به گزارش سرویس جامعه ساعدنیوز، مومیایی یک کودک مصری با قدمت حدود 2000 سال که در شهر وروتسواف لهستان نگهداری میشود، اطلاعات ارزشمندی درباره شیوههای تدفین در مصر باستان ارائه داده و در عین حال، معمایی تازه را نیز مطرح کرده است. در نخستین بررسی علمی جامع این مومیایی، پژوهشگران به وجود شیئی پنهان روی سینهی کودک پی بردند که ممکن است سرنخهایی درباره هویت او یا آیینهای مربوط به مرگش در اختیار بگذارد.
این شیء با استفاده از اسکنهای سیتی بدون آسیبزدن به مومیایی شناسایی شد. دانشمندان احتمال میدهند این جسم، پاپیروس یا نوعی طلسم باشد که عمداً همراه جسد دفن شده است. ممکن است این شیء حاوی نام کودک یا نوشتهای محافظتی برای زندگی پس از مرگ باشد. با این حال، به دلیل شکنندگی پوشش بیرونی مومیایی (کارتوناژ)، در حال حاضر امکان دسترسی مستقیم به آن وجود ندارد.
این مومیایی از سال 1914 در موزه اسقفی وروتسواف نگهداری میشود؛ زمانی که کاردینال آدولف برترام آن را به عنوان بخشی از یک مجموعه خصوصی آثار باستانی به این شهر آورد. با وجود این حضور طولانی، تاکنون هیچ مطالعه علمی منسجمی روی آن انجام نشده بود.
این وضعیت در سال 2023 تغییر کرد، زمانی که به درخواست اسقف اعظم یوزف کوپنی، نخستین بررسی علمی کامل آغاز شد. تیمی میانرشتهای به سرپرستی پروفسور آگاتا کوبالا از دانشگاه وروتسواف و با همکاری مرکز پژوهش مومیایی، با استفاده از ابزارهای پیشرفته تصویربرداری مانند اشعه ایکس و سیتیاسکن، بدون آسیبزدن به جسد، آن را بررسی کردند.
نتایج این پژوهش در مجله علمی «کاربردهای دیجیتال در باستانشناسی و میراث فرهنگی» منتشر شد و دادههای مهمی به مطالعات جهانی درباره مومیاییهای مصری افزود.
یکی از مهمترین یافتهها این بود که مومیایی متعلق به یک پسر بچه حدوداً هشتساله است. پژوهشگران با بررسی رشد دندانها — که یکی از دقیقترین روشها برای تعیین سن در کودکان است — توانستند سن او را با دقت زیادی مشخص کنند.
طول بدن او حدود 123 سانتیمتر است و وضعیت حفظشدگی آن نسبتاً خوب ارزیابی شده. ویژگیهای آناتومیکی نیز جنسیت او را تأیید کردهاند؛ موضوعی که در بسیاری از مطالعات مومیاییها به دلیل وجود لایههای پیچیده پارچه و شرایط نگهداری، همیشه آسان نیست.
با این حال، مهمترین پرسش همچنان بیپاسخ مانده: علت مرگ این کودک. تاکنون هیچ نشانه واضحی از جراحت یا بیماری کشنده پیدا نشده و این موضوع همچنان معمایی حلنشده است.
با اینکه اسناد تاریخی مربوط به منشأ این مومیایی در جنگ جهانی دوم از بین رفته، پژوهشگران از خود اثر برای یافتن سرنخها استفاده کردهاند.
تزئینات روی کارتوناژ — یعنی پوشش نقاشیشدهی مومیایی — اطلاعات مهمی ارائه میدهد. سبک نقاشی، نقشمایهها و نمادها نشان میدهند که این مومیایی احتمالاً از مصر علیا، بهویژه مناطق اطراف کوم امبو یا اسوان آمده است.
عناصری مانند نقش گل نیلوفر، گلهای رزگونه و تصویر سوسک بالدار با هنر تدفینی آن منطقه در اواخر دوران فرعونی همخوانی دارند. یکی از جزئیات جالب، تصویر خدایی ترکیبی و نادر است که احتمالاً «نهبکاو» نام دارد و در حال حمل یک مومیایی نشان داده شده؛ تصویری که میتواند اطلاعات بیشتری درباره باورهای مذهبی آن منطقه بدهد.
اما شاید هیجانانگیزترین کشف، وجود شیئی ناشناخته روی سینه کودک باشد. این جسم که در تصاویر اسکن دیده شده، ممکن است یک طومار پاپیروسی حاوی نام کودک یا اطلاعات شخصی او باشد.
اما دسترسی به آن بسیار دشوار است. پوشش کارتوناژ شکننده و آسیبدیده است و هرگونه تلاش برای باز کردن آن میتواند خطرناک باشد. پژوهشگران در حال بررسی روشهایی هستند تا بدون آسیب، این شیء را مطالعه کنند.
چیزی که زمانی فقط یک شیء موزهای بیجان به نظر میرسید، اکنون به عنوان بقایای یک کودک واقعی دیده میشود: کودکی که زندگی کرده، مرده و با دقت برای سفر به جهان پس از مرگ آماده شده است.
و شاید همان شیء پنهان روی سینهاش، در نهایت شخصیترین راز او را فاش کند: نامش.
این تحقیق نشان میدهد که فناوریهای پزشکی مدرن چگونه در حال تحول باستانشناسی هستند. اسکنهای سیتی با وضوح بالا به دانشمندان امکان دادهاند مدلهای سهبعدی دقیقی از مومیایی بسازند و لایههای مختلف — از استخوانها گرفته تا بافتها و پارچهها — را جداگانه بررسی کنند.
این کار در مورد مومیاییها بسیار پیچیده است، زیرا بافتهای خشکشده و باندهای آغشته به رزین رفتار متفاوتی نسبت به بدن زنده دارند. پژوهشگران مجبور بودند تنظیمات دستگاهها را بهصورت دستی تغییر دهند و هر لایه را با دقت تحلیل کنند.
توجه توجه! پوشش لحظهای اخبار جنگ
