معرفی ویژگی های آرامگاه حمدالله مستوفی در قزوین !

  سه شنبه، 26 اردیبهشت 1402   زمان مطالعه 5 دقیقه
معرفی ویژگی های آرامگاه حمدالله مستوفی در قزوین !
مقبره حمد ا… مستوفی نویسنده و تاریخ نگار معروف و مؤلف تاریخ گزیده است. مزاردر محله ملک آباد قزوین ،درسردابی واقع شده که بر روی آن بنایی به شکل مربع ساخته اند که پیش از گنبد به هشت ضلعی مبدل شده است . گنبد فیروزه ای مخروطی آن و کتیبه ای که به خط ثلث به معرفی پدران و آثار مستوفی اشاره شده این بقعه را از سایر آثار تاریخی شهر ممتاز کرده است .

آرامگاه حمدالله مستوفی مربوط به دوره ایلخانی است و در قزوین، خیابان طالقانی، خیابان ملک‌آباد سابق، کوچه مستوفی واقع شده و این اثر در تاریخ 20 بهمن 1318 با شمارهٔ ثبت 332 به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.بنای آرامگاه حمدالله مستوفی برج آجری کوچکی است متعلق به قرن هشتم قمری که پلان برج به صورت مربع توسط 4 فیل پوش، 8 ضلعی شده و با گنبد مخروطی پوشیده شده‌است.

محوطه آرامگاه 280 متر مربع است که تنها از این میزان 40 متر مربع به زیربنا اختصاص دارد. سردر آرامگاه با جمله لااله الاالله الملک الحق المبین و محمد رسول‌الله الصادق البار الامین تزیین شده، داخل بنا دارای کاشی فیروزه‌ای ساده و در زیر پایه‌های گنبد دور تا دور کتیبه‌ای است که سوره مبارکه هل اتی به خط نسخ گچبری و قسمت پایین دولنگه در ورودی آرامگاه نیز به صورت گل درهم و منبت کاری است.از یک جفت در منبت کاری آرامگاه، یک لنگه آن از میان رفته و لنگه دیگر هم به موزه ایران باستان انتقال داده شده‌است و به جای آن اکنون درِ تازه ساختی و در بقعه کار گذاشته شده‌است.

چرا بازدید از آرامگاه حمدالله مستوفی پیشنهاد می‌شود؟

بی‌شک اگر شما هم بدانید مقبره‌ای متعلق به یکی از مهم‌ترین افرادِ چند قرن پیش بوده و بیش از 700 سال قدمت دارد حتما وسوسه خواهید شد از آن دیدن کنید. شما در آرامگاه حمدالله مستوفی از مقبره یک ادیب و جغرافی‌دان ایلخانی دیدن خواهید کرد که البته چند متر پایین‌تر از سطح کنونی خیابان قرار دارد. همین امر ممکن است سوالات متعددی را برای شما ایجاد کند که چرا این مقبره انقدر پایین‌تر از سطح خیابان‌های فعلی سطح شهر قزوین قرار دارد؟ در واقع این نکته اشاره به تغییر سطح زمین و به خصوص خیابان‌های قزوین دارد که به مرور زمان طی چند قرن گذشته شکل گرفته و ما را متعجب می‌کند. تماشای سبک زیبای معماری و آجرهای قدیمی و کاشی‌کاری‌های فیروزه‌ای جذاب، ما را با خود به قعر تاریخ برده و تمام توجه‌مان را به سمت خودش جلب می‌کند.

تاریخچه آرامگاه حمدالله مستوفی

قدمت این بنای بسیار قدیمی به زمان ایلخانیان باز می‌گردد که حمدالله مستوفی یکی از افراد متفکر و بسیار مهم آن زمان به شمار می‌رفت. او یک جغرافیدان و شاعر بسیار قدر و نام‌آشنایی بود که در سال 682 تا 750 قمری می‌زیست و دارای شغل دیوانی بود. در واقع حمدالله مستوفی یکی از متصدیان حکومت ایلخانیان در شهر قزوین بود که در دستگاه حکومتی او را با عنوان "مستوفی" می‌شناختند. حمدالله مستوفی کارهای بسیار مفید و ارزشمندی در طول عمر خود انجام داد و شان و منزلت بالا و قابل توجهی داشت. همین امر نیز موجب گشت تا برای او یک آرامگاهی بسازند که در طول تاریخ به دست فراموشی سپرده نشود. لازم به ذکر است که آرامگاه حمدالله مستوفی در بیستم بهمن‌ماه سال 1318 به عنوان یک اثر ملی با شماره ثبت 332 در فهرست آثار ملی‌مان قرار گرفت.

آرامگاه حمدالله مستوفی

معماری آرامگاه حمدالله مستوفی

دورتادور محوطه آرامگاه حمدالله مستوفی توسط حفاظ‌های آهنی احاطه شده که بیشتر برای محافظت از این بنای نفیس تعبیه شده است. اما زمانی که وارد حیاط آرامگاه می‌شوید گنبد فیروزه‌ای شکل آن نظر شما را به خودش جلب می‌کند که دورتادور آن توسط کاشی‌های بسیار زیبا تزئین شده است. قسمت پایینی گنبد نیز با آجرهای قدیمی نماکاری شده که البته به لطف مرمتگران ماهر کشورمان این‌چنین زیبا و استوار گشته است. چرا که سعی شده آجرکاری‌ها همانگونه به سبک ایلخانیان باقی بماند و از طرفی دیگر مقرنس‌هایی که زیباییِ دورتادور پایین گنبد را دو چندان کرده‌اند نیز حاصل تعمیر و بازسازی متخصصان مرمت آثار باستانی کشورمان بوده‌ است. چنین گفته می‌شود که آرامگاه حمدالله مستوفی در قرن چهاردهم شمسی صدمه دیده که توسط اهالی آنجا، دورتادورش دیواری کشیده می‌شود و تا حدودی این بنا تعمیر می‌گردد. اما در نهایت طبق توضیحاتی که در بالا دادیم کار اساسی مرمت آرامگاه حمدالله مستوفی در سال 1319 انجام شده است.

در آرامگاه حمدالله مستوفی از چه چیزهایی می‌توان بازدید کرد؟

شما می‌توانید در ابتدا از فضای آزاد 280 متر مربعی این آرامگاه دیدن کنید که توسط چند پله کوچک می‌توانید وارد آرامگاه شوید. علاوه بر تماشای گنبد مخروطی شکل و آجرهای زیبای ایلخانی، می‌توانید از کتیبه‌های قدیمی که به خط نستعلیق نگاشته شده و بیانگر تاریخ و زندگی حمدالله مستوفی است نیز دیدن کنید. یکی از جذاب‌ترین بخش‌های این آرامگاه مقبره اصلی حمدالله مستوفی است که برای تماشا کردن آن باید وارد یک زیرزمین شوید. پس از آنکه چند پله آجری را به سمت پایین طی کردید هم از مقبره حمدالله مستوفی دیدن خواهید کرد و هم متوجه خواهید شد که سطح خیابان قدیمی قزوین چقدر پایین‌تر از سطح کنونی بوده و چند قرن گذر زمان چقدر می‌تواند تغییرات بالقوه و بسزایی را در سطح شهر ایجاد بکند.

آرامگاه حمدالله مستوفی

چگونه به آرامگاه حمدالله مستوفی برویم؟

معمولا بهترین راه پیدا کردن اکثر اماکن تاریخی و گردشگری در قزوین در ابتدا پیدا کردن چهارراه ولیعصر (عج) است. چرا که در ابتدا از آنجا می‌توانید به تمامی مراکز مدنظرتان دسترسی داشته باشید و ثانیا اکثر اماکن تاریخی در آن نزدیکی قرار دارند. پس در نتیجه اولین کاری که باید بکنید این است که چهارراه ولیعصر (عج) را پیدا کنید، سپس همان مسیر را مستقیم به سمت بلوار آیت‌الله طالقانی بروید و بعد سمت راست، یعنی به سمت خیابان باغ تشریف برده و همان مسیر را مستقیم ادامه بدهید تا به اولین تقاطع برسید. سمت راستتان خیابان حمدالله مستوفی خواهد بود که اگر همان مسیر را طی کنید چند متر بعد به آرامگاه حمدالله مستوفی خواهید رسید. ناگفته نماند که می‌توانید به جای بلوار آیت‌الله طالقانی از خیابان شاهد به عنوان مسیر میان‌بر نیز استفاده کنید. به عبارت دیگر، می‌توانید به جای طی کردن مسیر مستقیم به سمت بلوار آیت‌الله طالقانی، از چهارراه ولیعصر (عج) به سمت چپ رفته و خیابان شاهد را پیدا کنید و همان راه را ادامه بدهید تا به تقاطع حمدالله مستوفی برسید.

خلاصه

بقعه‌ حمد الله مستوفی بارگاهی است به‌جا مانده از دوران ایلخانان مغول که قدمتی حدود 7 قرن دارد. حمدالله مستوفی نویسنده، تاریخ‌نگار و مولف تاریخ گزیده، نزهه القلوب و ظفر نامه، از آثار دوره ایلخانی، بود. یکی از ویژگی‌های منحصربه‌فرد بنا که با سبک معماری آذری ساخته شده، گنبد فیروزه‌ای رنگ و مخروطی شکل آن و کتیبه‌ای است که به خط ثلث به معرفی پدران و آثار مستوفی می‌پردازد. بقعه‌ حمد الله مستوفی که از جاهای دیدنی قزوین به شمار می‌رود، در تاریخ 20 بهمن 1318 با شماره‌ی ثبت 332 به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید.


دیدگاه ها
  دیدگاه ها
پربحث های هفته   
همسر رهبر معظم انقلاب: آقای ما اجازه نمی‌دهد که در خانه، غیر از برنج کوپنی استفاده کنیم و آن هم کفاف خوراک ما را بیش از یک بار در هفته نمی‌دهد (712 نظر) نگاهی به سفره مفصل و تمام و کمال حضرت ابوالفضل در منزل شاه نشین علی دایی+عکس/ از گل آرایی و شمع‌دان‌هایی طلایی تا پَک هایی لاکچری و جذاب (200 نظر) (فیلم) ورود جالب و معنادار رهبر انقلاب به حسینیه امام خمینی (ره) به همراه مسعود پزشکیان و شعار حیدر حیدر جمعیت (69 نظر) درخت خرمای بزرگ حیاط باصفای خونه ویلایی زهرا گونش/ نخل های هم قد والیبالیست مشهور ترکیه ای (61 نظر) میز غذای ساده رهبر معظم انقلاب و خوردن غذا در بشقاب استیل/ ساده زیستی ایشان همیشه مثال زدنی است+عکس (37 نظر) رهبر معظم انقلاب: بعد از فوت پدرم همه‌ی موجودی خانه‌اش 45 هزار تومان شد که نمی‌شد با آن گاز یا یخچال خرید (28 نظر) بنز آخرین مدلی که رهبر معظم انقلاب آن را رد کرد: ببرید اینها را بفروشید! (24 نظر) ریحانه سادات دختر بزرگ شهید رئیسی: سجاده نماز پدرم را در اندونزی تکه تکه کردند و به عنوان تبرّک بین مردم پخش کردند+ویدیو (23 نظر) حضور ساده و بدون تشریفات همسر رهبر معظم انقلاب در یک درمانگاه/ ایشان گفتند من نمی‌خواهم پارتی بازی بکنم+ویدیو (19 نظر) خلاقیت تحسین برانگیز مغازه دار یزدی در ایام محرم/آدم حظ میکنه از اینهمه درک و شعور+فیلم (15 نظر) هنرمندان و ورزشکارانی که در مراسم نذری پوریا پورسرخ بازیگر سریال کیمیا حضور داشتند/ علی پروین هم بود+عکس (15 نظر) رهبر معظم انقلاب: من در کلاس اول ابتدایی چشمانم ضعیف بود و تخته سیاه و چهره معلم رو نمی‌دیدم +ویدیو/ از 13 سالگی عینکی شدم (13 نظر) پارسا پیروزفر سَرَش را از ته تراشید؛ تغییر چهره آقای بازیگر قابل شناسایی نیست (12 نظر) نگاهی به ماشین مازراتی هوش پران علی دایی که همه آرزوشو دارن/ شهریار فوتبال ایران سوار بر دلبر مشکی😍 (12 نظر) بازیگرانی که در جوانی فوت شده اند + ویدئو با صدای معتمدی سریال گرگ و میش / روحشان شاد چقدر حیف شدن😥 عسل بدیعی، پوپک گلدره و .. (10 نظر)
پربازدیدترین ویدئوهای روز   
تیتر امروز   
تغییر چهره باورنکردنی فهیمه سریال پایتخت/ نسرین نصرتی از فهیمه تا حکیمه در انتهای شب
بازیگران و هنرمندان مشهوری که در عروسی شاهانه آمبانی حضور داشتند/ از شاهرخ خان و همسرش تا خواهران کارداشیان با لباس های چشم نواز
قاب زیبایی از فریبا کوثری، عمره سریال "مختارنامه"، در کنار برادر و مادر خوش خنده و پرانرژی اش/ گلدوزی های مانتو مجلسی اش چقدر زیبا و خاصه!
(ویدئو) فوت کوزه گری برای خوشمزه ترین نذری ماه محرم!/فرمول «قیمه نذری» با ادویه های مخصوص آشپز هیئت امام حسین
یادی کنیم از آخرین عکس منتشر شده از بازیگران جوان فوت شده در کنار فرزندان ناز و بانمکشان/ واقعا جگر آدم آتش میگیره واسه بچه‌های دل سوختشون
(تصاویر) بالکن سایه‌بان‌دار و پر از گلدان های ریز و درشت پاشا رستمی، حامد سریال "لحظه گرگ و میش"/ آخه چقدر باسلیقه! اینجا چایی واقعا میچسبه👌
ویدئو فوق احساسی از سینه زنی شهاب حسینی در هیئت عزاداری امام حسین(ع) در شب عاشورا
(عکس) نگاهی به حیاط سرسبز مریم امیر جلالی/ گوشه دنج خانم بازیگر برای کتاب خوانی/ به به چه آرامشی داره/ هارمونی زیبای رنگ های سبز و صورتی
زن نیمه عریان تهران را بهم ریخت!/ زن جوان در چهارراه جهان کودک تهران با واکنش پلیس بازداشت شد
(تصاویر) 5 تا از پرندگانی که شگفت انگیزترین چشمان جهان را دارند/ احتمالا مژه مصنوعی رو از دومی الهام گرفتن، فقط ببین چه مژه‌هایی داره👌
(ویدیو) شام غریبان نیوشا ضیغمی و دختر موبلندش در شب عاشورا کنار خیمه ها/ ماشالله دخترش چه خانومی شده!
عروسی مولتی میلیاردی هندی با 14 هزار نفر مهمان و زیبایی خیره کننده لباس عروس + تصاویر
(عکس) عزاداری الناز شاکردوست در عاشورا/ پست عاشورایی الناز شاکردوست
(تصاویر) چیدمان شیک و ایرانی پسند سفره حضرت ابوالفضل در منزل باسلیقه علی دایی، با جاشمعی‌ها و مبلمان طلایی و دیزاین زیبای گل در وسط سفره
جدیدترین عکس محمدرضا گلزار در فضای مجازی در روز عاشورا
منتخب روز   
(فیلم) خرید دکتر مسعود پزشکیان از یک سوپرمارکت در تهران به همراه نوه‌ها و عروسش با کارت بانکی شخصی / نوه‌ها پدربزرگ را به خرج انداخته‌اند اقدام منحصربفرد و زیبای طلافروش یزدی به احترام دختر سه ساله امام حسین(ع)+عکس/ این جور تصاویر مخصوص ایران ماست والسلام👌 (فیلم) رهبر معظم انقلاب: به من می‌گویند شما گفتید سوءاستفاده جویان را افشا نکنید / ما حق نداریم افراد را به صرف گمان متهم کنیم سکانس خوشحالی قُباد از بارداری شهرزاد/ قُباد: من تا الان نمیدونستم از این دنیا و از این زندگی چی میخوام اما الان.... (عکس) هدایای ارزشمندی که پزشکیان در پشت صحنه یک هیئت دریافت کرد / خوشا راهی که آغازش با حسین است ... (ویدئو) شعر سوزناک شهریار برای مادر بزرگش که با شنیدنش اشک از چشمانتان سرازیر خواهد شد به یادماندنی ترین سکانس عاشقانه سریال شهرزاد / از بله گفتن شهرزاد تا مرگ مرگ بزرگ آقا نقش دختر رهبر انقلاب در ترمیم دست مجروح ایشان/ فرزند دختری که به پدر اُنس داشت (عکس) شوخی ظریف با آقای ظریف؛ از مقایسه ظریف با مِسی تا انداختن ماسک به شکل آقای رئیس جمهور!! واکنش عضو دفتر رهبر انقلاب به پست اینستاگرامی پسرش با هشتگ برای ایران، پزشکیان