دلایل استفراغ و برگشت غذا در پرندگان و روش های درمان
استفراغ پرندگان بیشتر یک عمل ناخواسته است؛ که در یک لحظه پرنده سر خود را از یک طرف به طرفی دیگر تکان می دهد؛ این واکنش بدن نشانه یک بیماری (مانند عفونت یا مشکلات سیستم گوارشی پرنده) است و باید سریع دلیل آن ارزیابی شود.این سناریویی است که برای برخی از صاحبان که از انواع پرندگان زینتی نگهداری می کنند آشنا است. شما با پرنده خود نشسته اید و از گذران وقت با هم لذت می برید. در این حین به طور ناگهانی پرنده شما شروع به لرزاندن سر خود می کند و قبل از اینکه بتوانید عکس العملی نشان دهید، با استفراغ پرنده خود روبه رو می شوید.پس نتیجه می گیریم که استفراغ یک اتفاق لحظه ای است. حال باید بدانیم که دلیل این عارضه چیست و راه درمان یا پیشگیری وجود دارد یا خیر؛ پس با هم در ادامه به بررسی این واکنش می پردازیم.
برگشت غذا در پرندگان
برگشت غذا در پرندگان بسیار معمول و رایج می باشد. به عنوان مثال پرنده نر هنگام جفت گیری یا زمانی که تحریک گردد، سر خود را به بالا و پایین حرکت می دهد و دهانش را باز می کند و سپس استفراغ خواهد کرد.برگشت غذا چیزی است که صاحبان پرندگان بسیار به آن آشنا می باشند. امکان دارد شما با پرنده خود نشسته باشید، از گذراندن وقت با یکدیگر لذت برده و مشغول بازی با هم باشید و به شما خوش بگذرد، اما پرنده شما به طور ناگهانی سر و گردن خود را به حرکت در بیاورد و قبل از اینکه شما متوجه گردید غذای خود روی شما را برگشت بدهد.
برگشت غذا در پرندگان خانگی، بیماری به حساب نمی آید، بلکه یک مشکل رفتاری می باشد و زمانی که پرنده با یک تحریک مواجه می گردد اتفاق خواهد افتاد. اگر چه امکان دارد که برای صاحب پرنده سخت باشد، اما باید دلیل برگشت غذا را پیدا کنید و مشخص شود که پرنده او هنگامی که مجبور به برگشت غذا می باشد، قصد دارد که چه چیزی را به او بفهماند. در ادامه ی مطلب توضیح می دهیم که چرا پرندگان این رفتار ناخوشایند را انجام می دهند.
دلایل برگشت غذا توسط پرندگان
اگر پرنده شما، غذای خورده شده را روی شما بالا بیاورد، او در واقع دارد سعی خود را می کند، که بفهماند به شما علاقه مند است و برای شما احترام قائل می باشد. هر چند این رفتار شاید کمی عجیب به نظر بیاید. نخستین چیزی که باید بفهمید این است که پرنده شما اگر احساس راحتی داشته باشد و ارتباط خوبی با شما برقرار کند، هیچگاه این کار را انجام نمی دهد. اگر چه امکان دارد که تمیز کردن محتویات برگشت داده شده از پرنده، سختی خود را داشته باشد، اما شما هیچگاه نباید پرنده خود را به خاطر برگشت غذا تنبیه نمایید.برگشت غذا ممکن است به وسیله عکس العمل های شما بدتر گردد. باید به پرنده خود توجه کرده و به این وسیله دلایل این رفتار او را کشف نمایید. از جمله این دلایل می تواند به کار بردن کلمات یا اصطلاحاتی باشند که موجب آزار پرنده شما می گردند، یا حتی اسباب بازی که هر دو با آن بازی می کردید و یا شاید هم شیوه بازی کردن شما با پرنده خودتان باشد.
هنگامی که شروع به تشخیص علت برگشت غذا در پرنده خود می کنید باید تلاش کنید که علت را برطرف نمایید. این به این معنا نمی باشد که شما هیچ کاری با پرنده خود نداشته و او را به حال خود رها نماینید، بلکه باید راه های دیگری برای بازی کردن و همین طور ابراز علاقه به او بیابید، راه هایی که باعث تحریک برگشت غذا در او نگردد. باید خلاقیت به خرج داده و روش های مختلف را برای برقراری ارتباط مناسب با پرنده زیبا ی خود امتحان نمایید.
فرق استفراغ و برگشت غذا در پرندگان
برگشت غذا Regurgitation و استفراغ Vomiting بطور شایعی در پرندگان دیده میشوند.برگشت غذا به معنای بیرون ریختن محتویات دهان ، مری یا چینه دان است. چنین پرنده ای اغلب سر خود را تکان داده و گردن را کشیده نگه میدارد.غذای بیرون ریخته شده به نظر هضم نشده است بطور مثال دانه کامل را که هضم نشده به همان شکلی که خورده شده بوده بیرون می ریزد.برگشت غذا معمولاً یک رفتار طبیعی در پرنده بحساب می آید.استفراغ هم بالا آوردن محتویات پیش معده، معده یا روده است.در این حالت معمولاً محتویات معده و ... بطور پرتابی از دهان بیرون می ریزد و پرنده سر خود را به اینطرف و آنطرف تکان میدهد.استفراغ را باید نشانه بیماری جدی دانست و هر چه سریعتر به آن رسیدگی نمود. متأسفانه اغلب مواقع تفریق موارد برگشت غذا از استفراغ دشوار است.
علل استفراغ در پرندگان
- عفونت ها: (باکتریایی) : Salmonella , Pasteurella , Megabacteria , Mycobacterium و تعداد زیادی از باکتریهای دیگر گرم منفی و مثبت
- قارچی: کاندیدا ، آسپرژیلوس و Mucor
- ویروسی: بیماری Pacheco ، Polyomavirus ، Poxvirus ، Papilomatosis ، بیماریهای منقار و پرها ، Adenovirus ، Herpesvirus و Paramyxovirus
- انگلی: کاپیلاریا ، پلاسمودیوم ، کرمهای نواری ، تریکوموناس ، ژیاردیا ، کرمهای گرد و کوکسیدیا
- سایر علل عفونی: سندرم اتساع پیش معده ، اتساع نوتروفیلی معده و Macaw Wasting disease
بیماریهای اندامهای مختلف در استفراغ پرنده
- بیماریهای قلبی (در توکان ها و مینا بیشتر شایع است)
- بیماریهای کبدی
- پانکراتیت
- بیماریهای کلیوی
- تروما
- دیابت ملیتوس
- پریتونیت
- سپتی سمی
- عدم تعادل الکترولیتها
تاثیر تغذیه در استفراغ پرنده
- افزایش پروتئین جیره افزایش ویتامین D بدن
- کاهش ویتامین A بدن
- کاهش ویتامین E بدن یا کمبود سلنیوم
- افزایش آهن بدن
- آلرژی غذایی
- پرخوری
- تغییر ناگهانی در جیره غذایی
- نگهداری غذا و دارو در شرایط دما و با غلظت نامناسب
چه عواملی باعث مسمومیت و استفراغ در پرنده می شود
- فلزات سنگین: آرسنیک ، مس ، سرب و روی
- خوراکی های مضر: (گیاهان سمی) – (شکلات) – (نیکوتین) – (نمک) – (غذاهای کپک زده یا فاسد شده) – (میوه آووکادو) – (الکل) – (سیگار)
- حشره کشها: کاربامات ها ، لیندن ، ارگانوفسفات ، آرسنیک ، Rotenone
- (تفلون) – (ضدعفونی کننده ها) – نیترات – فسفر – تالیوم – پتاسیم کلراید – آلومینیوم کلراید (deodorants)
- *نکته : از این بین مسمومیت با روی و سرب شایعتر است. تفلون حرارت دیده و داغ شده در تابه و پوشش و ورقهای فلزی بسیار مسمومیت زا هستند.
سایر بیماریها که باعث استفراغ در پرنده می شود؟
- گواتر (بیشتر در budgies شایع است)
- آسیت
- آئروفاژی (بلع هوا)
- انباشتگی و استاز چینه دان (بیشتر در سنین پایین)
- جسم خارجی
- توهم رفتگی و پیچ خوردگی روده
- فتق
- زخمهای گوارشی
- انباشتگی سنگریزه ها
- تنگی مجرای مری
- پاپیلوما
- لیومیوما
- آدنوما
- فیبروما
- سفت شدگی تخم مرغ (Egg binding) (در قناریها شایعتر است)
نام داروهایی که باعث استفراغ پرنده می شود
- آنتی بیوتیکها: داکسی سایکلین ، polymixin B ، تری متوپریم ، سولفادیازین ، انروفلوکساسین
- ضد انگلها: فنبندازول ، پرازی کوانتل ، لوامیزول
- ضد قارچها: فلوکونازول ، ایتراکونازول ، کتوکونازول
اختلالات رفتاری در بالا آوردن پرنده
- Motion Sickness (بیماری حرکت)
- Courtship (اظهار عشق و علاقه به پرنده دیگر ، آینه ، اسباب بازی یا صاحب خود)
- هیجان یا استرس و Normal weaning behavior
برای درمان استفراغ در کبوتر و سایر پرندگان چه کنیم؟
درمان استفراغ براساس عامل ایجاد کننده آن متفاوت است. برای کاهش تب باید از داروهای ضد تب، برای جبران مایعات از دست رفته مایع درمانی، مدیریت تغذیه ای ( گاهی ممکن است نیاز به قطع غذا باشد) بسیار اهمیت دارند. براساس شدت بیماری، پرنده ممکن است بستری شود.اگر استفراغ و اسهال در پرندگانی مانند کبوتر همزمان اتفاق بیفتند، این مشکل می تواند ناشی از یک عفونت شدید گوارشی باشد. منشا این عفونت غذای فاسد یا محیط آلوده است. برای درمان اسهال و استفراغ کبوتر باید ابتدا بررسی شود که آیا عفونت قارچی بوده یا باکتریایی است. سپس می توان از آنتی بیوتیکها یا داروهای ضد قارچ مناسب استفاده کنید.
اقدامات درمانی استفراغ طوطی ملنگو و سایر پرندگان
- داروهای ضد باکتریایی یا ضد قارچی
- تغییر جیره غذایی
- تامین درمان های مناسب برای مشکلات سایر اندام های بدن
- برداشتن عامل مسمومیت از محیط زندگی پرنده
- اگر جسم خارجی یا تومور سبب انسداد در دستگاه گوارش شده باشد استفاده از آندوسکوپی برای برداشتن آن ها می تواند کمک کننده باشد.
درمان خانگی استفراغ مرغ عشق و سایر پرندگان
اگر پرنده شما استفراغ می کند، لازم است که پرنده را به دامپزشکی ببرید. اگر علاوه بر استفراغ علائم دیگری نیز وجود داشته باشد، یا اگر پرنده شما قادر به نگه داشتن غذا نیست، درمان فوری ضروری است. در ضمن اگر پرنده تان پرهای خود را پف کند، او را در محیطی گرم نگهداری کنید.در صورت امکان، قفس را همراه با پرنده به مطب دامپزشک همراه با اسباب بازی هایی که ممکن است جویده باشد ببرید.
پس از مراجعه به دامپزشک، مطمئن شوید که تمام داروها را طبق دستور، تا زمانی که تجویز شده است، حتی پس از اینکه علائم از بین رفته اند، مصرف کنید. مراقب تغییر در مدفوع باشید و هرگونه تغییر را به دامپزشک خود گزارش دهید. اگر بهبودی مشاهده نشد، این موضوع را به دامپزشک خود گزارش دهید.
7 ماه پیش