به گزارش سزویس سیاسی پایگاه خبری ساعدنیوز به نقل از رویترز، روبیو در پاریس و پس از دو روز نشست با متحدان گروه هفت، در گفتگو با خبرنگاران این ادعا را که «عدم بازگشت به اقدام نظامی به معنای بنبست یا حفظ وضعیت موجود است» رد کرد و گفت:
«فشار و درد اقتصادی که در حال حاضر به ایران وارد میشود فوقالعاده سنگین است و بهطور روزافزون انباشته میشود؛ این فشار هر روز در حال افزایش است.»
وی افزود که ترامپ نظرات و ارزیابیهایی نیز از متحدان منطقهای در خاورمیانه دریافت کرده که این برآورد را تأیید میکند.
ترامپ روز دوشنبه اعلام کرده بود در پی درخواستهای کشورهای منطقه، از جمله مذاکرات نخستوزیر قطر در کاخ سفید، قصد دارد حملات نظامی علیه ایران را متوقف نگه دارد.
روبیو در این زمینه تأکید کرد: «اگر با ابزارهای اقتصادی و فشار مالی به همان هدف میرسیم، نیازی به انجام حملات نظامی نداریم؛ این وضعیت بنبست نیست. ایران هیچگاه تا این اندازه با ناتوانی در فروش انرژی در بازارهای جهانی روبرو نبوده است.»
به گفته یک فرد آگاه، برخی از مشاوران ارشد ترامپ از جمله استیون میلر (رئیس دفتر جدید کاخ سفید) و اسکات بسنت (وزیر خزانهداری) نیز فشار اقتصادی را به حملات نظامی ترجیح میدهند. جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، توافق با ایران را ترجیح میدهد، اما ترامپ در حال حاضر متقاعد شده است که دستیابی به یک توافق پایدار امکانپذیر نیست. کاخ سفید به درخواستها برای اظهار نظر در این باره پاسخی نداده است.
ترامپ اذعان کرده بود که مسئله جنگ ایران یکی از عوامل شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای کنگره بود، در حالی که ونس که به عنوان جانشین احتمالی ترامپ پس از پایان دورهاش در دو سال آینده شناخته میشود، با قطعیت بیشتری گفت: «دلیل شکست ما جنگ بود.»
ایالات متحده دهههاست که تحریمهایی را علیه ایران حفظ کرده است؛ تحریمهایی که عمدتاً با هدف کاهش درآمدهای نفتی، محدود کردن دسترسی به قطعات تسلیحاتی و قطع منابع مالی نهادهای تحت کنترل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی وضع شدهاند. تهران این تحریمها را تاب آورده است، اما محاصره دریایی اعمالشده توسط آمریکا خسارتهای اقتصادی سنگینی به کشور وارد کرده است.
اظهارات اخیر مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، مبنی بر «عدم نیاز به عملیات رزمی بزرگ علیه ایران»، بیش از آنکه نشانه اعتمادبهنفس راهبردی واشنگتن باشد، بازتابی آشکار از شکست محاسبات نظامی آمریکا و ناپایداری سیاسی داخلی در واشنگتن است. رویکرد کاخ سفید در عقبنشینی از تهدیدات نظامی و پناه بردن دوباره به ادبیات «فشار اقتصادی»، نشاندهنده ناکامی گزینه سخت در برابر بازدارندگی فعال تهران و تبعات ویرانگر هرگونه درگیری تمامعیار برای واشنگتن است.
ادعای واشنگتن مبنی بر کفایت «محاصره و تحریم»، تلاشی برای توجیه ناتوانی عملیاتی پنتاگون در تحمیل اراده از طریق جنگ است. ارزیابیهای اتاقهای فکر نظامی آمریکا و درخواستهای مکرر متحدان منطقهای برای خودداری از تشدید تنش، بهروشنی نشان داد که واشنگتن قادر به تحمل هزینههای متقارن و نامتقارن یک درگیری نظامی مستقیم با ایران نیست.
پیامهای بازدارندهای که از سوی بازیگران منطقه—از جمله میانجیگریها و هشدارهای سران خلیج فارس—به ترامپ منتقل شد، مؤید این واقعیت است که تبدیل خلیج فارس به میدان نبرد، نه تنها زیرساختهای انرژی منطقه را فلج میکند، بلکه پایگاههای نظامی آمریکا را در تیررس فوری قرار میدهد. بنابراین، تغییر لحن روبیو عقبنشینی مصلحتآمیز برای گریز از باتلاقی است که ترامپ میداند آغازگر آن خواهد بود، اما پایاندهنده آن نخواهد بود.
مهمترین اعتراف این گزارش، افشای آسیبپذیری سیاسی ساختار حاکم بر آمریکا در اثر ماجراجوییهای خارجی است. اعتراف صریح دونالد ترامپ و اظهارات قاطع جیدی ونس مبنی بر اینکه «دلیل شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای کنگره، ماجراجویی در پرونده ایران بود»، عمق نارضایتی جامعه آمریکا از هزینهکردهای بیحاصل را نشان میدهد.
جامعه آمریکا تمایلی به پرداخت هزینه تورمی، جانی و حیثیتی جنگهای بیپایان ندارد. عقبنشینی ترامپ از ضربات نظامی نه یک تصمیم راهبردی داوطلبانه، بلکه اجباری ناشی از شوک الکترال و ترسی عمیق از آینده سیاسی حزب جمهوریخواه در آستانه دور بعدی انتخابات ریاستجمهوری است.
رویکرد چندصدایی در تیم حاکم—تمایل جیدی ونس به توافق سیاسی در برابر تندروی بیحاصل چهرههایی چون روبیو و میلر—بیانگر فقدان یک راهبرد منسجم در قبال ایران است. تلاش روبیو برای فرار به جلو و جا انداختن محاصره اقتصادی بهعنوان «بدیل پیروزمندانه جنگ»، تلاشی برای پنهان کردن همین شکاف بنیادین است. وقتی معاون رئیسجمهور علناً خط توافق را ترجیح میدهد و رئیسجمهور به دلیل هراس از هزینه جنگ دست نگه میدارد، وزیر خارجه چارهای جز توجیه انفعال نظامی تحت لوای تحریم ندارد.
بازگشت واشنگتن به سیاست تحریم و محاصره، آزمودن چندباره مسیری است که در چند دهه گذشته نتوانسته اهداف کلان آمریکا را محقق کند. در شرایطی که واشنگتن در پی ضربه انتخاباتی داخلی و پیامدهای ژئوپلیتیک تنشافزایی وادار به کنار گذاشتن زبان تهدید مستقیم شده، بازسازی شبکههای تجاری غیررسمی و تنوعبخشی به ابزارهای تبادل انرژی، اهرم اقتصادی ادعایی روبیو را نیز بهمرور زمان بیاثر خواهد ساخت. آنچه در اظهارات روبیو بیش از هر چیز به چشم میآید، پردهپوشی بر این واقعیت است که گزینه نظامی آمریکا روی میز خاک گرفته و هزینهاش از فایدهاش پیشی گرفته است.
پایان پیام