به گزارش سرویس مجله خانواده پایگاه خبری تحلیلی ساعدنیوز،کودکان برای شناسایی محیط از حس چشایی کمک می گیرند و این عمل منجر به بلع مواد جدید و غیرمعمول در آنها می شود. در 8 ماهگی که کودک کار با انگشتان خود را یاد گرفته و قسمت بلع نیز به اندازه کافی فعال شده، امکان در دهان گذاشتن مواد خطرناک بیشتر است. بچه ها در سال اول تولد به خاطر شکل نگرفتن کامل حس لامسه به غیر از دست ها از دهان شان به عنوان راهی برای شناخت دنیا و اشیا دور و برشان استفاده می کنند و به همین دلیل اصلا عجیب نیست که این اجسام وارد دهان و مجاری تنفسی آن ها شود که دراغلب مواقع این مشکل آن قدر ترسناک است که والدین دستپاچه می شوند و به اصطلاح دست و پای شان را گم می کنند و بیشتر از آنکه به بچه کمک کنند باعث مشکلات دیگری هم می شوند که شاید اگر دست به کاری نمی زدند بهتر بود. در این قسمت در مورد گیر کردن اجسام و غذا درون گلوی کودک و چگونگی خارج کردن آن ها برای شما توضیحاتی را ارائه خواهیم داد.
کودکان مخصوصا آن هایی که راه افتاده اند ، به شدت به اجسام دور و بر خود علاقه دارند و بسیار هم کنجکاو هستند . آن ها دوست دارند که با دهانشان به کشف دنیای اطراف بپردازند و هرچیزی که برایشان جالب و مهیج باشد را داخل دهان خود قرار می دهند و فرقی ندارد که سایز آن چقدر است.گلوی کودکان برای جریان هوا بسیار محدود است و گاهی اوقات با مشکل مواجه می شود . زمانی که کودک نتواند این هوا را خارج کند و یا نای او تنگ شود ، با مشکل گلوگیر شدن مواجه خواهد شد.
کودکان نوپا و یا کودکانی که به تازگی شروع به چهار دست و پا رفتن کرده اند ، بسیار کنجکاوند و برای رفع کنجکاوی خود همه وسایل را به دهان خود وارد می کنند ، بنابراین ممکن است این وسایل موجب خفگی آنها شود.از مهم ترین و خطرناک ترین اجسام که باید دور از دسترس بچه ها باشند ، آجیل و به خصوص بادام زمینی، دانه های برشته غلات، تکه های میوه و هسته آن ها، آب نبات، ذرت، تخمه آفتابگردان و هندوانه، اسباب بازی های کوچک، اجسام گرد و براق هستند.
علائم ورود جسم خارجی به مجاری تنفسی، در 3 مرحله دیده می شود.
در مرحله اول پس از ورود جسم خارجی به مجاری تنفسی کودک با علائمی مانند :سرفه های شدید ، گریه و ضعف کودک، کبودشدن و حالت تهوع روبرو می شود.
در مرحله دوم بعد از چند دقیقه بیمار خسته شده و سرفه ها متوقف می شود . این مرحله بسیار گول زننده و خطرناک است که اطرافیان فکر می کنند خطر رفع شده است.
در مرحله آخر عوارضی مانند تنگی نفس، عفونت و ... به وجود می آید.
در اکثر مواقع مجاری تنفس به صورت کامل مسدود نمی شود و مقداری راه برای گذر هوا وجود دارد و انسداد ناقص است . انسداد کامل و انسداد ناقص هر کدام علائم و نشانه های خود را دارند و نوع برخورد با هر کدام از آن ها متفاوت است بنابراین شما باید قبل از هر اقدامی دریابید که با چه انسدادی روبرو هستید.
با مراکز فوریت های پزشکی تماس بگیرید زیرا ممکن است موفق نشوید و زمان را هم از دست بدهید.
به خودتان مسلط باشید.
اقدامات را در عین سرعت و دقت انجام دهید.
اگر کودکتان نوزاد نیست او را تشویق به سرفه کنید اما اگر بچه خیلی کوچک است در صورت تشدید اختلال تنفس، گرفتگی صدا و کاهش هوشیاری، اقدامات زیر را انجام دهید:
به داخل دهان کودک نگاه کنید و لب و زبان را عقب بکشید و جسمی که در گلویش گیر کرده را سریع بیرون بکشید.
اگر جسم خارجی را ندیده اید ، هرگز انگشت را وارد دهان بچه نکنید زیرا ممکن است جسم خارجی پایین برود و انسداد ناقص به انسداد کامل تبدیل شود.
نوزادان معمولا بیش از هر موجود دیگری نیاز به مراقبت دارند . نوزاد انسان نیز هیچ گاه از دید پدر و مادرش دور نیست . مخصوصا زمانی که در حال خوردن غذا یا شیر می باشد.گاهی اوقات کودکان با مشکلات بلع روبرو می شوند و والدین نمی توانند علت را تشخیص دهند . حال در این قسمت از این مقاله در مورد گیر کردن اجسام و غذا درون گلوی کودک و چگونگی خارج کردن آن ها برای شما توضیحاتی را ارائه خواهیم داد.
اول این که باید مراحل چندگانه را در نظر داشته باشید که این تکنیک ها با یکدیگر متفاوت هستند و بستگی به سن کودک دارند.حال در این قسمت راه حل های ممکن را برای نوزادان زیر یک سال و بالای یک سال بیان می کنیم.
به یاد داشته باشید که برخورد با نوزاد زیر یک سال بسیار ظریف و حساس است و باید تمرکز صد در صدی داشته باشید تا آسیبی به او نرسد.
مرحله 1: بررسی کنید و ببینید که چه چیزی باعث مسدود شدن گلو شده است.
اول باید ببینید که چه چیزی درون گلوی کودک گیر کرده است. این گیر کردن ها می تواند همه چیز را از جمله بزاق دهان ، ترشحات ، تکه های کودک غذا و یا اجسام خارجی را شامل شود.
کودکان زیر شش ماه بیش از بقیه مستعد گیر کردن گلو می باشند که این گیر کردن ها شامل مایعاتی مثل شیر مادر و از این قبیل می باشد.
اگر شک دارید که گلو گیر شدن کودک به دلیل شیر یا آب اضافی می باشد ، از یک سرنگ حبابی برای خارج کردن آن استفاده کنید . حباب انتهای سرنگ را فشار دهید و سپس لوله بلند و باریک را درون دهان کودک تا انتها قرار دهید و فشار را آزاد کنید که این حباب باعث هل دادن مایع می شود.
اگر کودک شما جامدات خورده باشد ، پس نمی توان آن را با استفاده از سرنگ حباب بیرون کشید . انگشت خود را هرگز برا بیرون کشیدن اجسام و جامدات درون حلق کودک نکنید زیرا ممکن است که غذا را به عمق بیشتری هل دهید.
اجازه دهید که کودک سرفه کند که سرفه کردن یک راه طبیعی برای خلاص شدن از هوای اضافه درون گلو است.
حال به حالات کودک دقت کنید، اگر احساس کردید که سنگین نفس می کشد ، قطعا در سرفه کردن مشکل دارد و در این مواقع ممکن است که نفس کشیدنش با صدا همراه باشد . این مورد نشان می دهد که اجسام در قسمت نهایی گلو گیر کرده اند و به آسانی با سرنگ حباب قابل خارج شدن نیستند . در این مورد بهتر است که به پشت زدن کودک را انجام دهید.
مرحله 2: به پشت کودک زدن
روی یک صندلی بنشینید، سر کودک را رو به پایین روی ران خود قرار دهید و وزن او را روی دست چپتان بیاندازید و مراقب سر کودک باشید و با دست چپتان آن را کنترل کنید.
از کف دست راست خود استفاده کنید و به بالای کمر کودک بزنید، دقیقان بین دو شانه . این ضربه زدن باید نسبتا محکم باشد اما نباید به گونه ای باشد که به کوک آسیب برساند و فشار باید در حدی باشد که غذا بتواند از گلوی کودک خارج شود ، نه بیشتر.
پنج بار ضربه بزنید و سپس دست نگه دارید و ببینید که نفس کشیدن کودک صحیح است یا خیر . اگر هیچ پیشرفتی مشاهده نکردید، بهتر است به این کار ادامه دهید.
مرحله 3:فشار روی سینه
اگر این به پشت زدن به کودک کمک نکند، روش فشار به سینه را انتخاب کنید و همچنان مثل پوزیشن قبل روی صندلی بنشینید.
کودک را برگردانید ، به طوری که صورت او رو به بالا باشد . پوزیشن کودک باید به همان شکل تکنیک قبلی باشد ، با این تفاوت که صورتش رو به بالاست.
از انگشت اشاره و انگشت وسط استفاده کرده و استخوان سینه کودک را لمس کنید . زمانی که این استخوان را پیدا کردید، بهتر است پنج بار این فشار را وارد کنید.
دو ثانیه مکث کنید تا ببینید که کودک پیشرفتی کرده است یا خیر و اگر پیشرفتی ندیدید، ضربه ها را کمی تیزتر کنید.
حال اگر بعد از این دو روش دیدید که کودک هوشیار است ، دوباره باید این دو روش را ادامه دهید . گرچه که اگر کودک هیچ علائمی از بهبودی نشان نداد و ناهوشیار به نظر می رسید، سریعا او را احیا کنید.
مرحله 4 : احیا کردن
زمانی که تلاش هایتان جواب نداد ، از روش احیا کردن استفاده کنید . احیا کردن برای کسی است که هوشیار نیست و به سختی نفس می کشد.
کودک را به کمر روی یک سطح صاف بخوابانید.
سر او را صاف و پاهای او را نیز صاف نگه دارید . دهان خود را روی دهان بسته کودک قرار دهید و دو تا نفس را با سرعت بالا به او بدهید و چهار بار این نفس های دوتایی را تکرار کنید.
نفس باید به قدری قوی باشد تا باعث بالا رفتن سطح سینه کودک شود و بعد از بلند شدن سینه به پایین آمدن آن توجه کنید . وقتی نفس قبلی بیرون نیامده ، نفس بعدی را به او ندهید.
با این کار ممکن است که جسم گیر کرده نیز پایین برود . البته که در این مرحله برگرداندن نفس کودک اولویت دارد و جسم را می توان بعد از بالا آمدن نفس کودک نیز خارج کرد که به احتمال زیاد با سرفه بعد از آن بیرون می آید.
مرحله 5:کمپرس سینه
در این مرحله کودک را مانند پوزیشن قبلی بخوابانید ، انگشت اشاره و انگشت وسط را روی استخوان سینه قرار دهید و 30 فشار سریع را وارد کنید . برای این فشار می توانید عمق آن را 4 سانتیمتر در نظر بگیرید.
چند ثانیه قبل از ادامه دادن صبر کنید و مراقب باشید که بیش از 100 الی 1200 بار در یک دقیقه این فشار را وارد نکنید.
سر کودک را کمی جابجا کنید تا راه تنفس او باز شود و به نفس کشیدن او دقت کنید.
اگر هنوز هم هیچ علائمی از هوشیاری کودک نمی بینید ، دوباره باید مرحله احیا را تکرار کنید.
مرحله 1 : ببینید که چه چیزی باعث گلو گیر شدن شده است.
مرحله اول مانند کودکان زیر یک سال است.
برای این مرحله کودکان می توانید برای خارج کردن اجسام ، انگشتتان را نیز دخالت دهید و فقط بیش از حد انگشتتان را در عمق حلق کودک فرو نبرید.
اگر نمی توانید جسم گیرکرده را ببینید ، پس بیش از حد برای خارج سازی آن تلاش نکنید و به سراغ مرحله بعد بروید.
مرحله 2 :زدن به پشت کودک
این پروسه مانند کودکان زیر یک سال است با این تفاوت که می توانید این کار را در استایل ایستاده نیز انجام دهید . به این صورت که با دست چپ خود کودک را کنترل کنید.
پنج ضربه محکم با کف دست به بین شانه ها بزنید.
مرحله 3: فشار شکمی
برای کودکان بالای یک سال نیز می توانید مرحله 3 و 4 را مناسب با کودکان زیر یک سال امتحان کنید.
کودک را مقابل خود ایستاده نگه دارید و اگر کودک نمی تواند بایستد ، اجازه دهید که به شما تکیه دهد و همچنین می توانید او را بین زانوهایتان نگه دارید.
تمام انگشتان دست راست را بپیچانید و آن را شبیه به مشت کنید . دستتان را بچرخانید و انگشت شصت خود را از کنار، کمی بالاتر از ناف کودک قرار دهید و اگر برای مشت کردن انگشتتان بسته باشد، مهره روی انگشتان به سمت شکم نشانه می گیرند.
دستتان را دقیقا زیر استخوان سینه و بین دنده ها قرار دهید.
مشت دستتان را با کف دست چپ پوشش دهید و پنج فشار سریع را وارد کنید.
بعد از این پنج فشار وضعیت کودک را بررسی کنید و اگر او هنوز علائم گلوگیری را نشان می دهد ، دوباره حرکت را تکرار کنید.
مرحله 4: احیا کردن نفس
این مرحله را نیز مانند نفس مصنوعی دادن برای کودکان زیر یک سال انجام دهید.
مرحله 5 : فشار سینه
این مرحله را نیز همانند با مرحله کودکان زیر یک سال انجام دهید.
اگر کودک شما مبتلا به آسم ، التهاب گلو یا آسیب دیدگی در ناحیه سر است ، مراحل دو و سه را برای او انجام ندهید . در چنین مواردی مرحله احیا کردن نفس توصیه می شود.
اگر کودک سرفه های شدید می کند ، قبل از انجام مرحله دو و سه اجازه دهید تا جایی که می خواهد سرفه کند که سرفه کردن یک رفلاکس طبیعی بدن هنگام گلو گیر شدن است.
اگر مخاط یا چیزهایی شبیه به ترشحات در گلوی کودک باشد ، سرفه او راحت تر است . در این مورد از روش سرنگ استفاده کنید.
زمانی که چیزی در گلوی کودک شما گیر می کند ، از تماس با اورژانس دریغ نکنید . قطعا پزشک خیلی بهتر از شما می تواند جسم را از حلق کودک بیرون بکشد.
خفگی مهمترین و فوری ترین عامل تهدیدکننده سلامت انسان است که اگر در ظرف چند دقیقه عامل خفگی از بین نرود ، فرد می میرد و آن زمانی است که بنا به عللی ( مثل بسته شدن راههای تنفسی ، داروها و بیماری های فلج کننده مراکز تنفسی ، قرار گرفتن در محیطی با گازهای سمی و ... ) اکسیژن کافی به بدن انسان نرسد و مراکز حیاتی مهم واقع در مغز از اکسیژن محروم بمانند و به این ترتیب علائم خفگی از قبیل تنگی نفس ، کبودی لبها و نوک انگشتان ، کندی و نامنظمی نبض و از دست دادن حواس ظاهر می شود .برخلاف تصور ، آسیبهایی که باعث خفگی کودکان می شوند ، خیلی ساده اتفاق می افتد و عواملی که به خفگی منجر می شوند به وفور در محیط زندگی کودکان وجود دارند و در زمانی که کودک با چنین عواملی تنها بماند ، از روی کنجکاوی و بی تجربگی خود را در معرض خطر قرار می دهد . بنابراین بزرگترها به ویژه والدین واجب است که راههای پیشگیری از خفگی را شناخته و کودکان را از تهدیدکننده های مربوط دور نگهدارند .
پاکتهای پلاستیکی بزرگ را در دسترس کودکان قرار ندهید . کودکان می توانند با فرو بردن پاکت در سر ( و گیرکردن آن در دور گردن ) که در بعضی مواقع ، قادر به بیرون آوردن آن نمی باشند ، زمینه خفگی را فراهم ساخته و با این کار باعث خفگی کامل یا اختلالات مغزی خود شوند ( به علت نرسیدن اکسیژن به سلولهای مغزی ) .
از خواباندن کودک در بالشهای خیلی نرم ( مثل بالش های تهیه شده از پر ) و بزرگ اجتناب کنید. بالشهای تهیه شده از پر در بعضی از کودکان موجب حساسیتهای تنفس می شوند . گیرکردن راههای تنفسی کودک در لای بالش ، ممکن است موجب خفگی یا مشکل تنفسی برای کودک شود .
قنداق فرنگی نوزاد نباید آنقدر بزرگ باشد که نوزاد بتواند سر خود را در آن فرو کند ؛ در اینصورت ، می توان یک حوله تا کرده و در انتهای آن جاد داد تا از بروز حادثه جلوگیری شود .
از بندهای خیلی بلند برای پستانک کودک استفاده نشود بهتر است بند آن کوتاه باشد . ممکن است بندهای خیلی بلند با پیچ خوردن در دور گردن کودک ، موجب خفگی وی شوند .
پیشنهاد می شود پستانک فقط در مواقع ضروری با رعایت موازین بهداشتی زیرنظر والدین در اختیار کودک قرار گیرد .
در زمان شیرخوردن کودک با شیشه ( شیرخشک ) او را تنها نگذارید .
تکیه دادن شیشه شیرکودک بر بالش یا هر وسیله دیگر و رهاکردن او به حال خود ، می تواند باعث خفگی کودک شود ؛ زیرا یک عطسه یا سرفه یا ... می تواند در چنین حالتی موجب اختلال در عمل بلع و تنفس کودک شده و برای او خطرناک باشد .
پوشاندن لباسهای کشی و یا بنددار به کودک که ممکن است به کالسکه یا جاهای دیگر گیرکند و باعث خفگی شود ، خطرناک است .
مراقب باشید که کودکان از مدادهای کوتاه ( کمتر از 10 سانتی متر ) استفاده نکنند . برخی از کودکان عادت دارند که مداد را هنگام نوشتن به دهان گذاشته و آن را بمکند که با این عمل نادرست ممکن است موجب خفگی خود شوند ، در ضمن خطر چنین کاری را به آنان تفهیم نمایید.
مادران شیرده باید در زمان خواب آلودگی از شیردادن به کودک خودداری کنند . ممکن است مادر خواب آلوده در هنگام شیردادن کودک به خواب رود و در این وضعیت ، قرار گرفتن پستان مادر در ورودی راههای تنفسی کودک موجب مسدود شدن راههای تنفسی و خفگی وی شود .
از غذا دادن به کودک در حالت درازکش خودداری کنید . احتمال لیزخوردن غذا و گیرکردن آن در گلو در حالت درازکش بیشتر است .
از قرار دادن اشیاء کوچک مثل سکه ، دکمه در دسترس کودک خودداری کنید . برخی از کودکان عادت دارند که چنین اشیایی را در دهان بگذارند و با این کار بویژه در حال بازی ، خطر خفگی را برای خود فراهم می کنند
در هنگام غذاخوردن ، کودکان را تنها نگذارید . ممکن است به دلایل مختلف غذا در گلوی کودک گیر کند و به کمک احتیاج داشته باشد .
استفاده کودکان از شکلاتهای مکیدنی سفت و آجیل با پوست بسیار خطرناک است . توصیه می شود ( ابتدا شکلات ها را خرد و آجیل را مغزکرده و سپس به کودک بدهید .
به بچه ها تفهیم نمایید که استفاده از آدامس ، شکلات ( یا هر نوع ماده غذایی ) در هنگام بازی بسیار خطرناک است . هنگام بازی به علت دم و بازدم های قوی و حرکت سر به سمتهای مختلف ( فاصله گرفتن چانه از سینه ) ، احتمال حرکت مواد غذایی به طرف حلق به صورت غیرارادی زیاد بوده و ممکن است موجب خفگی شود .
از خنداندن بچه ها در حین خوردن و آشامیدن بپرهیزید .صحبت کردن ، گریه کردن ، خندیدن ، سرفه و ... عواملی هستند که در حین غذاخوردن ، ممکن است زمینه ساز گیرکردن غذا در حلق و خفگی کودک شوند .
