به گزارش سرویس تاریخ و فرهنگ پایگاه خبری ساعدنیوز و به نقل از سینا پرس: در 76 کیلومتری شهر سقز، در میان یک رشته کوه آهکی یکی از شاهکارهای معماری صخره ای قرار دارد که از حدود 7000 سال پیش، در دوره های مختلف محل زندگی انسان بوده است.
آثاری از وجود پناهگاه ها، دخمه ها و حفره ها نیز در کنار غار، سکونتگاه بودن آن را تایید می کنند و ساختار متفاوت آن، بسیاری را به این مکان می کشاند تا با پیمودن 220 پله خودشان را به درون غار برسانند.
این غار بزرگترین غار دست کن و طولانی ترین غار تاریخی ایران می باشد که دو بخش طبیعی و دست کن را در خود جای داده و به صورت آپارتمانی 4 طبقه برای سکونت انسان ساخته شده است.
شاید تصورش برایتان مشکل باشد اما حدود 65 تا 251 میلیون سال قبل یعنی همزمان با دوره مزوزوییک، این غار خودش را در زیر آب پنهان کرده بود و در اواخر همین دوره در اثر بروز خشکسالی، از میان آب سربرآورده است. هنوز هم آب در جای جای غار جریان دارد و برای گشت و گذار در برخی قسمت های آن باید از قایق های کوچکی بهره برد.
این اثر ارزشمند در تاریخ 20 بهمن 1318 با شماره ی ثبت 330 بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است
