ضرب المثل خدا روزي رسان است
مثل ، سخن كوتاه و مشهوري است كه به قصه اي عبرت آميز يا گفتاري نكته آموز اشاره مي كند و جاي توضيح بيشتر را مي گيرد .كلمه” مثل ” عربي است و كلمه فارسي آن “ متل ” است . وقتي مثل گفتن صورت بي ادبانه پيدا كند آن را متلك مي گويند .
داستان ضرب المثل
شخص ساده لوحي مكرر شنيده بود كه خداوند متعال ضامن رزق بندگان است و به هر موجودي روزي رسان است. به همين خاطر به اين فكر افتاد كه به گوشه مسجدي برود و مشغول عبادت شود و از خداوند روزي خود را بگيرد. به اين قصد يك روز از سر صبح به مسجد رفت و مشغول عبادت شد همين كه ظهر شد از خداوند طلب ناهار كرد. هرچه به انتظار نشست برايش ناهاري نرسيد تا اينكه شام شد و او باز از خدا طلب خوراكي براي شام كرد و چشم به راه ماند.
چند ساعتي از شب گذشته درويشي وارد مسجد شد و در پاي ستوني نشست و شمعي روشن كرد و از «دوپله» خود قدري خورش و چلو و نان بيرون آورد و شروع كرد به خوردن.
مردك كه از صبح با شكم گرسنه از خدا طلب روزي كرده بود و در تاريكي و به حسرت به خوراك درويش چشم دوخته بود، ديد درويش نيمي از غذا را خورد و عنقريب باقيش را هم مي خورد بي اختيار سرفه اي كرد.
درويش كه صداي سرفه را شنيد گفت: «هركه هستي بفرما پيش» مرد بينوا كه از گرسنگي داشت مي لرزيد پيش آمد و بر سر سفره درويش نشست و مشغول خوردن شد وقتي سير شد درويش شرح حالش را پرسيد و آن مرد هم حكايت خودش را تعريف كرد. درويش به آن مرد گفت: «فكر كن اگر تو سرفه نكرده بودي من از كجا مي دانستم كه تو اينجايي تا به تو تعارف كنم و تو هم به روزي خودت برسي؟
معنی ضرب المثل روزی دست خداست
۱- یعنی خداوند بر اساس صفت رازقیتش به تمام مخلوقاتش روزی می دهد (به انسان و سایر موجودات؛ هم کافر و هم مومن هردو از خدا روزی شان را می گیرند با این تفاوت که روزی مومن بابرکت تر از کافر است).
۲- روزی تنها پول و ثروت نیست بلکه روزی می تواند یک دوست خوب، استاد دلسوز، همنشین باتقوا، علم مفید، بهره مندی از معنویات و … باشد. گاهی ممکن است فردی از لحاظ مالی در مضیقه باشد اما پر روزی باشد. چطور؟ مثلا خانواده پاک و درستکار داشته باشد، فرزند صالح، دوست خوب و … داشته باشد.
۳- کسانی که کار و کاسبی شان کساد می شود این ضرب المثل را به کار می برند تا به خودشان یادآوری کنند که خدا روزی رسان است و قطعا او را کمک خواهد کرد.
۴- در پایان، توجه شما را جلب میکنیم به سخنی گرانبها از حضرت علی علیه السلام؛
آنجا که در نهج البلاغه خلقت مورچه را توصیف کرده و درباره رسیدن روزی او از جانب خدا صحبت می کند:
« به این مورچه نگاه کنید. با آن جثه کوچک و اندام ظریفش که به واسطه کوچکی، به سختی دیده می شود و درک همه پیچیدگی های وجود او در اندیشه نمی گنجد، چگونه روی زمین [ناهموار و پر سنگلاخ] راه می رود و به روزی اش دست می یابد. دانه ها را [از راه های دور و نزدیک] به لانه اش منتقل و در مکانی معین نگه داری می کند.
در فصل گرما برای سرما و به هنگام توانایی برای روز ناتوانی، ذخیره می کند. روزی اش [از سوی خدا] تضمین شده و خوراک موافق طبعش در اختیار او قرار گرفته است. خداوند منان هرگز از او غافل نمی شود و پروردگار مدبر محرومش نمی سازد، هر چند در دل سنگ سخت و خشک و میان صخره ای بدون رطوبت باشد.»
(خطبه ۱۸۵ نهج البلاغه)
آشنایی با ضرب المثل چو خواهی که نامت نماند نهان
