به گزارش سرویس سیاست پایگاه خبری ساعدنیوز، سعید آجرلو، عضو تیم رسانهای هیئت مذاکرهکننده ایران، جزئیات سفر محمدباقر قالیباف به دوحه را توضیح داد و اعلام کرد که ایران و قطر به یک توافق خوب برای آزاد کردن پولهای بلوکهشده ایران رسیدهاند؛ البته اجرای این کار به امضای توافق نهایی بستگی دارد. این مبلغ شامل 12 میلیارد دلار میشود که 6 میلیارد دلار آن داراییهای قبلی و 6 میلیارد دلار هم منابع جدید است. ایران محکم پای این حرف ایستاده که این پول باید بلافاصله بعد از امضای توافق، در دسترس کشور قرار بگیرد. تهران خیلی صریح هشدار داده است که اگر کوچکترین مشکل یا مانعی در مسیر انتقال این پولها پیش بیاید، توافق زیر پا گذاشته شده و ایران حق دارد فوراً از این قرارداد خارج شود.
بخش اصلی و مهم این توافق، روش تضمین و نقش قطر به عنوان واسطه است؛ به این صورت که دولت قطر متعهد شده خودش طرف حساب ایران برای تسویه این 12 میلیارد دلار باشد و بعداً خودش با طرف آمریکایی حساب و کتاب کند. این شیوه طوری طراحی شده که اگر در آینده تنش یا جنگی در منطقه رخ داد، ایران دغدغه و نگرانی بابت بسته شدن دوباره پولهایش نداشته باشد. به گفته آجرلو، ایران در 14 بندِ این مذاکرات به روشنی آورده است که اگر طرف مقابل به هر کدام از این موارد عمل نکند، ایران اجازه دارد فوراً از توافق خارج شود و این داراییها باید به عنوان تضمینی برای اجرای درست توافق عمل کنند.
تحلیل اختصاصی پایگاه خبری ساعدنیوز نشان میدهد که نگاهی دقیق به این ماجرا مشخص میکند شکل توافق جدید ایران و قطر، بازی را عوض کرده و توافقهای مالی قدیمی جای خودشان را به یک روش محکم و چندلایه برای گرفتن تضمین دادهاند. اینکه قطر خودش به عنوان طرف حساب مستقیم ایران وارد میدان شده و خطر حسابوکتاب بعدی با آمریکا را پذیرفته، یک ابتکار جدید در دیپلماسی است تا ابزارهای فشار واشنگتن بیاثر شود. این روش جدید، عملاً نگرانیهای ایران را بابت تغییر رفتار ناگهانی آمریکا یا درگیریهای پیشبینینشده در منطقه از بین میبرد و پایبندی طرف مقابل به تعهداتش را به روابط میان قطر و آمریکا گره میزند.
از طرف دیگر، آوردن 14 شرط محکم و تاکید روی «حق خروج فوری» در صورت بروز کوچکترین مشکل برای دسترسی به این 12 میلیارد دلار، نشان میدهد که تیم ایرانی اینبار با واقعبینی و برای پیشگیری از بدعهدیهای دشمن وارد عمل شده است. این روش نشان میدهد که تهران برعکس تجربههای گذشته، دسترسی واقعی، نقد و سریع به پولها را شرط اصلی و ضامن ادامه توافق قرار داده است. در واقع، جمع شدن پولهای قبلی و منابع جدید در این بسته مالی، یک ابزار فشار قوی است تا مطمئن شویم توافق نهایی فقط روی کاغذ باقی نمیماند و فایدههای اقتصادی آن به شکل پایدار و واقعی به دست کشور میرسد.