به گزارش سرویس سیاسی پایگاه خبری ساعدنیوز، بهزاد نبوی در بخشی از یک گفتوگوی تصویری با اشاره به روندهای دیپلماتیک اخیر اظهار داشت:
«من معتقدم که آقای قالیباف در جریان این مذاکراتی که منجر به امضای آن تفاهمنامه شد، نقش خیلی خوبی داشت. لازم نیست هرکس نقش خوبی دارد حتماً اصلاحطلب باشد؛ یک چهره اصولگرا هم میتواند در مقطعی نقشی مثبت و تعیینکننده ایفا کند.»
این چهره برجسته اصلاحطلب با اشاره به مرزبندیهای جناحی شفاف تصریح کرد:
«آقای قالیباف هیچوقت ادعای اصلاحطلبی نداشته و ما نیز ایشان را اصلاحطلب نمیدانیم. مسأله اصلی این است که افراد در مقاطعی دست به اقداماتی میزنند که از نظر ما قابل دفاع و تأیید است؛ بنابراین وقتی حرکتی مثبت انجام میشود، باید فارغ از هویت جناحی از آن حمایت کرد.»
تفاهمنامه اسلامآباد که طی ماههای اخیر به یکی از محورهای بحث میان چهرههای سیاسی پیرامون مدیریت تنشها و پیگیری ابتکارات دیپلماتیک بدل شده، پیشتر نیز از سوی نبوی به عنوان سندی متوازن در راستای منافع ملی توصیف شده بود. سخنان جدید این فعال سیاسی نشاندهنده رویکرد فراحزبی بخشی از جریان اصلاحات در حمایت از نقشآفرینی چهرههای ارشد حاکمیت در پروندههای کلان بینالمللی است.
اظهارات بهزاد نبوی در تمجید از عملکرد محمدباقر قالیباف در یک پرونده مذاکراتی، حاوی نکات قابلتوجهی از منظر رفتارشناسی جناحهای سیاسی و تغییر پارادایم در جریان اصلاحات است. این تحلیل را میتوان در چهار محور بررسی کرد:
رویکرد سنتی سیاستورزی در ایران عمدتاً مبتنی بر دوقطبیهای صفر و صدی (اصلاحطلب در برابر اصولگرا) تعریف میشد؛ جایی که هر کنشی از سوی رقیب سیاسی ذاتاً مردود یا با تردید تلقی میشد. تأکید صریح نبوی بر اینکه «لازم نیست هرکس کار خوبی میکند حتماً اصلاحطلب باشد»، نشاندهنده ترجیح کارآمدی و خروجی ملموس بر برچسبهای سیاسی است. این گزاره بازتابدهنده نوعی واقعگرایی سیاسی (Realpolitik) است که منافع ملی یا پیشبرد یک توافق را فراتر از سود حزبی ارزیابی میکند.
قالیباف همواره از سوی بخشهایی از بدنه رادیکالتر اصلاحطلبان با انتقادات ساختاری روبهرو بوده است. تأیید صریح یک اقدام دیپلماتیک یا اجرایی او توسط چهرهای چون نبوی—که از نمادهای اصلی چپ سنتی و جریان اعتدالی اصلاحات به شمار میرود—نوعی سپر دفاعی در برابر دوگانهسازیهای قطبی ایجاد میکند. این موضعگیری نشان میدهد که در پروندههای کلان (نظیر مذاکرات و توافقات منطقهای و بینالمللی)، بخشی از بدنه اصلاحات تمایل دارد از نقشآفرینی کارگزاران اجرایی فارغ از تبار فکریشان پشتیبانی کند.
اشاره به اینکه اقدام قالیباف حتی با وجود قرار گرفتن عکسش در کنار رهبران اصلاحات میتواند مورد پذیرش باشد، نشانهای از تلاش برای کاهش تنشها و مشروعیتبخشی به همگرایی در سطوح بالای تصمیمگیری است. این بیان در پی عادیسازی همکاری یا همپوشانی منافع میان چهرههای جناحهای مختلف است، بهویژه در شرایطی که بحرانهای دیپلماتیک و اقتصادی نیازمند اجماع نخبگان حاکمیت هستند.
اگرچه این نگاه عملگرایانه از سوی نبوی با منطق تصمیمگیری کلان همخوانی دارد، اما معمولاً در بدنه اجتماعی و لایههای رادیکالتر هر دو جریان با چالش روبهرو میشود:
در اردوگاه اصلاحطلبان، چنین تمجیدهایی ممکن است از سوی منتقدان درونجناحی به عنوان عقبنشینی از مرزبندیهای گفتمانی، سازش یا نادیده گرفتن سوابق تعارضات گذشته تعبیر شود.
در اردوگاه اصولگرایان نیز ممکن است پذیرش این حمایت برای قالیباف حامل هزینههای حیثیتی در برابر رقبای تندروتر اصولگرا باشد و او را به نزدیکی به جناح مقابل یا تأثیرپذیری از گفتمان رقیب متهم کند.
سخنان بهزاد نبوی نمادی از بازتعریف سیاستورزی مبتنی بر «پروژه» بهجای «تبار سیاسی» است؛ الگویی که در آن توافق، گرهگشایی و تحقق یک فرآیند دیپلماتیک ارزش ذاتی پیدا میکند و ملاک قضاوت کارگزاران، نتایج ملموس اقدامات آنان است، نه وابستگی جناحی آنها.
پایان پیام