به گزارش سرویس سیاست پایگاه خبری ساعدنیوز، انتشار پیام اخیر رهبر معظم انقلاب و استفاده از عبارت «نظر دیگری داشتم»، با واکنشها و تحلیلهای متفاوتی در فضای رسانهای همراه شد. در این میان، برخی افراد تلاش کردند از این ادبیات، بوی «تحمیل» تفاهمنامه را استشمام کنند؛ برداشتی که روزنامه خراسان در یادداشتی تحلیلی، آن را یک «خطای عجیب» توصیف کرده است.
بر اساس منطق سیاسی و حقوقی، مفهوم تحمیل نیازمند تحقق دو شرط اساسی است: نخست آنکه شخص یا جریانی اراده و قدرت تحمیل داشته باشد، و دوم آنکه شخصِ تحمیلشونده، چارهای جز پذیرش و تسلیم نداشته باشد.
یادداشت روزنامه خراسان با رد این پیشفرضها، به متن دقیق پیام رهبری استناد میکند. رهبر جامعه در پیام خود صراحتاً تاکید کردهاند که «اجازه آن را صادر کردم». این عبارت به وضوح نشان میدهد که امکان مخالفت و عدم صدور مجوز کاملاً وجود داشته است. ایشان دلیل این موافقت را نیز به روشنی بیان کردهاند: «مسئولیت و تعهد رئیسجمهور و سایر اعضای شورای عالی امنیت ملی (شعام) در پاسداشت حق مردم».
طرف مقابل این تصمیم، شخص یا یک جریان خاص نیست، بلکه نهادهای قانونی و خروجیِ عقل جمعی نظام است. تحلیلگران این موضوع را با سازوکار انتخابات ریاستجمهوری مقایسه میکنند:
«مگر وقتی مردم رئیسجمهور انتخاب میکنند، اگر فرض کنیم نظر شخصی رهبر بر فرد دیگری بوده باشد، میتوان نام آن را تحمیل گذاشت؟ اتفاقاً امام جامعه از خروجی سازوکار قانونی و عقل جمعی حمایت میکنند.»
بیان صریح عبارت «نظر دیگری داشتم» در متن پیام، فراتر از یک روایت تاریخی، یک پیام راهبردی برای دولت و تیم مذاکرهکننده است. این ادبیات به دولت یادآوری میکند که مجوز صادرشده، به هیچ وجه یک «چک سفیدامضا» نیست و تمامی ارکان دولت باید در تحقق شروط و تعهداتِ دادهشده با تمام قوا پای کار باشند.
از سوی دیگر، این استراتژی دست دولت را در برابر دشمنان پرتر میکند. تیم مذاکرهکننده اکنون میتواند با اقتدار اعلام کند که از صدر تا ذیل نظام، یک مطالبه واحد و قاطع برای احقاق حقوق ملت و حمایت از جبهه مقاومت وجود دارد.
مهمترین پیام نهفته در این تحلیل، خطاب به افکار عمومی و نخبگان سیاسی است. این پیام فراتر از توصیهای به دولت، یک دستورالعمل انسجامبخش برای کل جامعه است.
معنای روشن این رویکرد آن است که حتی اگر افراد یا جریانهایی پیش از این نظر متفاوتی داشتهاند، اکنون که تصمیم نهایی با تایید و مجوز رهبر انقلاب همراه شده، زمان مجادله به پایان رسیده است. همانطور که بالاترین مقام نظام از خروجی عقل جمعی حمایت کردهاند، سایرین نیز موظفاند از نظرات پیشین خود عبور کرده و برای موفقیت این مسیر و تحقق حقوق ملت، یکصدا و همجهت عمل کنند.
در ادامه، متن کامل یادداشت تحلیلی روزنامه خراسان درباره پیام رهبر انقلاب را میخوانید: بعضیها از عبارت «نظر دیگری داشتم» در پیام رهبر انقلاب، بوی تحمیل استشمام کردهاند. این برداشت خطای عجیبی است. تحمیل دو شرط دارد: اول این که تحمیلکننده اراده تحمیل داشته باشد و دوم این که تحمیلشونده ناگزیر از پذیرش باشد. حال آن که رهبر جامعه صریحاً میگویند «اجازه آن را صادر کردم». یعنی امکان مجوز ندادن هم وجود داشته است. دلیل این اجازه را هم روشن بیان میکنند؛ مسئولیت و تعهد رئیسجمهور و سایر اعضای شعام در پاسداشت حق مردم.
طرف مقابل این تصمیم نیز محصول عقل جمعی نظام است. مگر وقتی مردم رئیسجمهور انتخاب میکنند، اگر فرض کنیم نظر شخصی رهبر بر فرد دیگری بوده باشد، میتوان نام آن را تحمیل گذاشت؟ اتفاقاً امام جامعه از خروجی سازوکار قانونی و عقل جمعی حمایت میکنند.
به نظر میرسد بیان این نکته در متن، کمک به دولت هم هست. پیامی روشن که این مجوز، چک سفیدامضا نیست و همه باید در تحقق شروط و تعهدات پای کار باشند. از سوی دیگر، دست دولت در برابر دشمن نیز پرتر است؛ چراکه میتواند بگوید از صدر تا ذیل نظام، مطالبه واحدی وجود دارد و همه بر تحقق حقوق ملت و جبهه مقاومت ایستادهاند.
نکته مهمتر این که این پیام، فقط خطاب به دولت نیست؛ خطاب به همه ماست. معنایش این است که حتی اگر کسی پیش از این نظر دیگری داشته، اکنون که نظر نهایی رهبر بر حمایت از تصمیم جمع و مجوز صادرشده قرار گرفته، وظیفه همگان کمک به تحقق شروط و موفقیت این مسیر است. همانگونه که ایشان از خروجی عقل جمعی حمایت کردهاند، دیگران نیز باید از مجادله بر سر نظرهای پیشین عبور کنند و برای تحقق حقوق ملت، یکصدا و همجهت عمل کنند.