به گزارش سرویس فرهنگ و هنر ساعدنیوز، «شب یلدا» فیلمی ساخته کیومرث پوراحمد محصول سال 1380 با بازی محمدرضا فروتن، هیلدا هاشم پور، الهام چرخنده و پروین دخت یزدانیان است. داستان فیلم الهام گرفته از زندگی کارگردان است. داستان درباره حامد (محمدرضا فروتن)است که علی رغم علاقه بسیار به همسرش مهناز (الهام چرخنده) و فرزندش نازی، آن ها را پس از ده سال زندگی مشترک به خارج از کشور می فرستد. بهانه مهناز برای سفر، آزادی بیشتر است، اما پس از خروج از کشور، رفتارهای مشکوکی از او سر می زند. دوستان حامد در خارج، به او اطلاع می دهند که مهناز با فردی به نام «آقای شریف» (از دوستان قدیمی حامد) در ارتباط است. حامد که از نظر روحی بسیار حساس شده، به همسرش بدگمان می شود و ...
کیومرث پوراحمد در ابتدا پیرامون چگونگی شکل گیری این فیلم به حاضران توضیحاتی داد: سال 72 فیلمنامه ای کوتاه نوشتم به نام شب یلدا، که در سال 73 در ماهنامه فیلم به چاپ رسید، فیلمنامه داستان مهاجرت زنی است با فرزندش به خارج از کشور که همسرش را تنها می گذارد. داستان تقریبا همین ساختار را داشت، که بخشی از آن حدیث نفس است و بخش دیگر ساخته ذهن من. بعد از فیلم خواهران غریب که در اکران، فیلم بسیار موفقی بود، پیشنهادات زیادی برای کار داشتم، ولی ترس داشتم که خودم را تکرار کنم، بعد از مدتی به سراغ پروژه شاه رفتم که حدود سه سال از وقتم را گرفت و عملی نشد، بعد هم “گل یخ“ را دست گرفتم که آن هم به خاطر یک بازیگر خواننده که باید سنش زیاد می بود و آن را پیدا نکردم، پروژه ناتمام ماند. حدودا 5 سال بود که کار نکرده بودم و نهایتا باید کار می کردم، به همین خاطر رفتم سراغ شب یلدا. جذابیت شب یلدا در این ویژگی منحصر به فردش بود که فقط یک شخصیت دارد در یک لوکیشن و من فکر کردم ، اگر بتوانم که با یک شخصیت در یک لوکیشن فیلم جذابی بسازم که تماشاچی را تا آخر فیلم روی صندلی بنشاند. کاری که می خواهم انجام داده ام و موفق شده ام. به هر حال این کار را شروع کردم و می دانستم که کار سختی است و بسیار هم کار سختی بود، ولی به تدریج در طول فیلمبرداری متوجه شدم که می توانم و در بلند مدت فهمیدم که فیلم جذابیست. در ضمن وقتی می خواستم کار را آ غاز کنم آن فیلمنامه کوتاه سال 73 به هر حال باید گسترش پیدا می کرد به همین دلیل در فیلمنامه تغییراتی دادم و شخصیت هایی چون پریا و شریفی به آن اضافه شد و تبدیل به شب یلدا این شد که شما هم اکنون می بینید. پوراحمد در پاسخ به سوالی پیرامون شکستن یک تابوی بزرگ و استفاده از آواز یک زن و چگونگی عدم حذف این صحنه گفت: به هر حال ما این صحنه را گرفتیم و من امیدوار بودم که این صحنه حذف نشود، مساله دیگر این که این صحنه خیلی تلخ است و فکر می کنم که هیات بازبینی فیلم در وزارت ارشاد هم به هر حال تحت تاثیر تلخی آن صحنه قرار گرفته اند و البته ناگفته نماند که بخش زیادی از آواز هم زیر صدای حامد و آن کلنجارش که کلنجار تلخی هم هست قرار می گیرد و شاید به همین علت این صحنه در فیلم هست. پوراحمد در پاسخ به سوالی در ارتباط با استفاده از محمدرضا فروتن در نقش حامد گفت: در سال 73 که من فیلمنامه اولیه را نوشتم، آقای شکیبایی در ذهنم بود، خوب زمانی هم که من می خواستم کار را آغاز کنم، رفتم سراغ آقای شکیبایی، ولی ایشان سنش برای این نقش زیاد بود و دیگر این که سریال های زیادی هم که بازی کرده بود باعث شد که طراوتش را از دست بدهد، ولی فکر می کنم با فعالیت های جدیدی که دارد، باز شکیبایی همان شکیبایی همیشگی خواهد شد، من به ایشان خیلی علاقه دارم و خیلی هم به ایشان احترام می گذارم، در اصل قرار بود ایشان نقش را ایفا کنند، به هر حال یک نکته مهم این بود که پس از وقفه ای که در کارم بوجود آمده بود، من باید سریعا آغاز به کار می کردم و خوب شکیبایی هم عازم سفری بود و به همین جهت باید فردی را جایگزین شکیبایی می کردم بعد از مدتی یکی از دوستان کیانیان را پیشنهاد کرد و آن هم به نظر من بسیار خوب و مناسب بود و قبلا هم چند همکاری خوب با هم داشتیم، آقای کیانیان هم اتفاق عازم سفری طولانی بود و به همین خاطر رفتم سراغ فروتن. من فروتن را می شناختم چون اولین کار کلیدی خودش را با من آغاز کرده بود در سریال سرنخ و در طول سال ها به هر حال امتحانش را پس داده بود و چهره مناسبی هم بود، فقط سنش کم بود که از او خواسته شد سنش را زیاد کند و گریم بسیار هنرمندانه خانم مهری شیرازی باعث شد فروتن در این نقش باورپذیر شود. پوراحمد در بخش دیگری از سخنانش گفت: من اصلا دوست ندارم و در فکرم نبوده که فیلم زنانه یا مردانه شود، به همین دلیل پریا و شریفی در یک سو و حامد و زنش در سوی دیگر قرار دارند، یک زن خوب و یک مرد بد، یک زن بد و یک مرد خوب و مساوی همدیگر این مشکل اجتماعی، کلیست و هر کسی می تواند داشته باشد فقط کیفیتش فرق می کند اگر شما در بخشی یک زن را دارید که به شوهرش خیانت کرده که خیلی هم شفاف و روشن مطرح نمی شود، در مقابل پریا را دارید که شوهرش به او خیانت کرده، باز این جا یک تقارن را می بینید و آن هم به این دلیل که قصه زنانه یا مردانه نشود، به اعتقاد من خیانت، خیانت است چه از طرف زن باشد چه از طرف مرد، از لحاظ اخلاقی فرقی نمی کند. پوراحمد در جواب این سوال که آیا ساخت این فیلم به رخ کشیدن توان کارگردانی بوده یا بازیگری یا چیز دیگر گفت: بله، خوب ساخت این فیلم به رخ کشیدن توان بوده، من فکر می کنم تاکنون چنین فیلمی ساخته نشده، به هر حال جذابیت این فیلم برای من همین بود که توانایی خودم را محک بزنم و ببینم می توانم با یک آدم در یک آپارتمان فیلم جذابی بسازم که تماشاچی تا آخر روی صندلی بنشیند؟! به هر حال در حد توانایی من بود و بالاخره پس از 30 سال کار آدم می خواهد کاری بکند که کار دیگرتری باشد، حالا این کار دیگرتر اسمش به رخ کشیدن است یا بلند پروازی یا هر چیز دیگر فکر می کنم هر کس دوست دارد کاری بکند که از گذشته اش بهتر باشد. پوراحمد در بخشی از سخنانش در ارتباط با اسم فیلم گفت: راجع به اسم فیلم، خوب، شب یلدا طولانی ترین شب سال است و حامد شب یلدایی یک ساله برای خود درست می کند و خود را در زندانی خود ساخته و خود خواسته زندانی می کند و به ریاضت می نشیند و از طرفی دیگر یلدا به معنی تولد هم هست، تولد مجدد حامد، هم در درون خانه هم در عشقش نسبت به پریا. پوراحمد در آخرین بخش سخنانش در جواب سوالی که آیا پوراحمد با این فیلم مرگ خود را رقم زده و بعد از این نمی تواند فیلمی به این قدرت بسازد گفت: ممکن است که این گونه باشد چون الان که دوستان یا تهیه کنندگان هم صحبت می کنند و اعلام آمادگی می کنند و یا همکارانی که می گویند بعد از این چه می کنی، نمی دانم چون واقعا شب یلدا فیلم بسیار سختی بود بسیار منحصر به فرد است و واقعا نمی دانم بعد از این چه کنم، شاید هم مردم.
کیومرث پوراحمد کارگردان، فیلمنامه نویس، تدوینگر و تهیه کننده ایرانی است. او دانش آموخته رشته کارگردانی سینما است.پوراحمد کارش را با نقدنویسی آغاز کرد و از 1353 با دستیاری در مجموعه تلویزیونی آتش بدون دود وارد سینما شد.مادرش، پروین دخت یزدانیان با بازی در فیلم های او، کار بازیگری را آغاز کرد و آثار برجسته ای با بازی او به ثبت رسید. پوراحمد کارگردانی و نویسندگی فیلم های سینمایی بسیاری از جمله کفشهایم کو؟، 50 قدم آخر، شب یلدا و اتوبوس شب را برعهده داشته است.
محمدرضا فروتن، الهام چرخنده، هیلدا هاشم پور، پروین دخت یزدانیان
کارگردان:کیومرث پوراحمد
تهیه کننده:موسسه فرهنگ تماشا
نویسنده:کیومرث پوراحمد
آهنگساز:حمیدرضا یراقچیان،پری ملکی
مدیر فیلمبرداری:حسین جعفریان
ژانر :اجتماعی،خانوادگی
زبان : فارسی
امتیاز IMDb: امتیاز 7.1 از 10
