به گزارش سرویس مجله خانواده پایگاه خبری تحلیلی ساعدنیوز، کودکان از همان سالهای نخست زندگی، نگرش خود نسبت به دنیا، خودشان و دیگران را شکل میدهند. اگر این نگرش مثبت باشد، کودک با اعتمادبهنفس، امید، انگیزه و توانایی حل مسئله رشد میکند. مثبتنگری به معنای نادیده گرفتن مشکلات نیست، بلکه توانایی دیدن فرصتها، باور به توانمندیها و حفظ امید در شرایط سخت است. تربیت کودک مثبتنگر یکی از مهمترین وظایف والدین و مربیان است که تأثیر آن تا بزرگسالی ادامه دارد.
کودک مثبتنگر ویژگیهایی مانند:
اعتماد به تواناییهای خود
نگاه امیدوارانه به آینده
توانایی مدیریت احساسات
پذیرش اشتباه و یادگیری از آن
ارتباط سالم با دیگران
را در خود پرورش میدهد. چنین کودکی در برابر شکستها مقاومتر است و بهجای تسلیم شدن، به دنبال راهحل میگردد.
والدین مهمترین الگوی رفتاری کودک هستند. نحوهی صحبت، واکنش به مشکلات و برخورد با شکستها مستقیماً بر ذهن کودک اثر میگذارد.
کودکان بیش از آنکه به حرفها گوش دهند، رفتار والدین را تقلید میکنند. اگر والدین:
بهجای شکایت، راهحل پیشنهاد دهند
در شرایط سخت آرامش خود را حفظ کنند
به تواناییهای خود ایمان داشته باشند
کودک نیز همین نگرش را میآموزد.
یکی از پایههای مثبتنگری، عزت نفس سالم است.
تشویق تلاش، نه فقط نتیجه
احترام به احساسات کودک
پرهیز از مقایسه با دیگران
دادن فرصت تصمیمگیری متناسب با سن
وقتی کودک احساس ارزشمندی کند، دید مثبتی نسبت به خود و زندگی خواهد داشت.
کلماتی که والدین استفاده میکنند، نقش مهمی در شکلگیری ذهن کودک دارند.
بهجای «همیشه خرابکاری میکنی» → «میدونم میتونی بهتر انجامش بدی»
بهجای «نمیتونی» → «با تمرین حتماً میتونی»
زبان مثبت به کودک امید و انگیزه میدهد و او را از ترس شکست دور میکند.
کودک مثبتنگر میداند که اشتباه بخشی از یادگیری است.
تنبیه نکردن اشتباهات ناخواسته
صحبت دربارهی تجربهها
تمرکز بر راهحل بهجای سرزنش
وقتی کودک بداند اشتباه کردن پایان راه نیست، با شجاعت بیشتری تلاش میکند.
بهجای حل تمام مشکلات کودک، بهتر است او را راهنمایی کنیم.
مثلاً:
«به نظرت چه راهی هست؟»
«اگر دوباره امتحان کنی، چی تغییر میدی؟»
این روش باعث میشود کودک به تواناییهای ذهنی خود اعتماد کند و نگرش مثبتی به چالشها داشته باشد.
کودکی که احساس امنیت کند، راحتتر احساساتش را بیان میکند.
گوش دادن بدون قضاوت
پذیرفتن احساسات منفی کودک
حمایت در زمان ناراحتی یا ترس
در چنین فضایی، کودک یاد میگیرد احساساتش را مدیریت کند و امیدوار بماند.
بازی یکی از بهترین ابزارهای تربیتی است. بازیهای گروهی:
مهارت همکاری را تقویت میکنند
شکست و پیروزی را آموزش میدهند
روحیهی شادی و نشاط را بالا میبرند
کودکی که شاد باشد، نگاه مثبتتری به زندگی دارد.
شکرگزاری یکی از مؤثرترین روشهای تقویت مثبتنگری است.
پرسیدن «امروز از چی خوشحال بودی؟»
نوشتن یا گفتن اتفاقات خوب روز
قدردانی از تلاشها، نه فقط موفقیتها
این تمرینها ذهن کودک را به دیدن نکات مثبت عادت میدهد.
مثبتنگری به معنای حذف ناراحتی نیست، بلکه مدیریت درست احساسات است.
والدین باید:
احساسات کودک را انکار نکنند
به او نام احساسات را بیاموزند
راههای سالم تخلیه احساسات (نقاشی، صحبت، بازی) را آموزش دهند
معلمان با:
تشویق پیشرفت فردی
ایجاد محیط حمایتی
توجه به تواناییهای متفاوت دانشآموزان
میتوانند نقش مهمی در تربیت کودک مثبتنگر داشته باشند. هماهنگی خانه و مدرسه، اثر این تربیت را چند برابر میکند.
تربیت کودک مثبتنگر فرایندی تدریجی و آگاهانه است که نیازمند صبر، محبت، الگو بودن و آموزش مداوم است. کودکی که مثبتنگری را میآموزد، در آینده فردی امیدوار، مسئول، خلاق و مقاوم در برابر مشکلات خواهد بود. با ایجاد محیطی امن، حمایتگر و سرشار از احترام، میتوان بذر خوشبینی و امید را در دل کودکان کاشت.
