ساعدنیوز
ساعدنیوز

فاصله گرفتن ایران از آژانس بین المللی اتمی فقط به نفع آمریکا و اسرائیل است

  پنجشنبه، 19 خرداد 1401   کد خبر 208704
فاصله گرفتن ایران از آژانس بین المللی اتمی فقط به نفع آمریکا و اسرائیل است
قطعنامه شورای حکام آژانس بین المللی اتمی، فصل جدیدی از تنش ها میان ایران و غرب را کلید زده است. این بار اسرائیل مشخص تر از همیشه صحنه گردان ماجراست. اما در این موقعیت خطیر بهترین استراتژی برای دستگاه دیپلماسی کشور کدام است؟ ساعدنیوز در گفتگو با دکتر حسن بهشتی پور کارشناس مسائل بین الملل به این موضوع پرداخته است.

اگر مسأله فقط فنی باشد، قابل حل است ولی اگر سیاسی شد دیگر پیچیده می شود. اسرائیل و آمریکا می خواهند روابط ایران و آژانس دچار تنش شود.

ساعدنیوز: همان طور که مستحضرید اخیراً شورای حکام آژانس بین المللی اتمی، قطعنامه ای را بر علیه فعالیت های هسته ای ایران صادر کرده است و طبیعتاً به دلیل شرایط خاص جامعه، التهاباتی را در زمینه های مختلف سیاسی، اجتماعی و اقتصادی در پی داشته است. این قطعنامه چه آثاری در پی خواهد داشت و چقدر ما با ارجاع به شورای امنیت و در نهایت قرار گرفتن مجدد ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد فاصله داریم؟

دکتر حسن بهشتی پور: البته پیشتر در سال 1399، آژانس قطعنامه شبیه به همین قطعنامه را بر علیه ما صادر کرده بود. آن قطعنامه با 25 رأی موافق صادر شد ولی متأسفانه قطعنامه فعلی با 30 رأی به تصویب رسیده است. این به معنای آن نیست که که پرونده ایران بلافاصله به شورای امنیت سازمان ملل متحد ارجاع خواهد شد بلکه این قطعنامه بیشتر جنبه هشدار دارد و نوعی مستندسازی برای قطورتر کردن پرونده هسته ای ایران است.

حال این قطعنامه بر علیه ما صادر شده است. سؤال این است؛ آیا ما می خواهیم راه رفته را باز برویم و آزموده را دوباره بیاموزیم؟ یا این که می خواهیم از تاریخ عبرت بگیریم و بر اساس منطق رفتار کنیم؟

اجازه دهید سیر تاریخی شکل گیری پرونده هسته ای ایران و تعاملات ایران با کشورهای غربی در این خصوص را مرور کنیم. پرونده هسته ای ایران بعد از ارائه یک سری اطلاعات از سوی آمریکا و اسرائیل به منافقین و برگزاری یک کنفرانس توسط منافقین در 23 مرداد 1381 شکل گرفت. در پی برگزاری این کنفرانس، سه کشور آلمان، فرانسه و انگلیس از ایران در خصوص اطلاعات منتشر شده پاسخ هایی خواستند و در نهایت گفتگوهایی بین ایران و این سه کشور صورت گرفت و در نشست تهران در مهر ماه 1382، بیانیه ای امضاء شد و متعاقب آن در 19 آبان همان سال ایران پروتکل الحاقی را پذیرفت.

این اقدام مهمی از سوی ایران بود و برای نشان دادن حسن نیت ایران صورت گرفت. اما کشورهای اروپایی درخواست های جدیدی را مطرح ساختند و خلاف انتظار ایران، موضوع با بیانیه تهران فیصله نیافت و مسأله حل نشد و به همین دلیل نشست بروکسل در اسفند ماه 1382 برگزار شد و بیانیه صادر شد و ایران ساخت و مونتاژ سانتریفیوژ را معلق کرد و این اقدام ایران هم باز موضوع را فیصله نداد.

در آبان 1383 توافق پاریس انجام گرفت و ایران غنی سازی اورانیوم را به صورت داوطلبانه تعلیق کرد و حتی فعالیت یو سی اف اصفهان نیز متوقف شد. عملاً از 9 آذر ماه 1383 یو سی اف اصفهان از مدار فعالیت خارج شد و همه این اقدامات برای برطرف کردن شبهاتی بود که پیرو حضور البرادعی در ایران در اسفند 1381 و نمونه برداری او از نطنز و یافتن آثار اورانیوم غنی شده در آنجا صورت گرفت.

طبق قوانین آژانس، هر نوع فعالیت غنی سازی باید 6 ماه قبل از اقدام به غنی سازی باید به آژانس اطلاع داده شود. ایران مدعی بود که این آثاری که آژانس مطرح می کند مربوط به فعالیت یک سانتریفیوژ آزمایشگاهی است که به نطنز انتقال یافته است. 6 سال طول کشید تا ایران به آژانس ثابت کند که این آثار مربوط به غنی سازی نیست. سه توافق تهران، بروکسل و پاریس!

بنابراین، در 9 آذر 1383 فعالیت های غنی سازی در ایران متوقف شد. ایران گام مهمی برداشت ولی غرب دست بردار نبود. قطعنامه های جدیدی صادر شد و خواسته های جدیدی مطرح گردید. تا این که ایران خسته شد و زد زیر تمام توافقات!

در مرداد 13۸۴، ایران پلمپ یو سی اف اصفهان را شکست و در فروردین ماه 138۵، پلمپ نطنز شکسته شد. غنی سازی از سر گرفته شد و اعلام شد که پیرو فشارهای مضاعف از سوی تروئیکا در مقابل اقدامات مهم ایران و حسن نیت طرف ایرانی، این اقدام صورت گرفته است.

کسانی که این کار را کردند، معتقد بودند که با افزایش غنی سازی و بیشتر کردن ذخایر اورانیوم غنی شده ایران، طرف غربی کوتاه خواهد آمد و عملاً حق ایران را به رسمیت خواهد شناخت. آیا غربی ها به اشتباه خودشان اذعان کردند؟ خیر؛ این کار را نکردند؛ بلکه قطعنامه های بیشتری بر علیه ایران صادر شد و بعد از نهمین قطعنامه شورای حکام در 15 بهمن 1384 پرونده ایران به شورای امنیت ارجاع داده شد.

شورای امنیت قطعنامه ای را علیه ایران صادر کرد که متن آن، عیناً همان متن قطعنامه ای بود که در شورای حکام صادر شده بود. در 29 تیر ماه 1385، بیانیه ای صادر شد. طبیعتاً ایران این بیانیه را قبول نداشت. به همین خاطر هم در فروردین 138۵، پلمپ نطنز شکسته شد.

دولت مستقر معتقد بود که قطعنامه ها کاغذ پاره است و باید توجهی به این قطعنامه ها نکرد و کار غنی سازی با جدیت دنبال شود. تصور این بود که با افزایش غنی سازی طرف غربی از مواضع خودش کوتاه خواهد آمد.

در نهم مرداد 1385 اولین قطعنامه تحت فصل هفتم منشور ملل متحد به نام قطعنامه 1696 صادر شد. این قطعنامه مستند به ماده 40 فصل هفتم بود. هشداری بود به ایران برای توقف غنی سازی.

این قطعنامه کاملاً به ناروا بر علیه ایران صادر شد. متأسفانه با این قطعنامه ایران به عنوان یک تهدید برای صلح بین المللی معرفی شد. در مقابل این قطعنامه اقدام رادیکال برای افزایش ذخایر اورانیوم صورت گرفت.

در دی ماه 1385، دوباره قطعنامه ای بر علیه صادر شد با نام قطعنامه 1737 که تقریباً محتوای آن مشابه محتوای قطعنامه پیشین بود؛ به ایران هشدار می داد که عملیات غنی سازی را متوقف کند.

پیرو بی توجهی به قطعنامه ها، در 4 فروردین 1386 قطعنامه 1747 مستند به ماده 41 فصل هفتم صادر شد که بر طبق آن، تحریم هایی اقتصادی بر علیه اشخاص و شرکت های خاص وضع شد.

باز عملیات غنی سازی متوقف نشد و باور بر این بود که غنی سازی غرب را متقاعد به احترام به حقوق ایران خواهد کرد. قطعنامه 1803 ذیل ماده 41 با 14 رأی موافق تصویب شد و تنها اندونزی رأی ممتنع داد. و برگ جدیدی بر پرونده هسته ای ایران افزوده شد.

در اسفند 1387، قطعنامه 1835 صادر شد؛ ولی ما باز معتقد به غنی سازی بودیم و اقدامات تند و رادیکال ادامه یافت. حین این اقدامات، مذاکرات هم پیگیری می شد.

از سال 1387 به بعد، تروئیکای اروپایی جای خود را به 1+5 داد.

آخرین قطعنامه که بدترین قطعنامه هم بود قطعنامه 1929 در نوزدهم 1389 تصویب شد و ایران تحت تحریم همه جانبه قرار گرفت. حتی محاصره دریایی هم در این قطعنامه پیشبینی شده بود. تنها ترکیه و برزیل به این قطعنامه رأی ندادند و دلیل آن هم دیدار نمایندگان این دو کشور از ایران و مسجل شدن برحق بودن ایران برای این دو کشور بود. لبنان هم در رأی گیری شرکت نکرد.

دقت داشته باشید که روسیه و چین به تمام قطعنامه ها علیه جمهوری اسلامی ایران رأی مثبت دادند. چرا؟ چون ایران هسته ای برای آنها یک خطر محسوب می شود.

با توجه به این سیر تاریخی ما عملاً چه نتیجه ای گرفتیم؟ نشستیم پای میز مذاکره؛ این کار هم در دولت انقلابی صورت گرفت. با پادرمیانی عمان در مسقط گفتگوهایی برگزار شد که پایه مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا از آنجا گذاشته شد.

دولت آقای روحانی از سال 1392 مذاکرات را پیگیری کرد و در نهایت با تصویب برجام و اجرایی شدن آن در دی ماه 1394 ما شاهد بایگانی شدن پرونده ایران در آژانس بین المللی اتمی بودیم!

این موضوع جدیدی که از سوی کشورهای اروپایی مطرح شده مربوط به اسنادی است که اسرائیل ارائه داده است. اسرائیل مدعی است که ایران دارای سایت های اتمی ای است که به آژانس اعلام نکرده است.

ایران برای بررسی به بازرسان آژانس دسترسی داد و در این بازرسی ها اورانیوم زیر 5 درصد کشف شده است. و همین مسأله مستمسکی شده است برای زیر فشار گذاشتن ایران. خب گفته می شود که بهانه می آورند! این بهانه یا سند یا مدرک را چه کسی به دست اسرائیلی ها داده است؟! همین بهانه باعث شده است که غربی ها ول کن ماجرا نیستند.

من به عنوان یک پژوهشگر در اینجا سه نکته را می بینم: اول این است که این اسناد مال 18 سال پیش است، نکته بعدی، آژانس از این مکان ها بازرسی کرده و اصلاً کسی که حسابش پاک است از محاسبه باکی ندارد، نکته سوم، این است که مدعی اند که اورانیوم غنی شده زیر 5 درصد کشف کرده اند. این در حالی است که برای فعالیت غیرصلح آمیز، اورانیوم غنی شده بالای 90 درصد لازم است.

اگر مسأله فقط فنی باشد، قابل حل است ولی اگر سیاسی شد دیگر پیچیده می شود. اسرائیل و آمریکا می خواهند روابط ایران و آژانس دچار تنش شود. فاصله گرفتن ایران از آژانس فقط به نفع این دو کشور است. با توجه به سیر تاریخی پرونده هسته ای ایران، باید تصمیمی عاقلانه و منطقی بگیریم. برخی در ایران از خاموش کردن تمام دوربین ها و حتی قطع رابطه با آژانس و خروج از ان پی تی سخن می گویند! تا به قول خودشان به دشمن جواب دندانشکن بدهند. ولی باید اول این مسأله را در نظر بگیریم که منافع کشور اقتضای چه تصمیمی را دارد؟ آیا می خواهیم اقدامات نسنجیده گذشته را تکرار کنیم یا می خواهیم منطقی تر عمل کنیم؟

من معتقدم که ما می توانیم با آژانس حتی آژانس به ریاست گروسی که تحت تأثیر اسرائیل است، تعامل داشته باشیم و با گفتگو این مسأله را حل و فصل کنیم. می گویند بهانه دست دشمن است! این بهانه از کجا آمده است؟ چه کسی مسئول مراقبت از عدم افتادن این بهانه به دست دشمن بوده است؟ این مسأله باید مدیریت می شد که نشده است!

به هر صورت، من معتقدم که این مسأله فقط می تواند در چارچوب همکاری دو جانبه ایران و آژانس حل شود. نباید با اقدامات رادیکال وضعیت را پیچیده تر کنیم. طبیعتاً بازی ای که توسط غربی ها با هدایت اسرائیل شروع شده به ضرر آنها تمام خواهد شد.

ایران بیشترین همکاری را با آژانس در 23 سال گذشته داشته است. هیچ کشوری این سطح از بازرسی را قبول نکرده است. فقط ایران بوده است که برای اثبات حسن نیت خودش این مقدار از بازرسی را پذیرفته است.

غربی ها اگر عقل داشتند هیچگاه این قطعنامه را صادر نمی کردند. ایران باید تشویق شود نه تنبیه! سوق دادن ایران به سمت اقدامات رادیکال فقط به نفع اسرائیل است و بس! این ربطی به حفظ صلح جهانی ندارد.

در داخل هم باید این نکته در نظر گرفته شود که هر نوع اقدام رادیکال فقط پرونده هسته ای ایران را قطورتر می کند و گرهی از ماجرا باز نمی کند. اگر صدور قطعنامه ها ادامه یابد باز ممکن است ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد قرار بگیریم و قطعنامه علیه ایران در شورای امنیت صادر شود. شاید این بار چین و روسیه به دلیل تحولات اخیر در شرق اروپا، این قطعنامه را وتو کنند ولی سه کشور اروپایی به دلیل حضور مستمر در برجام و عدم خروج از آن، می توانند مکانیسم ماشه را فعال کنند و این به ضرر ما است.

بنابراین، بهترین راه حل برای بحران کنونی، حل و فصل مسائل در چارچوب روابط دوجانبه با آژانس بین المللی اتمی است.

پایگاه خبری ساعدنیوز را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید.

دیدگاه ها
  دیدگاه ها
پربحث های هفته   
تذکر جدی رهبر انقلاب به عکاسان خبری در کرمانشاه/ با کفش وارد نشوید+عکس (197 نظر) مهران رجبی: حضورم در بیمارستان موجب خنده رهبر معظم انقلاب شد (109 نظر) دیدار بازیگران معروف و محبوب ایرانی با رهبر انقلاب/ از شاهرخ استخری تا مصطفی زمانی و عموپورنگ+عکس (45 نظر) چرا رهبر انقلاب در زمان ایراد خطبه نماز عید فطر بغض کردند؟ (34 نظر) مراسم تشییع پدر شهاب حسینی، قبادِ سریال شهرزاد با حضور چهره های سرشناس و بازیگران/ روحش شاد و یادش گرامی (19 نظر) شعری که استاد شهریار با خواندن آن اشک ریخت و تا آخر به صورت گریان ادامه داد/ طفل بودم دزدکی پیر و علیلم ساختند (20 نظر) جشن تولد ساده و خلوت سارا و نیکای پایتخت در یک رستوران لوکس و شیک/ رنگ کیکشون چقدر دلبره+عکس (17 نظر) خلاقیت بی نظیر راننده شیرازی، با نوشته جالب پشت خاور اش حماسه آفرین شد/ آدم حَظ میکنه از این درک و فهم بالا (16 نظر) تصویر دیده نشده و قدیمی از آیت الله خامنه ای رهبر انقلاب در کنار دریا با کاپشن و کلاه +عکس (16 نظر) صحبت های خنده دار آقای قرائتی: وقتی دختره بهش میگه به فوکول من گیر نده +ویدئو😂👌 (14 نظر) خلاقیت منحصربفرد شهرداری کرمانشاه با رنگ آمیزی پیاده راه برای زیباسازی/ماشالله به این هنر+عکس (14 نظر) نگاهی به گالری طلا و جواهرات علی دایی و همسرش مونا خانوم/ چه گالری اعیان و لوکسی+ عکس (14 نظر) خلاقیت خنده دار اُوستا بَنّا در مقاوم سازی پی ساختمان/به این باید دکتری افتخاری بدن! +عکس (13 نظر) خلاقیت و هوش کودک ایرانی در راهسازی/مهندسی تو خون این بچه ست+ عکس (12 نظر) خلاقیت بی نظیر معلم اصفهانی برای روحیه دهی به دانش آموزان حماسه ساز شد +فیلم/ هنر نزد ایرانیان است و بس... (12 نظر)
دیگران می‌خوانند   
لباس عروس شیک و ساده مریم امیرجلالی، ناهید سریال "خانه به دوش"/ آقای داماد زیادی شبیه یوسف تیموریه، نیست؟ ماجرای دلبری زن آلمانی برای شاه قاجار!/ دیگری‌های غریب و عجیب از خودش در میاورد ... نیم نگاهی به دکوراسیون شیک و باکلاس خانه حسین کنعانی زادگان ستاره فوتبال/ چه مبل خوشگلی داره +عکس نگاهی به مراسم تولد هوش پَران حسین کنعانی زادگان ستاره فوتبال با دیزاین شاهکار/مبارکا باشه +عکس فال شمع روزانه امروز چهارشنبه 29 فروردین 1403 فال روزانه امروز چهارشنبه 29 فروردین ماه 1403 معرفی بروکر کوتکس فال ابجد روزانه چهارشنبه 29 فروردین 1403 عملیات ایران باعث مهار نتانیاهو می‌شود زدن یک تیر و سه نشان با رزرو تور اروپا در زمان برگزاری فستیوال فیلم کن! تیغه چاقوی شوهر در قلب زنی که طلاق می‌خواست/ مرد همسرکش بخشیده شد چون... فال قهوه با نشان روز چهارشنبه 29 فروردین ماه 1403 فال حافظ با تفسیر امروز چهارشنبه 29 فروردین 1403 + فیلم تعجب و شگفتی رسانه اسرائیلی از واکنش علی کریمی به حمله موشکی پهپادی سپاه به اسرائیل روایت جالب رهبر معظم انقلاب از کتاب کرایه کردنشان به مبلغ هر شب 1 قِران+ویدیو/ کتابفروشی ناراحت شد که چرا من هر جلد رو توی یک شب میخونم! فرمول محاسبه وزن ورق روغنی نگاهی به دسته گل شیک و حلقه های زیبا و باکلاس سوگل طهماسبی، ریحانه سریال فاصله ها/ ایشالا به پای هم پیر بشین+عکس ماجرای فوت یک دختر در اجرای طرح عفاف و حجاب در خیابان وزرا چیست؟ خلاقیت تحسین برآنگیز شهرداری در ترغیب کودکان به انداختن زباله در سطل آشغال+عکس/ آفرین به این ذهن توانمند👏 نگاهی به تمرینات سخت ورزشی امیرحسین زارع کشتی گیر افتخار آفرین در کنار ساحل/ هزار ماشاالله به این جوون پُر زور +فیلم توقیف تریلی با یک تن مواد مخدر شیشه در این شهر! رونمایی از حضرت عشق امیرحسن زارع مدال آور کشتی/ همیشه کنار هم +عکس عکسی بانمک و جالب از دوران کودکی لعیا زنگنه، رعنای سریال مادرانه/ چقد ناز و دوست داشتنی بوده😍 حضور بازیگران معروف و محبوب در مراسم تشییع حسن جوهرچی، شوهرعمه شاهرخ استخری در سریال فاصله ها/ از لعیا زنگنه تا رضا توکلی و امین تارخ+عکس بیوگرافی و زندگی خصوصی رضا اکبرپور، اسماعیل سریال گیلدخت و همسرش+ تصاویر جذاب و دیدنی رونمایی از روستایی با اهالی فرهیخته؛ از دهیار دهه هفتادی با لیسانس حسابداری تا چوپانی با فوق لیسانس علوم سیاسی خلاقیت بی نظیر یک طراح مبل راحتی با الهام از مدل ابر/ مغز تو رو باید تو موزه نگه داشت+عکس خلاقیت خنده دار و هدفمند مادر ایرانی با بامیه‌های مونده از ماه رمضان+عکس/چیزی نیست همونه فقط تغییر کاربری داده🤣 6 فرد مشهور که ضریب هوشی آن‌ها با انیشتین برابری می‌کند لحظه عجیب ترکیدن نورافکن استودیو در پخش زنده شبکه خبر+ویدیو (عکس) تفریح هیجان انگیز و خفن نیکای سریال "پایتخت" در شهربازی استکهلم سوئد! شهر جن‌ها در صحرای عمان و افسانه‌هایی جادویی که دهان به دهان روایت می‌شوند +عکس وقتی نصاب سینک ظرفشویی واحدهای عملی دوره‌اش رو آنلاین پاس کرده+عکس/ اُستاد، برای نکات ریز جزوه میدین یا خودمون بنویسیم؟🤣 مهدکودک: آری یا خیر؟ (ویدئو) سوت بلبلی زدن بامزه نعیمه نظام دوست و سمیرا حسن پور در برنامه "اسکار" مهران مدیری/ بقول بهنام تشکر؛ نعیمه میتونه! سنگ تمام پوریا پورسرخ در چیدمان میزغذا و میز میوه در میزبانی از بازیگران و دوستانش در خانه رویایی و اروپاییش+عکس/ چقد خوش سلیقه و تمیز👌 نگاهی به ماشین لوکس و هوش پَران امیرمحمد یزدانی مدال آور کشتی/ این ماشین نیست هواپیماست +عکس عکسهای یادگاری هستی مهدوی فر، رهایِ سریال مادرانه با چهره های فوتبالی در رستورانی لاکچری و روباز/ علی دایی و کارلوس کی‌روش و... جدیدترین عکس روژا، دختر مو فرفری و بانمک مهدی سلطانی، اردلان سریال "مادرانه" + عکسهای قدیمی گریم سخت و سنگین شازده مفخم سریال "گیلدخت"، صالح میرزاآقایی، برای بازی در نقش امام خمینی/ بنظرتون شبیه ایشون شدن؟
تیتر امروز   
ماجرای دلبری زن آلمانی برای شاه قاجار!/ دیگری‌های غریب و عجیب از خودش در میاورد ... فال شمع روزانه امروز چهارشنبه 29 فروردین 1403 فال روزانه امروز چهارشنبه 29 فروردین ماه 1403 فال ابجد روزانه چهارشنبه 29 فروردین 1403 عملیات ایران باعث مهار نتانیاهو می‌شود تیغه چاقوی شوهر در قلب زنی که طلاق می‌خواست/ مرد همسرکش بخشیده شد چون... فال قهوه با نشان روز چهارشنبه 29 فروردین ماه 1403 فال حافظ با تفسیر امروز چهارشنبه 29 فروردین 1403 + فیلم تعجب و شگفتی رسانه اسرائیلی از واکنش علی کریمی به حمله موشکی پهپادی سپاه به اسرائیل ماجرای فوت یک دختر در اجرای طرح عفاف و حجاب در خیابان وزرا چیست؟ توقیف تریلی با یک تن مواد مخدر شیشه در این شهر! بیوگرافی و زندگی خصوصی رضا اکبرپور، اسماعیل سریال گیلدخت و همسرش+ تصاویر جذاب و دیدنی رونمایی از روستایی با اهالی فرهیخته؛ از دهیار دهه هفتادی با لیسانس حسابداری تا چوپانی با فوق لیسانس علوم سیاسی 6 فرد مشهور که ضریب هوشی آن‌ها با انیشتین برابری می‌کند شهر جن‌ها در صحرای عمان و افسانه‌هایی جادویی که دهان به دهان روایت می‌شوند +عکس