به گزارش سرویس تاریخ و فرهنگ پایگاه خبری ساعدنیوز و به نقل از کجارو:
نقشهها فقط وسیلهای برای نمایش راحت دادهها و اماکن نیستند، بلکه آثار مهم تاریخی، فرهنگی و حتی هنری هستند. تعدادی از این نقشهها در سالهای اخیر بسیار مفید و موثر در شناخت امپراتوریها و سرزمینهای قدیمی بودهاند. بعضی از نقشهها در طول تاریخ منجر به وقوع بعضی اختلافات ناخوشایند سیاسی شدهاند. به طور خلاصه، این نقشهها سبب به وجود آمدن جهان امروز به صورتی که میبینیم شدهاند.
واضح است که اهمیت تفاوتهای دینی، فرهنگی و حتی سیاسی در نقش دادن به دنیای امروز به اندازهی اهمیت مرزهای کشورها نبوده است.
در ادامه 10 نقشهی مهم جهان که در شکلگیری حکومتها و دنیای امروز نقش به سزایی داشتهاند را خواهید دید.
نقشهی کلاودیوس بطلمیوس (Claudius Ptolemy) جز اینکه نقشهای هنری و بسیار زیبا بود، اولین نقشهای بود که از ریاضیات و هندسه استفاده شده بود تا به وسیلهی مستطیلهای رسم شده خواندن نقشه را تسهیل کند. جالب بود که عرض و طول جغرافیایی برای بیش از 8000 نقطه از جهان در اروپا، آسیا و آفریقا در این نقشه نمایش داده شده بود که پایه و اساس تمام نقشههایی است که امروزه در دسترس همگان قرار دارد.
الشریف العدریسی اولین نقشهبرداری بود که برای شاه نرمن راجر دوم (Norman King Roger II) کار میکرد و نقشهای به زبان عربی (در سال 1154 میلادی) از مناطق یهودی، یونانی، مسیحی و اسلامی تهیه کرد. این نقشه شامل دو قسمت است؛ یکی قسمت بزرگ مرکزی و دیگری 70 قسمت کوچک و مجزا. برخلاف نقشههای دیگری که در آن زمان تهیه میشدهاند، الشریف مکه را که در جنوب قرار دارد، در بالای نقشه ترسیم کرده است. (آفریقا به صورت خشکی هلالی در بالای نقشه نشان داده شده است، شبه جزیرهی عربی هم در مرکز نقشه دیده میشود.)
نقشهی هرفور ( در سال 1300 میلادی) که شکلی غمآلود دارد، در واقع جهان را در زمان قرون وسطی نمایش میدهد. موردی که این نقشه را متمایز میکند این مسئله است که این نقشه به مرور زمان تکمیل شده و اگر به جزئیات علاقهمند باشید، این نقشه بر اساس انجیل طراحی شده است و نه بر اساس واقعیت.
بهشت عدن (Garden of Eden) در بالای نقشه و در پایین آن ستونهای هرکول (Pillars of Hercules) در جبلالطارق قرار دارد.
نقشهی کانگیندو در سال 1400 میلادی و توسط گروهی از منجمان آن زمان که تحت رهبری کوون کون کار میکردند، تهیه شده است. نکتهی جالب این نقشه پیش زمینهی سیاسی آن است. این نقشه بر اساس ایدئولوژی سلطنتی طراحی شده و نقاط شمالی در بالای نقشه قرار دارند. علت این امر در تفکر آن زمان آسیای جنوبی نهفته است. زمانی که به امپراتور نگاه میکردند، باید به بالا یا شمال نگاه میکردند و زمانی که امپراتور به مردم نگاه میکرد مردم در پایین یا جنوب قرار داشتند.
نقشهی والدسمولر در سال 1507 تهیه شده بود. آمریکا برای به بدست آوردن این نقشه 10 میلیون دلار هزینه کرد؛ پس میتوان به اهمیت این نقشه پی برد. این نقشه از شاهزادهای آلمانی خریداری شد و اولین نقشهای بود که اقیانوس آرام و قارهها و البته قارهی آمریکا در آن نشان داده شده بود. این نقشه بسیار واضح است و والدسمولر این نقشه را به نام آمریگو وسپوجی (Amerigo Vespucci)، اولین شخصی که آمریکا را به عنوان سرزمینی حقیقی شناسایی کرد، نام نهاد.
نقشهی ریبیرو هم مانند نقشهی کوون کون، یکی از اولین نمونههای نقشههای سیاسی است. در این نقشه فضای خشک و خالی بزرگی بین پرتغال و اسپانیا در نظر گرفته شده است. مورد جالب دیگر این است که به خاطر زنجیرهای بودن جزایر مالدیو در آن زمان نام مولوکاس (Moluccas) بر آن گذاشته شده بود. خلاصه اینکه بین این دو کشور قراردادی امضا شد و این جزایر را که به تازگی کشف شده بودند، در سال 1494 بین دو کشور تقسیم کردند. در آن زمان ریبیرو برای شاه اسپانیا کار میکرد و جزایر اسپایس (Spice Islands) را در نقشه در طرف اسپانیا رسم کرد. اصل ماجرا این بود که این جزایر در سهم پرتغال قرار داشت، ولی در آن روزها اگر کسی با شاه مخالفت میکرد، سر خود را از دست میداد.
بدون شک ژرارد مرکاتور (Gerardus Mercator) یکی از مهمترین نقشهبرداران در تاریخ جهان بوده است. او اولین کسی بوده است که تلاش کرده، انحناهای زمین را به خوبی روی نقشه (در سال 1569 میلادی) بکشد. او در طول زندگی خود مظنون به ارتداد بود و در قرن بیستم به خاطر این موضوع مورد اذیت قرار گرفت. دریانوردان اروپایی برای جهتیابی از این نقشه استفاده میکردند، نقشهی مرکاتور امروزه هم استفاده میشود.
تحت حمایت شرکت هلندی هند شرقی، تعداد زیادی نقشه به سبک باروک تهیه شده که یکی از این نقشهها، نقشهی اطلس بلای است. موردی که این نقشه را از بقیهی نقشهها متمایز میکند، تفاوت سبک نقشه است و اینکه کرهی زمین در مرکز جهان هستی قرار دارد.
در زمانی که این نقشه تهیه میشد (سال 1662)، فقط پنج سیاره برای انسانها شناخته شده بود. خورشید هم در این نقشهها در مرکز کیهان و در بالای نقشه قرار گرفته است. امروزه میدانیم که این تفکر کاملا غلط است، به هر حال هنوز هم دیدن این نقشههای هنری لذتبخش است.
نقشهی گال پیتر، جهان را به کلی تغییر داد و نقشهی مرکاتور را از رده خارج کرد. در سال 1973 یک آلمانی با نام آرنو پیترز (Arno Peters) تصمیم گرفت که نقشهی مرکاتور را که مرکزیتش اروپا بود به چالش بکشد. او قصد داشت که هر قاره را با مساحت واقعی نشان دهد، به همین علت است که در نقشهی او نسبت به نقشهی مرکاتور، مساحت قارهی آفریقا بزرگتر دیده میشود، زیرا این قاره واقعا از اروپا بزرگتر است. درست است که این نقشه هم به طور کامل صحیح نیست و به علت نمایش کرهی گرد روی کاغذ دو بعدی مقداری خطا و انحراف ریاضی دارد، ولی در هر حال تلاش شده است که جانب صداقت در آن رعایت شود.
گوگل ارث کاملترین نقشهای است که تا به امروز تهیه شده (در سال 2005 تهیه شد) و میتوان به کمک آن از زمین به آسمان و اقیانوس رفت. تمام نرمافزارها از نرمافزار سلامتی روی گوشی گرفته تا نرمافزار سفارش آژانس از این گوگل ارث استفاده میکنند. امروزه وسایل حمل و نقل هم بسیار گسترش پیدا کردهاند و به کمک گوگل ارث بعد دیگری از نقشهها در دسترس همگان قرار گرفته است.
