به گزارش سرویس اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی ساعدنیوز، بازار جهانی گندم در هفتههای اخیر وارد دورهای کمسابقه از بحران شده است؛ بحرانی که همزمان از تغییرات شدید اقلیمی و اختلال در مسیرهای اصلی تجارت جهانی تغذیه میشود. خشکسالی در کشورهای مهم تولیدکننده غلات، در کنار مشکلات ناشی از بسته شدن تنگه هرمز، حالا نگرانیها درباره امنیت غذایی جهان را افزایش داده است.
بر اساس برآورد وزارت کشاورزی آمریکا، تولید جهانی گندم در فصل جاری به حدود 819 میلیون تن خواهد رسید؛ رقمی که نسبت به فصل گذشته حدود 25 میلیون تن کاهش نشان میدهد.
در این میان، استرالیا بیش از سایر صادرکنندگان تحت فشار قرار گرفته است. این کشور که یکی از بازیگران اصلی بازار جهانی گندم به شمار میرود، احتمالاً با افتی حدود 10 میلیون تن در صادرات خود مواجه خواهد شد. گزارشها نشان میدهد سطح زیر کشت گندم در برخی مناطق استرالیا بین 7 تا 20 درصد کاهش یافته و میزان برداشت نیز ممکن است از 36 میلیون تن سال گذشته به حدود 21 میلیون تن سقوط کند.
کارشناسان میگویند کمبود کود شیمیایی و افزایش هزینه سوخت از عوامل اصلی این کاهش هستند. پس از اختلال در صادرات انرژی و کود از کشورهای حاشیه خلیج فارس، کشاورزان استرالیایی با کمبود قابل توجه اوره روبهرو شدهاند؛ موضوعی که مستقیماً بر میزان کشت اثر گذاشته است.
شرایط در دیگر کشورهای تولیدکننده نیز چندان امیدوارکننده نیست. آرژانتین کاهش محسوس تولید را پیشبینی کرده و کانادا نیز احتمال افت چند میلیون تنی در برداشت گندم را مطرح کرده است. اروپا هم به دلیل افزایش شدید قیمت کودهای نیتروژنی، با کاهش سطح زیر کشت گندم زمستانه دستوپنجه نرم میکند.
در روسیه، بزرگترین صادرکننده گندم جهان، کاهش تولید و تغییر الگوی کشت به سمت دانههای روغنی مشاهده میشود؛ زیرا بسیاری از کشاورزان معتقدند در شرایط فعلی سودآوری این محصولات بیشتر از گندم است.
آمریکا هم وضعیت بهتری ندارد. پیشبینیها حاکی است تولید گندم این کشور در سال 2026 به پایینترین سطح خود طی چند دهه اخیر برسد. خشکسالی، سرماهای غیرمنتظره و افزایش هزینههای انرژی، فشار زیادی بر کشاورزان آمریکایی وارد کرده است.
در کنار همه این عوامل، بسته شدن تنگه هرمز نقش مهمی در تشدید بحران داشته است. کشورهای حوزه خلیج فارس سهم بزرگی در صادرات کودهای شیمیایی جهان دارند و اختلال در این مسیر باعث جهش شدید قیمت کود و انرژی شده است. افزایش هزینه سوخت و حملونقل نیز در نهایت قیمت تمامشده گندم را بالا برده و فشار بیشتری به بازار جهانی مواد غذایی وارد کرده است.
شورای جهانی غلات هشدار داده که کاهش تولید جهانی گندم در کنار ادامه نوسانات آبوهوایی میتواند بازار مواد غذایی را در ماههای آینده با چالشهای جدیتری مواجه کند.