم این همه تغییر؟+عکس گشت و گذار جذاب همسر شاهرخ استخری با خواهرشوهرش در طبیعت زیبای بلژیک/ عروس نمونه ایرانی+عکس تعریف و تمجید شهید ابراهیم رئیسی از دخترانش و نظرش درباره فرزند پسر و دختر+ویدئو شوخی جالب محمدرضا گلزار با تاریخ ازدواجش در برنامه صدا و سیما+ویدیو (فیلم) گریه های مردانه یک بچه در مترو بعد از اینکه فهمید رئیس جمهور شهید شده/ خاله چرا سقوط کرد؟ از بهشتی تا رئیسی، شباهت‌ها و عبرت‌ها... دعوت از رهبر معظم انقلاب برای صرف لوبیا پلو وسط برنامه +ویدئو خاطره اخلاقی میثم مطیعی از شهید رئیسی + فیلم
تیتر امروز   
خطر از بیخ گوش حامیم گذشت/ پایان 3 عمل موفقیت آمیز +جزئیات عمل
با این روش نگهداری، بامیه تا 1 سال تازه می مونه
این زن آمریکایی توجه شریعتمداری را به خود جلب کرد
از بهشتی تا رئیسی، شباهت‌ها و عبرت‌ها...
کنایه سنگین و نفس گیر اطلاعات به محمود احمدی نژاد /قرار نیست روز از نو، روزی از نو شود!
اعترافات جدید کلثوم اکبری قاتل زنجیره ای مردان مازندرانی/ من پسرم را هم کشتم!
آیا واقعا انقلاب ایران کار خارجی‌ها بود؟!
بیوگرافی و زندگی خصوصی حامیم، خواننده جوان ایرانی و همسرش+ تصاویر جذاب و دیدنی
رونمایی از معشوقه زیبای ایرانی که رقیب عشقی فرهاد شد+عکس
شهید رئیسی به دنبال حقوق زنان در سینما
دانلود آهنگ جدید «منو تو شاید دنیامون یکی بود» حامیم +فیلم/ قصه عشق من و تو عشق تو یه نگاهه...
دو نفر از یک گروه سریال ساز غرق شدند!
همسر وفادار آیت الله رئیسی به درس و دانشگاه خودش برگشت+عکس
ماجرای فیلم عجیب پخش شده از داخل زندان قزل حصار/ زندانیانی که دو قورت و نیمشون هم باقیه
ماجرای اخراج 6 ایرانی از عربستان پس از بازداشت و بازجویی + فیلم
منتخب روز   
تیکه سنگین احمدرضا عابدزاده به کریم باقری/ ناراحتی کریم باقری از عقاب+ فیلم سلیقه تحسین برانگیز همسر و دختران سید ابراهیم رئیسی در چیدن میزعزای رئیس جمهور شهید در منزلشان با عکسی مشهور از ایشان در سازمان ملل + عکس مراعات همسر به سبک رئیس جمهور شهید؛ از عدم مخالفت با تغییر رشته جمیله علم الهدی از مامایی به علوم انسانی تا کنار آمدن با روزهایی که غذایی در خانه پخته نمیشد+ویدیو سینه زنی شهید آیت الله آل هاشم در مراسم شاخسی (عزاداری شاه حسین گویان)+ویدئو/ لحظات تکان‌دهنده وداع پدر شهید مالک رحمتی با پسرش ... +ویدئو شهید آل هاشم، امام‌ شنبه تا جمعه!+ویدئو/پدر معنوی آذربایجان... حیات وحش بدون سانسور/ ترس، دلهره + فیلم تصاویر باورنکردنی از دوقلوهایی با سه پا و چهار دست مداحی شهید مالک رحمتی در مراسم پیاده روی اربعین در کربلا+ویدیو نگاهی به خانه ساده و بدون تجملات شهید آیت الله آل هاشم+عکس/ساده زیستی و مظلومیت پدر معنوی آذربایجان... دروغ مصلحتی حاج آقا دانشمند به همسرش که 30 سال سر به مهر ماند و اکنون فاش شده است/ خانومم ناراحت شد و گریه کرد+ فیلم تولد 5 قلوهای یک مادر 30 ساله در تبریز+عکس