ساعدنیوز
ساعدنیوز

معرفی سامانه چکاوک

  سه شنبه، 01 اسفند 1402   زمان مطالعه 6 دقیقه
معرفی سامانه چکاوک
سامانه چکاوک یا همان سامانه انتقال تصویر چک، توانسته با قابلیت‌هایی که از آن برخوردار است تحول عظیمی در سیستم بانکداری الکترونیکی ایجاد کند. با استفاده از این سامانه، سیستم بانکداری الکترونیک سرعت قابل توجهی به خود گرفته و نیاز به شکل فیزیکی چک‌ها و رد و بدل کردن آن‌ها تا حد ممکن کاهش پیدا کرده است. در ادامه با ساعد نیوز همراه باشید.

تا پیش از راه اندازی سامانه چکاوک، عملیات نقل و انتقال چک کاملا به شکل دستی انجام می شد. اما این سامانه که به آن «سیستم انتقال تصویر چک» گفته می شود، امکان نقل و انتقال تصویر چک را بدون جابجایی فیزیکی فراهم می کند. البته ثبت چک در چکاوک، توسط کارمندان بانک صورت می گیرد و افراد معمولی به این سامانه دسترسی ندارند.


سامانه چکاوک چیست؟

سامانه چکاوک (سیستم انتقال تصویر چک) سامانه ای است که توسط بانک مرکزی راه اندازی شده و نیاز به نقل و انتقال فیزیکی چک و در نتیجه اشتباهات ناشی از آن را کاهش می دهد. این سامانه همچنین، به بانک مرکزی کمک می کند تا نظارت دقیق تری بر چک ها داشته باشد.
تاریخ راه اندازی سامانه چکاوک به آذر ماه سال 1393 باز می گردد و از آن زمان تا کنون به تدریج این سامانه تکامل و بهبود یافته است تا بتواند مسائل مربوط به چک را ساماندهی کند. اگرچه چکاوک هنوز مشکلاتی دارد، اما قدم های بزرگی در راستای الکترونیکی کردن نقل و انتقال چک محسوب می گردد.
برای اینکه بهتر با اهداف و مزایای این سامانه آشنا شویم، خوب است فرآیند وصول چک را قبل و بعد از چکاوک بررسی کنیم.

سامانه چکاوک


فرآیند وصول چک به شکل فیزیکی


فرآیند وصول چک به شکل فیزیکی شامل مراحل زیر است:

  1. ارائه چک و تکمیل فرم در بانک بستانکار

  2. تحویل چک های انتقالی به تحویلدار شعبه بستانکار

  3. مرتب سازی و دسته بندی چک ها بر اساس بانک های بدهکار

  4. تحویل فیزیکی چک ها به نماینده بانک بدهکار

  5. تعیین اعتبار چک توسط بانک بدهکار

  6. واگذاری لاشه چک برگشتی و گواهی عدم پرداخت به نماینده بانک بدهکار و سپس بانک بستانکار

  7. وصول مبلغ چک در بانک بستانکار

    چکاوک


هدف از راه اندازی سامانه چکاوک


بر اساس مصوبه مورخ 26 اسفند ماه سال 1390 که توسط شورای پول و اعتبار صادر گردید، بخشی از اهداف راه اندازی سامانه چکاوک به شرح زیر است:
«چکاوک به منظور ساکن سازی لاشه چک، با قابلیت پذیرش و پردازش الکترونیکی چک های کاغذی بین بانکی و انجام تراکنش های الکترونیکی با استفاده از سامانه پایاپای الکترونیکی( پایا) برای انتقال الکترونیکی تصویر، داده ها، اطلاعات چک و تسویه بین بانکی، با هدف حذف گردش فیزیکی چک ها بین شعب و واحد های بانکی و به تبع آن، کاهش مدت زمان تسویه چک ها، اعمال نظارت متمرکز توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و بانک ها بر جریان گردش وجوه و اعمال کنترل های قانونی و مقرراتی، در اداره نظام های پرداخت، تعریف شده است.»
اگر بخواهیم مصوبه فوق را به شکل ساده سازی شده خلاصه کنیم، باید بگوییم که هدف از راه اندازی سامانه چکاوک بهبود نظارت بر وصول چک ها، کاهش خطاهای صورت گرفته به دلیل فرآیند فیزیکی و افزایش نظارت بانک مرکزی بر جنبه های مختلف چک است.

چک


مزایای سامانه چکاوک


مزایای این سامانه شامل موارد زیر است:

● نظارت موثر بانک مرکزی بر نقل و انتقال و وصول چک
● امکان سیاست گذاری بانک مرکزی بر نحوه مبادلات چک و کنترل میزان بدهکاری بانک ها
● شفاف سازی و نظارت متمرکز بر نحوه و تعداد تبادل چک ها در یک بازه زمانی خاص
● امکان رهگیری لحظه ای وضعیت چک
● دسترسی آنلاین و لحظه ای اطلاعات و سوابق مشتریان
● امکان تغییر مدت زمان مورد نیاز برای تصفیه چک
● پیگیری چک های برگشتی و ابلاغ آن به بانک های مختلف
● حذف عملیات حمل و نقل چک به صورت فیزیکی
● حذف خطا های انسانی در پردازش چک
● ارتقاء امنیت با استفاده از گواهی دیجیتال
● تولید گزارشات متنوع از روند تسویه و برگشتی چک ها به بانک ها و اشخاص مختلف
● کاهش هزینه ها
● عملکرد یکپارچه
● ارتباط بین بانکی موثر، برخط و هماهنگ
● مکانیزه شدن فرآیند تسویه بین بانکی از طریق ساتنا
● صدور متمرکز و یکپارچه دسته چک و استاندارد سازی آن


ثبت چک در سامانه چکاوک


همان طور که به آن اشاره کردیم، ثبت چک در سامانه چکاوک توسط بانک صورت می گیرد. به عبارت دیگر، این سامانه در اختیار افراد جامعه نیست. افراد حقیقی و حقوقی برای وصول چک باید مانند قبل به بانک ها مراجعه کرده و چک خود را تحویل دهند. بقیه فرایند نقل و انتقال چک و وصول آن به شکل الکترونیک، توسط بانک پیگیری می شود. این فرآیند با اسکن کردن و ثبت چک و بررسی اعتبار آن آغاز شده و با واریز مبلغ به حساب مشتری پایان می پذیرد.

زمان وصول چک چکاوک


زمان وصول چک چکاوک معمولا 24 ساعت است. این در حالی است که پیش از این سامانه، این فرآیند چند روز به طول می انجامید.
در گذشته، برای استعلام و وصول چک هایی که بانک بدهکارِ آنها، در نقاط دوری نسبت به بانک بستانکار قرار داشت، به چندین روز زمان نیاز داشت. اما با چکاوک این مشکلات تا حد زیادی حل شده است. از آنجا که این سامانه با سامانه های واریزی مانند ساتنا و پایا هماهنگی دارد، نقل و انتقال پول از طریق آن به سرعت و دقت زیادی انجام می شود.

قوانین استفاده از سامانه چکاوک


استفاده از سامانه چکاوک، شامل صدور و ثبت چک، دارای قوانینی است. این قوانین به جلوگیری از اشتباه کمک کرده و فرآیند نقل و انتقال چک را تا حد زیادی استاندارد و آسان می کند. قوانین استفاده از سامانه چکاوک شامل موارد زیر است:
● تاریخ چک باید با حروف نوشته شود و نه به عدد.
● چک باید به نام فردی صادر شود که متقاضی نام او را اعلان می کند و نباید در وجه حامل صادر گردد.
● در چک های سامانه چکاوک عبارت «حواله کرد» وجود ندارد.
● شماره و مهر دارنده چک باید روی آن درج شده باشد.
● چک باید دارای مهر شعبه باشد.

مشکلات سامانه چکاوک


با وجود دستاوردهای مهم این سامانه، برخی از مشکلات هنوز برای استفاده از چکاوک وجود دارد. در زمان آغاز به کار چکاوک در سال 1393 این سامانه با مشکلات زیادی روبرو بود که سبب سرگردانی مشتریان بانک و عدم خدمت رسانی سریع به آنها می شد. اما پس از مدتی مشکلات این سامانه به تدریج برطرف شد. در حال حاضر با گذشت حدود 9 الی 10 سال از تاسیس چکاوک، بسیاری از مشکلات مربوط به آن برطرف شده است. با این حال، هنوز در برخی از شعبه ها، وجود زیر ساخت های نامناسب مثل نبودن اینترنت پر سرعت و همچنین، عدم آموزش کافی برای استفاده از سامانه، از کارکرد بهینه چکاوک می کاهد.

زمان کار سامانه چکاوک


ساعت کاری سامانه چکاوک از تاریخ 20‏/3‏/1402 تا اطلاع ثانوی به شکل زیر معین شده است:
● پایان واگذاری و پایان تعیین وضعیت چک های عادی به ترتیب در 10:30 و 13:30 است.
● این زمان برای چک های رمزدار 11:30 و 13 است.


سخن آخر


سامانه چکاوک یکی از سامانه هایی است که تحول چشمگیری در نظام بانکداری کشور در ده سال گذشته ایجاد کرده است. این سامانه امکان نقل و انتقال و وصول چک را بدون نیاز به جابجایی فیزیکی فراهم می نماید.

علاوه بر این، با استفاده از چکاوک بانک مرکزی می تواند به شکل بهینه بر چک های برگشتی، اطلاعات افراد صادر کننده چک، مبلغ چک و شیوه وصول آنها نظارت داشته باشد. با توجه به هماهنگی سامانه چکاوک با دیگر سامانه های بانک مرکزی و همچنین، انتقال وجه ساتنا و پایا، بانک مرکزی می تواند اطلاعات مربوط به چک ها را با دیگر اطلاعات بانکی یکپارچه کرده و در صورت لزوم پیگیری های لازم را انجام دهد.

برای مثال در صورتی که فردی چک برگشتی داشته باشد، این اطلاعات به سرعت در چکاوک منتقل شده و به بانک های دیگری که فرد در آنها حساب دارد اطلاع داده می شود تا دسته چک جدید برای او صادر نگردد. این تنها یکی از فواید استفاده از سامانه چکاوک است.

پایگاه خبری ساعدنیوز را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید.

دیدگاه ها
  دیدگاه ها
پربحث های هفته   
(عکس) دمپایی‌های لاکچری بچه‌های دهه شصت / هر کی از اینا برای بچش می‌خرید خیلی لاکچری بود ... (353 نظر) بهترین گردو ایران متعلق به کدام شهر است (328 نظر) رهبر معظم انقلاب چه میوه هایی را برای حفظ سلامتی خود میل می کنند؟ (205 نظر) میز عزای ساده و بدون تجملات مادر محسن کیایی، مجری برنامه صداتو +عکس/ روحشون شاد چه چهره دلنشینی داشتن (195 نظر) تصویری بسیار قدیمی از 17 سالگی آیت الله خامنه ای رهبر انقلاب/ساده زیستی رهبر از ابتدای زندگی (123 نظر) خلاقیت خنده دار و هوشمندانه قصاب اهوازی برای فریب گوسفند و قربانی کردنش حماسه آفرید+عکس/ مغز تو رو باید طلا گرفت😂 (89 نظر) علی دایی: دکترها گفته بودند شاید زیر عمل زنده نمانم+عکس/ همیشه عضو خانواده پرسپولیس هستم/ همه درآمدم را در ایران سرمایه‌گذاری کردم (79 نظر) خلاقیت خنده دار قصاب اصفهانی در کشاندن مشتری به مغازه با تزئین فوق خلاقانه کله پاچه‌ها+عکس/ خوش ذوقی از در و دیوار میریزه😂 (38 نظر) مراسم افتتاحیه استخر روباز زنانه با حضور آقایان مسئول در تهران+تصاویر (34 نظر) نگاهی به خانه پدری بدون تجملات محمود احمدی نژاد+ویدیو/ منزلی با چیدمانی قدیمی و حیاطی دلنشین و نوستالژیک (28 نظر) خلاقیت بی نظیر یک معمار در طراحی خانه ای با الهام از موز/ مغز تو رو باید تو موزه نگه داشت+عکس (28 نظر) خلاقیت هوشمندانه قصاب اهوازی برای جذب مشتری مرزهای خلاقیت را جابه جا کرد/ مغزشو باید طلا گرفت +عکس (24 نظر) خلاقیت خنده دار کشاورز خوزستانی برای آبیاری سیب زمینی با شلنگ و پنکه رومیزی حماسه آفرید/ مایه افتخاری هموطن😂+فیلم (23 نظر) خلاقیت بامزه یک پدر ایرانی روی کلید کولر حماسه ساز شد/ این یادداشت بانمک پربازدید شد+عکس (22 نظر) گلزار بار و بندیل سفرش را بست/ به کجا چنین شتابان+عکس (21 نظر)
دیگران می‌خوانند   
رونمایی از دختر زیبا و ناز ایمان قیاسی، مجری مشهور ایرانی/ ماشاءالله چقدر بانمک و گوگولیه+عکس میز صبحانه رمانتیک و سالم همسر شاهرخ استخری با شمع و خوراکی های رنگارنگ/ مثل همیشه خوش سلیقه و خاص+عکس ابهام و بلاتکلیفی در بازگشت به ایران از زبان این دو بازیگر سریال پایتخت+عکس نگاهی به جشن تولد لاکچری و جوان پسند مادر علی ضیا در رستورانی روباز و شیک+عکس/ مبارکا باشه گشت و گذاری در لاکچری ترین قبرستان ایران در تجریش؛ از هزینه 4 میلیاردی برای هر قبر تا شارژ ماهیانه 5 میلیونی+ویدیو گلایه‌های رهبر انقلاب از واردات بی‌رویه لوازم آرایش که با خنده حضار همراه شد+ ویدیو فال انبیاء روزانه پنجشنبه 6 اردیبهشت ماه 1403 سکوت همسر مهدی قایدی درباره شایعه بالا کشیدن املاک شوهر سابقش، با انتشار این استوری شکست+عکس کل کل بامزه و خنده دار سحر دولتشاهی با دیبی+ ویدیو/ وقتی نمیدونه دیبی از افعال معکوس استفاده میکنه😂 تصاویر دیده نشده از محمدرضا شجریان؛ از عکس خانوادگی با دخترش تا تیپ متفاوت استاد آواز با موهای تراشیده در جوانی+ عکس اقدامات مضحک خاندان پهلوی برای بهره برداری سیاسی از دین؛ از ادعای ملاقات با امام زمان توسط محمدرضا شاه تا حضور فرح با چادر توری در حرم امام رضا(ع)!+ عکس توصیف جنجالی اردوغان از بغداد سر و صدای عراقیان را درآورد + عکس حضور آقا رشید، هنرمند محبوب اصفهانی در چایخانه حرم امام رضا(ع) و خدمت به زائران +ویدیو/ قبول باشه با رزرو تور استانبول به بازدید از 6 جاذبه توریستی سیاه این شهر بروید چگونه با روش های آسان خانگی مورچه ها را از خانه دور کنیم آموزش آرایش مناسب با لباس سفید رهبر انقلاب روز رأی‌ گیری 12 فروردین 58 کجا بودند؟ سرلشکری که هدیه 3 میلیون تومانی شاه را رد کرد/نظامی شاهنشاهی چطور بعد از انقلاب فرمانده ارتش شد؟ گشتی در شهر باستانی زلیخا و یوسف پیامبر در دوران فراعنه/ شگفتی هوش مصنوعی تمامی ندارد+ویدیو چیدمان شیک و لاکچری اتاق خیاطی با 5 ایده جذاب فال ابجد روزانه پنج‌شنبه 6 اردیبهشت 1403 چند شرط لازم برای نگهداری صحیح از گل بابا آدم در خانه چند نکته طلایی برای خوشمزه‌تر شدن طعم چای سفری شیرین به گذشته ها،دهه شصتی ها و پُز دادنشان با این وسایل نوستالژیک/ کیا باهاشون دل بقیه رو خون کردن+ عکس بهترین سیب ایران متعلق به کدام شهر است؟ فال شمع روزانه امروز پنجشنبه 6 اردیبهشت 1403 فال روزانه امروز پنجشنه 6 اردیبهشت ماه 1403 فال قهوه با نشان روز پنجشنبه 6 اردیبهشت ماه 1403 فال حافظ با تفسیر امروز پنجشنبه 6 اردیبهشت 1403+فیلم قتل آتشین پدر در خواب عصرگاهی با نقشه شیطانی دختر جوان دسته گل عروسِ شیک و منحصربفرد مهسا طهماسبی در جشن عروسی اش/ چه لباس خوشگلی هم پوشیده😍 مراسم افتتاح رستوران فریبا نادری با حضور هنرمندان سرشناس و معروف/ چه ذوقی داره خانم بازیگر+ عکس بازی کردن بانمک نبات، دختر شاهرخ استخری با دوستان خارجیش در مهدکودک اروپایی اش در بلژیک + عکس/ خدایا چقد ناز میخنده رونمایی از پسر های خوشتیپ و چشم و ابرو مشکی کریم باقری/ چقدر شبیه پدرشون هستن+عکس خونه زندگی رحمان رحیم سریال پایتخت (مصطفی و مجتبی بلال حبشی) در واقعیت به سبک سلیقه 90 درصد ایرانی ها/ خونه نگو سمساری بگو😅 این 7 وسیله نوستالژیک را فقط دهه شصتی ها میشناسند/ با این وسایل کل خاطرات کودکی از جلو چشمتون رد میشه +عکس رونمایی از لوکس ترین مدل پیکان ایرانی/ خلاقیت منحصر به فرد یک مرد تهرانی همه رو مبهوت کرد+عکس لباس عروس ساده و شیک ریما رامین فر، همای سریال پایتخت در اولین عکس لورفته از عروسی اش با امیر جعفری/ خدا به نقی صبر بده😂 کیف ها و برچسب پرطرفدار بچه های دهه هفتاد و هشتاد در مدرسه/ محاله یدونه از اینا نخریده باشی+عکس خواستگاری عاشقانه محمدرضا گلزار از کتایون ریاحی و جواب منفی او؛ چین و چروک‌هامو ببین،‌ تو به جای پسر منی...+ویدیو/ چشم آیسان خانوم روشن
تیتر امروز   
اقدامات مضحک خاندان پهلوی برای بهره برداری سیاسی از دین؛ از ادعای ملاقات با امام زمان توسط محمدرضا شاه تا حضور فرح با چادر توری در حرم امام رضا(ع)!+ عکس رهبر انقلاب روز رأی‌ گیری 12 فروردین 58 کجا بودند؟ سرلشکری که هدیه 3 میلیون تومانی شاه را رد کرد/نظامی شاهنشاهی چطور بعد از انقلاب فرمانده ارتش شد؟ فال ابجد روزانه پنج‌شنبه 6 اردیبهشت 1403 بهترین سیب ایران متعلق به کدام شهر است؟ فال شمع روزانه امروز پنجشنبه 6 اردیبهشت 1403 فال روزانه امروز پنجشنه 6 اردیبهشت ماه 1403 فال قهوه با نشان روز پنجشنبه 6 اردیبهشت ماه 1403 فال حافظ با تفسیر امروز پنجشنبه 6 اردیبهشت 1403+فیلم فال انبیاء روزانه پنجشنبه 6 اردیبهشت ماه 1403 قتل آتشین پدر در خواب عصرگاهی با نقشه شیطانی دختر جوان ناهار خوشمزه سحر دولتشاهی و حامد بهداد در یک رستوران اصیل ایرانی+عکس شکارچی پسربچه‌ها اسرار جنایاتش را به گور برد 12 امشب، آخرین مهلت دریافت کارت ورود به جلسۀ کنکور 1403 خواجه‌ای که زنان حرمسرای ناصرالدین شاه به اجازه‌اش نیاز داشتند / حالا خوبه خواجه بوده، اگر شاه بود چیکار می‌کرد!!!
منتخب روز   
فروش ویلای روف گاردن دار و استخر دار حسن جوهرچی، فرهاد سریال فاصله‌ها توسط دخترش در شمال ! / در منطقه‌ای تهرانی نشین!!! سلفی دونفره نعیمه نظام دوست با سلطان کمدی ایران که یکسال حق نداشت منتشرش کنه! / چه ست آدیداسی پوشیده مهران مدیری ... سلفی آسانسوری علیرضا نیکبخت با همسر دومش که بیشتر از جانش او را دوست دارد / کراش دهه هشتاد فوتبال ایران حالا مرد زندگی شده ... (عکس) تعجب کاربران خارجی فضای مجازی از حجاب کامل همسر ستاره لیورپول / دنیا با حجاب جای زیباتری نیست؟ (عکس) بیتابی همسر و فرزندان شهرام عبدلی، بازیگر نقش مهران در سریال فاصله‌ها، بر سر پیکر بی جان او / تو کاری با دلم کردی که فکرشم نمی کردم ... (عکس) همبازی بودن آقای بیاتی، خواستگار فهیمه در پایتخت 5 با بازیگر معروف در فیلم نوستالژیک دهه شصتی / روحش شاد ... ویدئویی باورنکردنی از مرد سومالیایی که با نصف مغزش زندگی می کند/ بیچاره چه بلایی سرش اومده رودررویی با یک تمساح آن‌ هم فقط با یک ماهیتابه +فیلم متقاضیان عمره بخوانند/ آخرین وضعیت و شرایط ثبت‌نام حج عمره 1403 اعلام شد طرح 100 میلیارد پوندی برادر اسامه بن لادن برای ساخت طولانی ترین پل معلق جهان+عکس