به گزارش سرویس سیاسی پایگاه خبری ساعدنیوز به نقل از آسوشیتدپرس، مقامهای منطقهای اعلام کردند متحدان آمریکا در خاورمیانه تلاشهای دیپلماتیک خود را برای جلوگیری از ازسرگیری جنگی تمامعیار افزایش دادهاند. این اقدامات در حالی صورت میگیرد که فشارهای بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، بر دولت ترامپ برای آغاز یک کارزار هوایی مشترک علیه ایران رو به افزایش است.
مقامهای دولتی و امنیتی کشورهای حاشیه خلیج فارس، همچنین پاکستان و ترکیه، تلاشهای دیپلماتیک هماهنگی را آغاز کردهاند که شامل تماسهای تلفنی با مقامهای ارشد آمریکایی نیز میشود. هدف این رایزنیها جلوگیری از شعلهور شدن دوباره جنگ در منطقه است.
این اطلاعات را چهار مقام منطقهای که در جریان این موضوع قرار گرفتهاند، در اختیار آسوشیتدپرس گذاشتهاند. این مقامها به دلیل نداشتن مجوز برای اظهارنظر علنی، نخواستند نامشان فاش شود.
این تلاشهای دیپلماتیک در شرایطی انجام میشود که ایران روز چهارشنبه دامنه حملات خود به کشورهای همسایه خلیج فارس را گسترش داد و یک پایگاه هوایی آمریکا در کویت را هدف قرار داد. همچنین چندین حمله علیه بحرین انجام داد؛ اقداماتی که به نظر میرسد در واکنش به حمله آمریکا در روز قبل صورت گرفتهاند.
حدود دو ماه از زمانی میگذشت که تهران دستور حمله به تأسیسات آمریکایی در بحرین، محل استقرار ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا، را صادر کرده بود.
به گفته مقامهای منطقهای، هدف از تحرکات دیپلماتیک اخیر، مقابله با تلاشهای نتانیاهو برای متقاعد کردن آمریکا به ازسرگیری جنگ یا چراغ سبز واشنگتن به اسرائیل برای حمله هوایی به تأسیسات هستهای و توانمندیهای موشکی ایران است.
این مقامها میگویند متحدان آمریکا در منطقه نگران بودند که سفر اخیر رئیس موساد اسرائیل، رومن گافمن، به آمریکا بتواند دیدگاه دونالد ترامپ را به نفع ازسرگیری جنگ تغییر دهد.
گافمن که روابط نزدیکی با نتانیاهو دارد، پیش از سفر به میامی برای دیدار با استیو ویتکاف، فرستاده آمریکا، در واشنگتن با جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، دیدار کرده بود. این موضوع را دو مقام منطقهای اعلام کردهاند.
سفر رئیس موساد به آمریکا پس از آن انجام شد که شیخ محمد بن عبدالرحمن بن جاسم آل ثانی، نخستوزیر قطر، هفته گذشته با دونالد ترامپ در کاخ سفید دیدار کرد. هدف این دیدار بازگرداندن آمریکا و ایران به میز مذاکرات بود.
با این حال، یک فرد مطلع از موضوع که نخواست نامش فاش شود، اعلام کرد سفر گافمن به آمریکا در چارچوب برنامههای معمول انجام شده و طیف گستردهای از موضوعات، از جمله ایران و مسئله کمکهای نظامی، در دیدار او با رئیس سیا مورد بحث قرار گرفته است.
سازمان سیا از اظهارنظر در این زمینه خودداری کرده است.
یک مقام آمریکایی میگوید کارزار فشار اقتصادی دولت ترامپ علیه ایران تا اندازهای مؤثر بوده که دونالد ترامپ نیازی به ازسرگیری عملیات نظامی گسترده نمیبیند.
این مقام که به دلیل نداشتن مجوز اظهارنظر علنی نخواست نامش فاش شود، همچنین گفته است آمریکا ارتباط نزدیکی با متحدان خود در خلیج فارس دارد و گزینههایی برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای در اختیار دارد.
همسایگان عرب ایران بهطور فزایندهای نگران شدهاند که دور جدید درگیریها ممکن است بسیار ویرانگرتر از جنگ قبلی باشد.
مقامهای منطقهای معتقدند ایران و متحدانش در پاسخ به حملات احتمالی، نهتنها تأسیسات نظامی آمریکا، بلکه زیرساختهای دیگری از جمله تأسیسات نفتی، نیروگاهها، کارخانههای آبشیرینکن و کابلهای زیردریایی را هدف قرار خواهند داد؛ کابلهایی که برای ارتباطات مالی و مخابراتی منطقه با سایر نقاط جهان حیاتی هستند.
آنها همچنین نگراناند که دور جدید حملات، شورشیان حوثی [ارتش یمن] مورد حمایت ایران در یمن را به سمت مختل کردن تردد کشتیها در تنگه بابالمندب سوق دهد؛ گذرگاهی حیاتی برای کشتیرانی که دریای سرخ را به خلیج عدن متصل میکند.
حملات بامداد چهارشنبه پس از آن صورت گرفت که یک جنگنده آمریکایی روز سهشنبه یک سایت پرتاب موشک سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در جزیره قشم، واقع در تنگه هرمز، هدف قرار داد.
حمله آمریکا در پی حمله ایران به یک مرکز راداری آمریکا در بحرین در ساعات ابتدایی روز سهشنبه انجام شد.
ایران اعلام کرده است حملات اخیر این کشور، از جمله حملاتی که روزهای یکشنبه و جمعه به دیگر تأسیسات آمریکایی در بحرین انجام شده، در واکنش به عملیات شناسایی و نظارتی پهپادهای آمریکایی و حمله به برجهای مخابراتی ایران بوده است.
این تبادل حملات تلافیجویانه در شرایطی انجام میشود که دریادار برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام)، روز چهارشنبه در تلآویو با ایال زامیر، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل و رومن گافمن، رئیس موساد، دیدار کرد.
کارشناسان میگویند در شرایطی که اقتصاد ایران تحت تأثیر محاصره دریایی آمریکا آسیب دیده و اسکورت نظامی آمریکا به بازگشت تردد برخی نفتکشها از تنگه هرمز کمک کرده است، حملات اخیر نشان میدهد تهران ممکن است بیش از گذشته از وضعیت موجود خسته شده باشد.
حمیدرضا عزیزی، تحلیلگر ارشد مسائل ایران در اندیشکده گروه بینالمللی بحران، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:
«حتی اگر هیچیک از طرفین قصد ورود به یک رویارویی گستردهتر را نداشته باشند، انباشته شدن حوادث نظامی در چندین جبهه، خطر محاسبه اشتباه و تشدید تنش فراتر از آنچه هر یک از طرفین در ابتدا قصد داشتهاند را افزایش میدهد.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، درباره گامهای بعدی خود پیامهای متناقضی ارسال کرده است. او از یک سو گفته احتمال حملات جدید بسیار کم است، اما اخیراً نیز اعلام کرده که ارتش آمریکا در وضعیت «آماده و مسلح» قرار دارد.
با وجود آنکه حمایت نظامی آمریکا به ازسرگیری ارسال محمولههای نفتی از خلیج فارس کمک کرده است، ایران همچنان نفتکشهایی را که قصد عبور از تنگه هرمز دارند، هدف قرار میدهد.
شرکت نفت دولتی امارات متحده عربی، ادنوک (ADNOC)، روز چهارشنبه اعلام کرد یکی از خدمه نفتکش این شرکت پس از حمله روز سهشنبه در تنگه هرمز مفقود شده است. 11 نفر دیگر نیز در این حمله زخمی شدهاند و تحت مراقبتهای پزشکی قرار دارند.
دنی سترینوویچ، پژوهشگر مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل و کارشناس سابق مسائل ایران در بخشهای نظامی و اطلاعاتی اسرائیل، از الگویی سخن گفته که به گفته او در حملات ایران به کشتیرانی و تأسیسات آمریکایی در منطقه خلیج فارس بهطور فزایندهای آشکار شده است.
او در تحلیلی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:
«به نظر میرسد ایران راهبردی مبتنی بر تشدید تنش حسابشده و هدفمند را دنبال میکند. هدف لزوماً آغاز یک جنگ تمامعیار نیست، بلکه افزایش تدریجی هزینههای نظامی، اقتصادی و سیاسیِ حفظ محاصره دریایی است.»
پس از آنکه اسرائیل و آمریکا در 28 فوریه حمله به ایران را آغاز کردند و جنگ شکل گرفت، ایران بهطور منظم تأسیسات و منافع آمریکا در کشورهای همسایه حاشیه خلیج فارس، زیرساختهای انرژی و اهداف دیگر را هدف قرار داد.
بر اساس گزارشی که از تلویزیون دولتی ایران منتشر شده، ارتش ایران در حمله بامداد چهارشنبه به پایگاه هوایی علی السالم در کویت، سامانههای پدافند هوایی و سکوهای پرتاب پهپاد و موشک را هدف قرار داده است.
ارتش کویت اعلام کرد سامانههای پدافند هوایی این کشور حملات پهپادی ایران را رهگیری کردهاند و در گزارش اولیه خود اطلاعاتی درباره خسارات احتمالی ارائه نکرد.
وزارت امور خارجه کویت نیز حملات مکرر ایران را «جنایتکارانه» توصیف کرد و گفت این حملات امنیت و ثبات کشور را تهدید میکنند.
بر اساس تحلیلی که آسوشیتدپرس منتشر کرده، این پایگاه تاکنون دستکم 30 بار هدف حملات ایران قرار گرفته و در نتیجه این حملات، دستکم 15 آشیانه هواپیما تخریب یا آسیب دیدهاند. همچنین تعداد زیادی انبار و 10 ساختمان در نزدیکی یک منطقه مسکونی آسیب دیدهاند.
ارتش بحرین نیز روز چهارشنبه اعلام کرد چندین حمله ایران را رهگیری کرده است، اما اطلاعاتی درباره خسارات یا تلفات احتمالی منتشر نکرد.
به گفته یک دیپلمات مطلع از موضوع، مقامهای سعودی به متحدان خود اطلاع دادهاند که درگیری با حوثیهای یمن ممکن است شش ماه دیگر نیز ادامه پیدا کند.
این دیپلمات که به دلیل نداشتن مجوز اظهارنظر علنی نخواست نامش فاش شود، افزود عربستان در مذاکرات دیپلماتیک خود تأکید میکند ائتلاف نظامی تحت رهبری این کشور که برای بازگرداندن دولت بهرسمیتشناختهشده بینالمللی یمن تلاش میکند، باید پیش از آغاز مذاکرات معتبر با حوثیها، توان نظامی این گروه را بیش از پیش تضعیف کند.
حوثیها بخش قابلتوجهی از خاک یمن، از جمله پایتخت این کشور، صنعا، را تحت کنترل دارند و در جریان درگیریهای کنونی، دستاوردهای سرزمینی جدیدی در امتداد سواحل دریای سرخ به دست آوردهاند.
این گروه همچنین با حملات موشکی و پهپادی به زیرساختهای عربستان، از جمله فرودگاه بینالمللی ملک خالد در ریاض و تأسیسات انرژی، نگرانیهایی برای این کشور ایجاد کرده است.
به گفته این دیپلمات، عربستان همچنان در تلاش است متحدان خود را متقاعد کند که حمایت نظامی آمریکا میتواند روند جنگ را به سود ائتلاف تحت رهبری ریاض تغییر دهد.
با این حال، دونالد ترامپ تاکنون در برابر درخواست متحد خود برای انجام حملات نظامی آمریکا علیه حوثیها مقاومت کرده است.
نکته تحریریه: متن بالا ترجمه گزارش آسوشیتدپرس است و ادعاهای مطرحشده درباره حملات ایران، مواضع اسرائیل و ارزیابی مقامهای منطقهای، بهعنوان ادعاها و روایتهای منتسب به منابع گزارش حفظ شدهاند؛ نه اطلاعاتی که مستقلاً تأیید شده باشند.
پایان پیام