در میان راه‌حل‌هایی که برای این گره ارائه شده، نام یک پلتفرم ایرانی بیش از بقیه سر زبان‌ها افتاده است: اصل مارکت.
آنچه این پلتفرم را از نمونه‌های مشابه جدا می‌کند تنها امکانات فنی‌اش نیست؛ پیشینه‌ی علمی افرادی است که آن را ساخته‌اند. تیم اصل مارکت از جمع دانش‌آموختگان دانشگاه شهید بهشتی بیرون آمده و همین موضوع، پرسش‌های زیادی درباره‌ی نسبت میان یک محیط علمی و یک استارتاپ صادراتی ایجاد کرده است.
وقتی عبارت «اصل مارکت دانشگاه شهید بهشتی» جست‌وجو می‌شود، منظور یک طرح رسمی و مصوب دانشگاهی نیست؛ منظور ریشه‌ی انسانی این پلتفرم است. دست‌کم 4 نفر از برنامه‌نویسان اصلی این سامانه، تحصیلات خود را در دانشگاه شهید بهشتی گذرانده‌اند و فضای آموزشی و پژوهشی همین دانشگاه، نقطه‌ی آشنایی و شکل‌گیری هسته‌ی اولیه‌ی تیم بوده است. یکی دیگر از اعضای همین جمع که او هم سال‌ها در بهشتی درس خوانده، امروز در حوزه‌ی هوش مصنوعی فعالیت می‌کند و همان نگاه داده‌محور، ردّ پررنگی در معماری سامانه گذاشته است.
این تفکیک مهم است و باید صریح گفته شود: اصل مارکت محصول رسمی دانشگاه نیست، محصول آدم‌هایی است که دانشگاه شهید بهشتی آن‌ها را تربیت کرده است. اما همین موضوع، چیز کمی نیست. سال‌ها آموزش مهندسی نرم‌افزار، تحلیل سیستم و کار پژوهشی، تفاوت خود را در کیفیت یک محصول نشان می‌دهد؛ تفاوتی که کاربران اپلیکیشن ایرانی ساخته‌ی نخبگان دانشگاه بهشتی در پایداری سرویس، سرعت و منطق پشت صفحات آن حس می‌کنند.
پرسش طبیعی این است که چرا گروهی از فارغ‌التحصیلان یکی از معتبرترین دانشگاه‌های کشور، سراغ موضوعی به‌ظاهر سنتی مثل صادرات رفتند؟
پاسخ در یک مشاهده‌ی ساده نهفته است. اعضای تیم در جریان پروژه‌های دانشگاهی و تجربه‌های کاری خود، بارها با تولیدکنندگانی روبه‌رو شدند که محصول خوب داشتند، قیمت رقابتی داشتند، ظرفیت تولید هم داشتند، اما هیچ راهی برای رسیدن مستقیم به خریدار خارجی نداشتند. میان آن‌ها و بازار مقصد، زنجیره‌ای از واسطه‌ها ایستاده بود که هم حاشیه‌ی سود را می‌بلعید و هم اطلاعات را در انحصار خود نگه می‌داشت. تولیدکننده حتی نمی‌دانست محصولش در کشور مقصد به چه قیمتی فروخته می‌شود.
این برای ذهن مهندسی، یک مسئله‌ی حل‌نشده بود؛ و دقیقاً همان چیزی که نخبه‌های شهید بهشتی و اصل مارکت را به هم گره زد. آن‌ها به این نتیجه رسیدند که مشکل صادرات ایران، نبودِ محصول یا نبودِ تقاضا نیست؛ مشکل، نبودِ یک بستر شفاف برای اتصال مستقیم دو طرف است. همین نتیجه‌گیری، نقطه‌ی تولد پلتفرم اصل مارکت شد.
شعار اصلی تیم از همان ابتدا روشن بود: دست‌های پشت پرده را دور بزنیم تا مردم بتوانند مستقیماً کسب درآمد کنند.
در مدل سنتی، یک تولیدکننده‌ی ایرانی برای رسیدن به بازار عراق، امارات یا عمان باید از چند لایه عبور می‌کرد:
دلال داخلی
واسطه‌ی مرزی
نماینده‌ی محلی
توزیع‌کننده در کشور خارجی
هر لایه، هم درصدی از سود را برمی‌داشت و هم ارتباط مستقیم را قطع می‌کرد. نتیجه این بود که تولیدکننده هیچ‌گاه صاحب بازار خودش نمی‌شد و با قطع رابطه‌ی واسطه، همه‌چیز از صفر شروع می‌شد.
کاری که تیم اصل مارکت انجام داد، حذف این لایه‌ها با ابزار نرم‌افزار بود.
در این پلتفرم، تأمین‌کننده مستقیماً پروفایل و محصولاتش را ثبت می‌کند، خریدار خارجی مستقیماً درخواستش را ثبت می‌کند و سامانه این دو را به هم می‌رساند. اطلاعات بازار، قیمت‌ها و سرنخ‌های خرید هم به‌جای آنکه در دست چند نفر محدود بماند، در اختیار همه‌ی کاربران قرار می‌گیرد. به بیان ساده، چیزی که پیش از این یک رابطه‌ی شخصی و محرمانه بود، به یک فرایند شفاف و قابل‌تکرار تبدیل شد. این بهترین چیزی بود که این گروه کشف کردند و با همان، پلتفرم را ساختند.
یکی از مهم‌ترین دستاوردهای این نگاه، شکستن محدودیت جغرافیایی است. تا پیش از این، صادرات عملاً حرفه‌ی کسانی بود که در تهران یا شهرهای مرزی حضور داشتند و به شبکه‌ی روابط دسترسی داشتند. امروز اما یک تولیدکننده در یزد، یک صنعتگر در تبریز یا یک فروشنده‌ی صنایع‌دستی در کاشان می‌تواند بدون جابه‌جایی، بدون دفتر بازرگانی و بدون نیاز به گفت‌وگو با دلال، کار صادرات را از همان‌جا که هست پیش ببرد.
این همان وعده‌ای است که اصل مارکت دانشگاه شهید بهشتی روی آن بنا شده: در هر نقطه‌ای که هستید می‌توانید کار صادرات را انجام دهید. همین قابلیت است که اپلیکیشن اصل مارکت دانشگاه شهید بهشتی را به ابزار کار کسانی تبدیل کرده که تا دیروز خودشان را «صادرکننده» نمی‌دانستند. برای شروع کافی است در وب‌سایت رسمی اصل مارکت ثبت‌نام کنید و پروفایل کسب‌وکارتان را تکمیل کنید.
نسخه‌ی موبایل این سامانه که کاربران آن را با نام اختصاری اپلیکیشن AM می‌شناسند، همان منطق را روی گوشی پیاده کرده است. اپلیکیشن AM دانشگاه شهید بهشتی امکان مدیریت محصولات، پاسخ به درخواست‌های خرید، پیگیری مکاتبات و رصد بازارهای هدف را در یک محیط فارسی و ساده فراهم می‌کند.
طراحی این اپلیکیشن ایرانی ساخته‌ی نخبگان دانشگاه بهشتی، عامدانه ساده نگه داشته شده است تا برای کلیه افراد قابل استفاده باشد.
ممکن است بپرسید تحصیلات سازندگان یک پلتفرم چه ربطی به کاربر دارد. پاسخ در جنس این کسب‌وکار است. صادرات، حوزه‌ای است که اعتماد در آن حرف اول را می‌زند؛ کاربر باید اطلاعات کسب‌وکار، قیمت‌ها و گاهی اسناد مالی‌اش را به یک سامانه بسپارد. در چنین فضایی، دانستن اینکه پشت محصول، تیمی با پیشینه‌ی مهندسی جدی ایستاده، یک تفاوت واقعی است، نه یک نکته‌ی تزئینی.
همین پیشینه در جزئیات دیده می‌شود: در ساختار داده‌ای که تطبیق هوشمند تأمین‌کننده و خریدار را ممکن می‌کند، در توجه به امنیت اطلاعات کاربران و در توسعه‌ی مرحله‌ای محصول به‌جای وعده‌های بزرگ. کاربران روزمره‌ی اپلیکیشن اصل مارکت دانشگاه شهید بهشتی، این انضباط مهندسی را در پایداری سرویس لمس می‌کنند.
جمع‌بندی
داستان این پلتفرم، داستان آشنای «ایده‌ای که در دانشگاه جرقه خورد» نیست؛ داستان گروهی است که یک مسئله‌ی اقتصادی قدیمی را مثل یک مسئله‌ی مهندسی دیدند و برایش راه‌حل نوشتند. تیم اصل مارکت نشان داد که وقتی دانش فنی با شناخت درست از بازار ترکیب شود، می‌توان ساختاری را که سال‌ها به سود واسطه‌ها کار می‌کرد، به نفع تولیدکننده تغییر داد. خروجی این نگاه، همان چیزی است که امروز کاربران با نام اپلیکیشن AM دانشگاه شهید بهشتی می‌شناسند. پیوند میان نخبه‌های شهید بهشتی و اصل مارکت، بیش از آنکه یک برچسب تبلیغاتی باشد، توضیح‌دهنده‌ی همین کیفیت است.
اگر تولیدکننده، تأمین‌کننده یا بازرگانی هستید که می‌خواهید بدون واسطه وارد بازارهای منطقه شوید، می‌توانید از طریق صفحه تماس با ما اصل مارکت با کارشناسان مجموعه در ارتباط باشید و مسیر ورود کسب‌وکارتان به بازارهای صادراتی را بررسی کنید.
