گروه سرگرمی ساعدنیوز، یکی از برجستهترین درونمایههای دیوان حافظ، نقد صریح و بیپرده ریاکاری، زهد فروشی و تضاد میان گفتار و رفتار مدعیان دینداری در جامعه است؛ موضوعی که در غزل معروف «واعظان کاین جلوه در محراب و منبر میکنند» با زبان گزنده و در عین حال هنرمندانهای به تصویر کشیده شده است. حافظ در این اثر جاودانه، با بهرهگیری از اصطلاحات آشنای عرفانی و اجتماعی مانند محراب، منبر، خلوت، توبه و دیر مغان، نقاب از چهره زاهدان ظاهرپرست برمیدارد و خواننده را به تفکر عمیق درباره اصالت درون و پاکی نیت دعوت میکند؛ غزلی که فرجام آن در بیت پایانی، با ادای احترام قدسیان به سخن حافظ، تجلیگر جاودستگی و عظمت هنر اوست.
واعظان کاین جلوه در محراب و منبر میکنند
چون به خلوت میروند آن کار دیگر میکنند
مشکلی دارم ز دانشمند مجلس بازپرس
توبه فرمایان چرا خود توبه کمتر میکنند
گوییا باور نمیدارند روز داوری
کاین همه قلب و دغل در کار داور میکنند
یا رب این نودولتان را با خر خودشان نشان
کاین همه ناز از غلام ترک و استر میکنند
ای گدای خانقه برجه که در دیر مغان
میدهند آبی که دلها را توانگر میکنند
حسن بیپایان او چندان که عاشق میکشد
زمره دیگر به عشق از غیب سر بر میکنند
بر در میخانه عشق ای ملک تسبیح گوی
کاندر آن جا طینت آدم مخمر میکنند
صبحدم از عرش میآمد خروشی عقل گفت
قدسیان گویی که شعر حافظ از بر میکنند
این فال و غزل در مقام هشدار جدی به شماست تا در روابط و تصمیمهای خود، فریب ظاهر آراسته، ادعاهای بزرگ و چربزبانیِ افراد ریاکار و مصلحتاندیش را نخورید. حافظ به شما یادآوری میکند که بسیاری از کسانی که دیگران را به راه راست دعوت میکنند یا دم از اخلاق میزنند، خود در پشت پرده رفتار دیگری دارند و نباید به سخنان ظاهری آنان اعتماد کامل داشت.
از سوی دیگر، این فال نشاندهنده صداقت درون و پاکی نیت شماست؛ به شما نوید میدهد که اگر راه حقیقت، راستی و خلوص را پیش بگیرید، حتی اگر در ظاهر با سختی یا بیمهری روبهرو شوید، دستیابی به آرامش واقعی و گشایش در کارها (که در شعر با تعابیر «دیر مغان» و «دلها را توانگر کردن» آمده است) برایتان میسر خواهد شد. پس به جای اتکا به تکیهگاههای سست و ظاهری، به توکل حقیقی و اصالت درون خود تکیه کنید.