به گزارش سرویس سیاست پایگاه خبری ساعدنیوز، گزارشها حاکی از شکلگیری یک مکانیزم مالی عظیم برای اقتصاد ایران است؛ طرحی که در متن توافقات در حال انجام میان تهران و واشنگتن گنجانده شده و هدف آن جذب 300 میلیارد دلار سرمایه خارجی است. به گفته منابع آگاه در گفتگو با رویترز، تا این لحظه تأمین 150 میلیارد دلار از این رقم توسط شرکتهای بینالمللی قطعی شده است.
این ابزار مالی جدید که با نام «صندوق بازسازی و توسعه» شناخته میشود، قرار است روز جمعه و همزمان با امضای احتمالی توافق نهایی، بهصورت رسمی رونمایی شود. برخلاف تصورات اولیه، این صندوق شامل هیچگونه کمک مالی دولتی نیست و تمام بودجه آن توسط بخش خصوصی از کشورهای آمریکا، حوزه خلیج فارس، آسیا، آمریکای جنوبی و آفریقا تأمین خواهد شد.
یک منبع ارشد ایرانی فاش کرده است که تهران در ابتدای مذاکرات خواستار دریافت 400 میلیارد دلار به عنوان غرامت خسارات جنگی از ایالات متحده بود. با مخالفت واشنگتن، این خواسته جای خود را به ایده ایجاد یک صندوق سرمایهگذاری مشترک داد.
هدف اصلی این سازوکار، تزریق سرمایه به شریانهای اصلی اقتصاد ایران است. این مشارکت از طریق تأمین وام، ایجاد خطوط اعتباری و تأمین مالی مستقیم پروژهها انجام میشود و تمرکز آن بر بازسازی تأسیسات زیربنایی مانند مجتمع فولاد مبارکه، پالایشگاهها، فرودگاهها و توسعه بخشهای انرژی، لجستیک و حملونقل خواهد بود.
جذابیت این طرح برای سرمایهگذاران خارجی ریشه در ظرفیتهای بکر ایران دارد؛ کشوری با دومین ذخایر گازی و چهارمین ذخایر نفتی جهان، جمعیت 92 میلیونیِ عمدتاً جوان و تحصیلکرده، و پتانسیلهای دستنخورده در صنایع پتروشیمی، معدن، کشاورزی و گردشگری.
یکی از نکات کلیدی این توافق که منابع آگاه روی آن تأکید دارند، استقلال کامل این صندوق از روند موازی لغو تحریمها و آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران است. این دو مسیر به عنوان سازوکارهای مالی کاملاً متمایز، با اهداف و زمانبندیهای متفاوتی پیش میروند.
با این حال، عملیاتی شدن صندوق 300 میلیارد دلاری منوط به دو عامل اصلی است: نخست، امضای توافق نهایی و رضایتبخش میان تهران و واشنگتن در بازه زمانی 60 روزه مذاکرات. در این فرصت، مدیران صندوق همراه با تیمهای ایرانی محدوده پروژهها را نهایی خواهند کرد.
عامل دوم، شروط سختگیرانه ایالات متحده برای دسترسی ایران به این منابع است. بر اساس مواضع اخیر کاخ سفید و اظهارات جی.دی. ونس، ورود این سرمایهها به ایران مشروط به پایبندی کامل تهران به تعهدات توافق، از جمله برچیدن برنامه هستهای، از بین بردن ذخایر مواد غنیشده و پذیرش بازرسیهای دقیق خواهد بود.
در حال حاضر، شرکتهای بزرگی از کره جنوبی، ژاپن، سنگاپور، مالزی و ایالات متحده برای حضور در این پروژه عظیم متعهد شدهاند، هرچند جزئیات مربوط به نحوه مدیریت و حاکمیت شرکتی این صندوق همچنان در دست تدوین است.