به گزارش سرویس دانشگاه پایگاه خبری ساعدنیوز، پس از نهاد قضا، نهاد تنظیمکنندگان اسناد از قدیمیترین نهادهای حقوقی در ایران باستان، خصوصاً ایران پس از ظهور اسلام، محسوب میشود. این نهاد در تمام اعصار تاریخی پس از اسلام مورد توجه خاص قرار داشته و مقررات آن مکرراً دستخوش تحول گردیده است. در جامعالتواریخ خواجه رشیدالدین فضلالله همدانی، مقررات خاص برای امر تنظیم اسناد تدوین و برای نخستین بار ایجاد دفتر ثبت معاملات پیشبینی گردید. ولی این امر مهم تا ظهور مشروطه نهادینه نگردید.
کار سردفتر اداره امور دفاتر اسناد رسمی یا دفاتر ازدواج و طلاق میباشد.
دفتر اسناد رسمی (یا دفترخانه یا محضر) نهاد مدنی وابسته به قوه قضائیه ایران برای تنظیم و ثبت رسمی اسناد است که بهصورت مستقل و بدون وابستگی مالی به حاکمیت سیاسی اداره میشود. دفاتر اسناد رسمی توسط سازمان بازرسی کل کشور، سازمان ثبت اسناد و املاک، اداره کل ثبت استانها، وزارت امور اقتصادی و دارایی و بازرسی کانون سردفتران و دفتر یاران بهطور مرتب بازرسی میشوند. یعنی یکی از بیشترین نظارتها در بین تمامی دستگاهها بر این صنف اعمال میشود.
سردفتر در دفاتر اسناد رسمی، بر اساس قانون، تمامی معاملات، اسناد رسمی و خواستههای حقوقی افراد را ثبت کرده و گواهی میکند. سردفتران بنا به پیشنهاد سازمان ثبت اسناد و املاک کشور انتخاب میشوند. سازمان ثبت باید برای انتصاب سردفتران اسناد رسمی، نظر مشورتی کانون سردفتران و دفتریاران را نیز جلب نماید.
دفاتر ازدواج و طلاق از نهادهای تخصصی مدنی هستند که بخشی از وظایف اجرائی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور را انجام میدهند. این دفاتر از نظر مالی مستقل هستند و بهطور خصوصی اداره میشوند.
سردفتر دفاتر ازدواج و طلاق کلیه امور مربوط به ثبت ازدواج، طلاق یا هر دو را بهصورت شرعی و قانونی انجام میدهد. در ادامه، اطلاعات کاملی از وظایف، دانش و مهارت لازم، تحصیلات لازم و نحوه ورود به شغل، بازارکار و آینده شغلی و میزان درآمد سردفتران ارائه میشود.
وظایف سردفتر اسناد رسمی:
تنظیم و ثبت اسناد مالی و غیرمالی مطابق مقررات و قانون (مانند سند مالکیت منزل، زمین، ماشین و …، وثیقهنامه، اجارهنامه و …)
بررسی هویت طرفین معامله با بررسی و کنترل اسناد لازم برای احراز هویت
دادن سواد مصدق، یعنی رونوشت گواهیشده از اسناد ثبتشده به اشخاصی که طبق مقررات حق گرفتن آن را دارند، مانند متعاملین و اشخاص ذینفع، و کسانی که دادگاه دستور اعطای رونوشت سندی را به آنها داده است.
تصدیق صحت امضا یا گواهی امضای اشخاص برای مصون ماندن از تردید و انکار
قبول و حفظ اسنادی که به امانت میگذارند، مانند وصیتنامه
وظایف سردفتر دفاتر ازدواج و طلاق:
تنظیم و آمادهسازی مدارک مورد نیاز قبل از ازدواج و طلاق
دادن معرفینامه برای انجام آزمایش خون قبل از ازدواج
توضیح شرایط ضمن عقد یا طلاق برای دو طرف
خواندن صیغه عقد و طلاق
انجام امور ثبت رسمی و قانونی ازدواج و طلاق
آشنایی با کلیه قوانین حقوقی و ثبتی کشور
داشتن ارتباطات اجتماعی مناسب
قابل اعتماد و امانتدار بودن
داشتن دقت زیاد و توجه به جزئیات
داشتن حس مسئولیتپذیری
افراد زیر میتوانند با طی مراحل مربوطه وارد شغل سردفتری اسناد رسمی شوند:
اشخاصی که دارای لیسانس حقوق در رشته قضائی یا فقه در رشته الهیات باشند.
کسانی که دارای دو سال سابقه خدمات قضائی یا وکالت پایه یک دادگستری باشند.
سایر افراد دارای مدرک لیسانس بشرط داشتن سه سال سابقه دفتریاری (دفتریار معاون دفترخانه و نماینده ثبت است).
اشخاصی که از مراجع مسلم دارای تصدیق اجتهاد طبق آئیننامهای که به تصویب وزارت دادگستری میرسد، باشند.
دفتریارانی که دارای گواهی قبولی امتحان مخصوص سردفتری و دفتریاری موضوع شق سوم ماده 10 قانون دفتر اسناد رسمی مصوب 1316 باشند، به شرط داشتن 5 سال سابقه دفتریاری.
دفتریارانی که دارای دیپلم کامل متوسطه باشند، به شرط داشتن هفت سال سابقه دفتریاری اول.
دفتر یاران اول که در تاریخ تصویب این قانون شاغل بوده و 15 سال سابقه دفتریاری اعم از متناوب مستمر داشته باشند.
برای ورود به شغل سردفتری دفاتر ثبت ازدواج و طلاق، افراد با تحصیلات زیر میتوانند اقدام کنند:
دارندگان مدرک کارشناسی یا بالاتر در رشته حقوق، علوم ثبتی، الهیات و معارف اسلامی (گرایش فقه و مبانی حقوق اسلامی)
دارندگان گواهی پایان سطح با تایید شورای مدیریت حوزه علمیه قم
دارندگان گواهی افتاء از مراجع مسلم اهل سنت که به تایید رئیس قوه قضائیه رسیده باشد.
روحانیونی که دارای حداقل مدرک تحصیلی کارشناسی در رشتههای ادبیات (زبان فارسی و عربی)، فقه و اصول، تفسیر، علوم قرآنی، حدیث، الهیات و معارف اسلامی باشند.
