به گزارش سرویس اقتصادی پایگاه خبری ساعدنیوز، TRT نوشت:
اقتصاد ایران تحت فشار فزاینده ناشی از محاصره دریایی ایالات متحده قرار گرفته است که منجر به کاهش شدید صادرات نفت، محدودیت ورود ارزهای معتبر و تعمیق تنشهای مالی پس از دههها تحریم شده است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اوایل هفته جاری مدعی شد که ایران از نظر مالی در «وضعیت فروپاشی» قرار دارد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، با انتشار مطلبی در شبکه اجتماعی X بر این فشارها افزود و نوشت: «صنعت نفت فرسوده ایران به دلیل محاصره آمریکا در حال توقف تولید است. پمپاژ نفت بهزودی متوقف خواهد شد. هدف بعدی: کمبود بنزین در ایران!» با این حال، هنوز نشانههای فوری از کمبود بنزین در ایران مشاهده نشده است.
با این وجود، صادرات از زمان آغاز محاصره در 13 آوریل به شدت کاهش یافته و در هفتههای اخیر تا 80 درصد افت کرده است؛ موضوعی که باعث شده دهها میلیون بشکه نفت در مخازن شناور سرگردان بمانند و با پر شدن ظرفیتها، ایران در آستانه بحران تولید قرار بگیرد. ارتش ایالات متحده دهها شناور را بازگردانده، کشتیهای مشکوک را بازرسی کرده و این تدابیر را به صورت جهانی، از جمله رهگیری در آبهای آسیا، اجرا کرده است. ایران از تاکتیکهای «ناوگان سایه» مانند پرچمهای جعلی و انتقال کشتیبهکشتی برای دور زدن محدودیتها استفاده کرده که با موفقیتهای نسبی همراه بوده است؛ گزارشها حاکی از عبور برخی شناورهاست، اما جریان کلی صادرات به طور قابل توجهی کاهش یافته است.
از دست رفتن درآمدهای نفتی که ستون فقرات اقتصاد ایران است، اکنون در حال سرایت به کل سیستم است. ریال به پایینترین سطح تاریخی خود یعنی حدود 1.8 میلیون ریال در برابر دلار سقوط کرده و برآورد میشود ذخایر ارزی تنها برای چند ماه واردات کفایت کند. بیزنس اینسایدر به نقل از جیسون تووی، اقتصاددان ارشد بازارهای نوظهور در کپیتال اکونومیکس، نوشت: «محاصره آمریکا شریان حیاتی مالی ایران را قطع کرده و فشارها بر تراز پرداختهای این کشور در حال افزایش است.» تووی خاطرنشان کرد که تخمین زده میشود ذخایر ایران تنها برای حدود سه ماه از حجم واردات پیش از جنگ کافی باشد. ایران به شدت به چین به عنوان شریان حیاتی اقتصادی خود وابسته شده و پکن اکنون تقریباً تمام خریدهای باقیمانده نفت ایران را به خود اختصاص داده است.
همزمان، از دست رفتن درآمدهای صادراتی باعث جهش تورم به بالای 50 درصد شده و پیشبینیها نشاندهنده احتمال رسیدن آن به 70 درصد است. وال استریت ژورنال گزارش داد که محاصره بر توانایی ایران برای فروش نفت خام حتی از طریق شبکههای جایگزین نیز تأثیر گذاشته، اکثر محمولهها را متوقف کرده و تا 90 درصد از ظرفیت کشتیرانی آن را مختل کرده است؛ در حالی که بیکاری و کمبود کالا در داخل کشور نیز وخیمتر شده است.
ایران پیش از جنگ، روزانه بیش از 3 میلیون بشکه نفت خام تولید میکرد که کمی بیش از نیمی از آن به بازار داخلی اختصاص مییافت. اما از زمان شروع محاصره آمریکا در 13 آوریل، کشتیها از نفت پر شده و قادر به خروج نیستند. با محدود شدن صادرات، جریان ورود ارز به اقتصادی که پیش از این نیز از هفتهها درگیری، ناآرامیهای قبلی و دههها تحریم آسیب دیده بود، در حال خشک شدن است.
شرکت «کپلر» که بازارهای کالا را رصد میکند، معتقد است که ایران حتی پس از کاهش میزان تولید، تنها برای حدود دو هفته دیگر ظرفیت ذخیرهسازی نفت دارد. همایون فلکشاهی، تحلیلگر کپلر، نوشت: «در حالی که تأثیر فوری بر درآمدها محدود است، محدودیتهای عملیاتی اکنون منجر به کاهش اجباری تولید شده و زمینهساز یک فشار مالی قابل توجه اما با تأخیر است.» شرکت «وود مکنزی» نیز برآورد کرده است که ظرفیت ذخیرهسازی ایران ظرف حدود سه هفته به پایان برسد.
به نظر میرسد ایران به طور غیرمستقیم برخی از تأثیرات محاصره را تأیید کرده است. در بخشی از تلویزیون دولتی، خبرنگاران درباره احتمال بحران ذخیرهسازی نفت بحث کردند؛ یکی از آنها اشاره کرد که اگر از بازگشت نفتکشهای خالی به ایران جلوگیری شود، «ما قادر به صادرات نخواهیم بود.»
میعاد مالکی، کارشناس سابق تحریمها در وزارت خزانهداری آمریکا که اکنون عضو ارشد بنیاد دفاع از دموکراسیها در واشینگتن است، به خبرگزاری AP گفت که رهبران ایران در برابر بستن چاههای نفت «واقعاً مقاومت میکنند» زیرا این اقدام در بلندمدت بسیار دردناک خواهد بود. مالکی گفت: «آنها 47 سال است که تحت تحریم و انزوا بودهاند. از آن چاههای نفت و ماشینآلات به خوبی نگهداری نشده است.» او افزود که در صورت بسته شدن، این چاهها به راحتی پس از چند ماه به وضعیت قبل باز نخواهند گشت.
**** انتشار مطالب سایتهای خارجی لزوما به معنای تایید آن نیست و این مطالب صرفا جهت استحضار هموطنان از اخبار سایت های خارجی منتشر می شود.
ساعدنیوز در فضای مجازی
