به گزارش سرویس سیاست پایگاه خبری ساعدنیوز، به نقل از اطلاعات، پس از دهها شروع نادرست و بنبست دیپلماتیک، سرانجام ایالات متحده و ایران به یک چارچوب توافقی برای توقف دوماهه جنگ، تثبیت بازار جهانی انرژی و ازسرگیری مذاکرات هستهای دست یافتند. دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» این توافق را گامی به سوی صلح خاورمیانه خواند؛ هرچند همزمان تهدید کرد که تخطی تهران با پاسخ نظامی مواجه خواهد شد. با این حال، کالبدشکافی این توافق نشان میدهد واقعیت با ادعاهای کاخ سفید فاصله زیادی دارد.
در حالی که قرار است مراسم امضای این توافق روز جمعه برگزار شود، پارامترهای کلی آن از سوی دو طرف به شرح زیر مشخص شده است:
امتیاز آمریکا: تعلیق محاصره بنادر ایران توسط نیروی دریایی ایالات متحده.
امتیاز ایران: بازگشایی کامل تنگه هرمز برای عبور و مرور دریایی طی 30 روز آینده.
تمدید آتشبس: تمدید رسمی آتشبس 8 آوریل به مدت 60 روز دیگر (که به گفته تهران شامل جبهه نبرد اسرائیل و حزبالله لبنان نیز میشود).
گره مالی: ایران اصرار دارد میلیاردها دلار از داراییهای مسدودشدهاش آزاد شود؛ ادعایی که واشنگتن هنوز آن را رسماً تایید نکرده است.
در ظاهر، توقف جنگ یک پیروزی برای همه است، اما هزینههای این درگیریِ چهارماهه سرسامآور بوده است. بیش از 7,500 نفر جان باختهاند. در آمریکا، محبوبیت ترامپ به دلیل افزایش شدید قیمت بنزین سقوط کرده و ایران نیز هفتهها درآمد نفتی خود را از دست داده است.
حتی کشورهای حاشیه خلیج فارس نظیر امارات، قطر، عربستان سعودی و کویت از حملات موشکی و پهپادی در امان نماندند و متحدان اروپایی آمریکا نیز با بحران بیسابقه هزینه سوخت دستوپنجه نرم کردند.
این توافق، در حقیقت یک موفقیت دیپلماتیک نیست؛ بلکه بازگرداندن تقویم به روز قبل از آغاز جنگ است. زمانی که تنگه هرمز باز بود، بنزین در آمریکا گالنی 3 دلار معامله میشد و دو کشور در حال چانهزنی بر سر تحریمها بودند. ترامپ و ایران صرفاً در حال پاک کردن صفحه و وانمود کردن به این موضوع هستند که چهار ماه گذشته هرگز اتفاق نیفتاده است!
با فرض پایبندی دو طرف به آتشبس، واشنگتن و تهران 60 روز فرصت دارند تا بر سر برنامه هستهای به توافق برسند. اما بررسی خواستههای دو طرف نشاندهنده یک شکاف عمیق و خطرناک است:
محور اختلاف | خواسته دولت ترامپ | خواسته تهران |
مدت زمان توقف غنیسازی | توقف کامل حداقل به مدت 20 سال | توقف محدود تنها برای 10 سال |
سرنوشت ذخایر اورانیوم | نابودی کامل و بیقیدوشرط ذخایر غنیشده | تنها رقیقسازی اورانیوم به درجات پایینتر |
آزادسازی منابع و لغو تحریمها | آزادسازی پلکانی و مشروط به راستیآزمایی هستهای | دسترسی فوری به پولهای بلوکهشده و لغو تحریمها |
آیا دستیابی به چنین توافق پیچیدهای در 60 روز ممکن است؟ تاریخ نشان میدهد که دولت باراک اوباما برای رسیدن به توافقی مشابه بر سر محدودیت سانتریفیوژها و غنیسازی، به سه سال زمان و چندین بار تمدید مذاکرات نیاز داشت. تصور اینکه دونالد ترامپ با آن میزان از بیصبری بتواند این روند فرسایشی را مدیریت کند، بسیار دشوار است.