فولاد، پرکاربردترین آلیاژی است که در سراسر جهان و در تمام صنایع مورد استفاده قرار میگیرد تا جایی که نمیتوان زندگی و صنعت را بدون فولاد متصور شد. فولاد، نام خانواده بزرگی از آلیاژهای آهنی است که از عناصر مختلفی تشکیل میشود و هر کدام از گریدهای آن، خواص و ویژگیهای منحصر به فردی دارد.
در یک دستهبندی، میتوان فولادها را در دو نوع ساده کربنی و فولاد آلیاژی تقسیمبندی کرد. فولاد ساده کربنی، از ترکیب آهن و کربن و دیگر عناصر به مقادیر بسیار کم ساخته میشود در صورتی که فولاد آلیاژی، نوعی فولاد است که در آن علاوه بر آهن و کربن، از عناصر منگنز، نیکل، مولیبدن، کروم، وانادیوم و سیلیسیم به مقادیر مختلف نیز استفاده شده است.
در این مقاله، معروفترین آلیاژهای فولادی که در صنعت مورد استفاده قرار میگیرند را معرفی خواهیم کرد:
این نوع فولاد، دارای عناصر آلیاژی چون تیتانیوم و وانادیوم است و به دلیل استحکام بالایی که دارد در تولید قطعات ظریفی که نیاز به استحکام بالا دارند، مورد استفاده قرار میگیرند.
نسبت استحکام به وزن این فولادها بالا است. از این رو در قطعاتی که نیاز به وزن پایین در عین داشتن استحکام باشد، از آنها استفاده میشود که از جمله آنها میتوان به شاسی، سیستم هدایتکننده و تعلیق و سپر در صنعت خودرو اشاره کرد.
مقاومت به خوردگی این آلیاژها در کنار خواص مکانیکی بهبودیافته آنها در مقایسه با فولادهای کربنی، علت کاربرد بالای آنها در صنایع میشود.
نوعی دیگر از فولادها، دارای کروم در مقادیر 0.5 تا 9 درصد و مولیبدن از 0.5 تا 1 درصد هستند. کربن در این آلیاژها کم است و به همین سبب جوشکاری آنها سادهتر انجام میشود. استفاده از مولیبدن در ترکیب شیمیایی آنها، مقاومت در برابر کشش آنها را افزایش میدهد.
ترکیب مولیبدن و کروم، باعث ایجاد فولادهای کروملی میشود که خود مقاومت بسیار بالا در برابر خوردگی را ایجاد میکند. از جمله کاربردهای فولادهای کروم مولیبدن دار میتوان به استفاده در نیروگاههای حرارتی با دمای بالاتر از 500 درجه سانتیگراد و پالایشگاههای پتروشیمی اشاره کرد.
فولاد Mo40، نوعی فولاد مولیبدن کرومی است که مقاومت بالایی در برابر نیروهای فشاری و تنشها دارد و ازاینرو در ساخت ستون، چرخدنده و تیر مورد استفاده قرار میگیرد.
استنلس استیلها و یا فولادهای زنگ نزن، یکی از مهمترین انواع آلیاژهای فولادی هستند که در اصطلاح عامیانه به آنها استیل میگویند. در ترکیب شیمایی فولادهای زنگ نزن، از عناصر کروم و نیکل استفاده میشود. برخی از آنها نیز حاوی عنصر مولیبدن هستند که حضور این عناصر، منجر به تولید فولادی بسیار مقاوم در برابر محیطهای خورنده اسیدی، قلیایی و مرطوب میشود.
فولادهای استیل، ضمن مقاومت بالا در برابر خوردگی، استحکام و خواص مکانیکی مطلوبی نیز دارند. از جمله گریدهای آلیاژهای استیل میتوان آلیاژهای فولادی 304، 316، 309، 310، 321، 410، 420 و 430 را نام برد.
یکی از انواع فولادهای مقاوم در برابر فشار و حرارت، فولاد 17mn4 است که به فولاد مخزنی یا آتشخوار نیز معروف است. قیمت ورق 17mn4 به عنوان یکی از اشکال پرکاربرد این آلیاژ در بسیاری از صنایع اهمیت دارد.
در ساخت این نوع فولاد آلیاژی از عناصری چو منگنز، سیلیسیم و کروم استفاده میشود که منجر به ایجاد خاصیت ارتجاعی، تحمل وزن و مقاومت بالایی در آن در مقایسه با سایر فولادها میشود.
از جمله کاربردهای ورق 17mn4 میتوان به ساخت دیگ بخار، مخازن تحت فشار، لولههای انتقال مایعات داغ و کاربرد در صنعت نفت، گاز و پتروشیمی اشاره کرد.
برای جلوگیری از خوردگی در فولاد، دو روش وجود دارد. در روش اول از پوششهای مقاوم به خوردگی چون رنگها و پوششهای سرامیکی استفاده میکنند و در روش دوم، عناصری چون کروم، نیکل و مس را به فولاد اضافه میکنند. با استفاده از این عناصر در کنار کربن متوسط، مقاومت به خوردگی افزایش مییابد. اکسید شدن برخی از این عناصر در فولاد، خود یک لایه مقاوم به خوردگی روی سطح فولاد ایجاد میکند. فولاد هوازده، یعنی فولادی که به دلیل قرارگیری در برابر هوا یک لایه اکسید آهن روی آن ایجاد شده است. دو فولاد ASTM A242 و ASTM A588 را میتوان دو نوع فولاد هوازده دانست که در صنعت ساخت و ساز مورد استفاده قرار میگیرند.
فولاد spk، یکی دیگر از انواع آلیاژهای فولادی است که به steel 2080 نیز معروف است و آن را با نماد X210Cr12 نیز نشان میدهند. در این فولاد، کاربیدهای سختشونده در زمینه فولادی قرارگرفته است که موجب افزایش مقاومت ابعادی، فشاری و پایداری بالای فولاد میشوند. کروم این فولاد نیز بالا و حدود 12 درصد است که خود منجر به مقاومت بالا در برابر سایش و خوردگی میگردد.
فولاد spk به سه نوع O (سخت شونده در روغن)، نوع A (سخت شونده در هوا) و نوع D، قابل تقسیم است. از جمله کاربردهای فولاد SPK میتوان به ساخت قالب کشش سرد و گرم، ساخت تیغه برش، قالب شکلدهی سرامیک، خط تولید پروفیل، قالب پانچ و پولک زنی اشاره کرد.
یکی از مهمترین کاربردهای فولاد، به عنوان مقاطع اولیه مورد استفاده در ساختمان سازی است. فولادهای ساختمانی یا فولادهای نرمه، در دو شکل کربنی و آلیاژی تولید و استفاده میشوند. فولادهای آلیاژی، با ترکیب شیمیایی خاص خود و با استفاده از عناصر آلیاژی، خواص مکانیکی و خوردگی بهبودیافتهای دارند.
معمولا، فولادهای ساختمانی آلیاژی در دسته فولادهای HSLA قرار میگیرند و خواص چقرمگی و مقاومت به خوردگی بسیار خوبی نیز دارند.
اما رایجترین انواع فولادهای ساختمانی شامل موارد زیر میشوند:
ST37-2
ST37-3
ST44-2
ST44-3
از فولادهای کم آلیاژ استحکام بالایی که در ساختمان سازی کاربرد دارند نیز میتوان به A441 و A572 اشاره داشت.
همانطور که گفته شد، انواع آلیاژهای فولادی، کاربردهای بسیار زیادی در تمامی صنایع دارند. به همین علت، میتوان صنایع را وابسته به فولاد و آلیاژهای آن دانست. با این حال با توجه به گستردگی خانواده فولاد، خرید آلیاژهای آن از مراکز بازرگانی معتبر بسیار مهم است.
مجموعه بازرگانی آیرومارت با سالها تجربه در حوزه تامین انواع مقاطع فولادی، این مقاطع فلزی را در انواع آلیاژی و ساده به شما ارائه میدهد. شما میتوانید با مراجعه به وبسایت آیرومارت به نشانی iromart.com و یا شمارهگیری 02145306، ضمن استعلام قیمت این مقاطع، سفارش خرید خود را نیز به ثبت برسانید. آیرومارت با شعار "یک کلیک تا خرید آهن"، در تلاش است تا در کوتاهترین زمان ممکن و به سادگی، نیاز صنعت را رفع نماید.
